សូមស្វាគមន៏កម្ពុជបុត្រ

មនុស្សយើងកើតមកមានកប៉ុន្មាន?

2009-01-14T06:19:00.000-08:00

តើអ្នកដឹងទេថាមនុស្សយើងកើតមកមានកប៉ុន្មាន?
កាលពីម៉ោង ៨ ហាសិបនាទីគឺខ្ញុំបានស្តាប់វិទ្យុ ប៉ុស្តិ៍ 102 គឺកម្មវិធី សុភមង្គលនិងសេចក្តីស្នេហា។
ខ្ញុំបានលឺលោកគ្រូម៉ាណូលោកបាននិយាយថា មនុស្សយើងកើតមកគឺមានកបូនៈ
១. ក=កើត
២. ក=ការ
៣. ក=កូន
៤. ក=កប់
ខ្ញុំបាទពិតជាមិនបានយល់ទេពីមុនមកប៉ុន្តែខ្ញុំបានយល់ហើយពេលនេះ។
ហើយសូមអរគុណសំរាប់កម្មវិធី វិទ្យុ ១០២។

វប្បធម៌ខ្មែរ និងជនជាតិសៀម

2009-01-09T07:00:00.000-08:00

សៀមបានទទួលយកវប្បធម៌ខ្មែរហើយរួមគ្នាគោរព និងប្រតិបត្តិតាមកសាងជាគ្រួសារ កសាងជាសង្គមជាតិថ្មីមួយលើអតីតទឹកដីខ្មែរ និងមន បង្កឲ្យប្រទេសសៀមទទួលនូវការរីកចម្រើនជាខ្មែរដែលជាម្ចាស់វប្បធម៌ និងម្ចាស់ទឹកដី។ តើខ្មែរជាអ្នកណា? អ្វីខ្លះជាវប្បធម៌ខ្មែរ? តើសៀមជាអ្នកណា? មកពីណា?

ខ្មែរជាមនុស្សស្រឡាញ់សេចក្ដីសុខក្សេមក្សាន្ត មិនចូលចិត្តឈ្លោះគ្នាឡើយ និងជាជនជាតិមួយកើត និងរស់នៅលើទឹកដីជ្រោយសុវណ្ណភូមិតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ ដែលយោងតាមវត្ថុតាងនៅស្ថានីយបុរេប្រវត្តិល្អាងស្ពាន នាភាគពាយ័ព្យប្រទេសកម្ពុជាបង្ហាញឲ្យដឹងថា មនុស្សខ្មែរបានកើតនឹងរស់នៅតំបន់នេះតាំងពី៥០០០ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជ។ មនុស្សខ្មែរប្រតិបត្តិតាមវប្បធម៌ខ្មែរដែលជាវប្បធម៌បណ្ដុះពូជខ្មែរឲ្យមានអត្តចរិតល្អ ដឹងខុសត្រូវគោរពច្បាប់និងប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់គោរពប្រណិប័តន៍មេបា ពិសេសគោរពម៉ែឳ គ្រូអាចារ្យ ចាស់ទុំយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន។ វប្បធម៌ខ្មែរ គឺភាសាខ្មែរ អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ជំនឿអ្នកតា ព្រហ្មញ្ញសាសនា ព្រះពុទ្ធសាសនា ប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ សិល្បៈ។ល។ វប្បធម៌ខ្មែរផលិតចំណេះឲ្យខ្មែរមានប្រាជ្ញាវៃឆ្លាត និងចូលចិត្តការបង្កបង្កើតមិនឈប់ឈរ។ វប្បធម៌ខ្មែរបណ្ដុះខ្មែរឲ្យក្លាយជាមនុស្សថ្លៃថ្នូរមានពូជពង្សវង្សត្រកូលជាអ្នកស្រុកមុនគេនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍តាមរយៈការបង្កើតរដ្ឋនគរភ្នំ (ចិនហៅថា ហ្វ៊‌ូណន) នាដើមសតវត្សទី១ នៃគ្រិស្តសករាជដែលជាគ្រឹះអារ្យធម៌ខ្មែរនាំទៅដល់ការបង្កើតអារ្យធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ថ្កុំថ្កើងរុងរឿងបំផុតនាសម័យអង្គរ (ឆ្នាំ៨០២-១៤៣១)។ មនុស្សខ្មែរនិយាយភាសាខ្មែរ ជាអម្បូរភាសាមន-ខ្មែរមានវ័យចំណាស់ក្នុងតំបន់។ សម័យហ្វ៊ូណនភាសាខ្មែរបានទទួលនូវការរីកចម្រើនថ្មីដោយមានការបូកបញ្ចូលគ្នារវាងភាសាខ្មែរបុរាណ និងភាសាសំស្ក្រឹត។ មនុស្សខ្មែរបានបង្កើតអក្សរខ្មែរនៅដើមសតវត្សទី៧មានភស្តុតាងជាសិលាចារឹកអក្សរខ្មែរដំបូងបំផុតនាគ្រិស្តសករាជ៦១១ (លេខកា៦០០) នៅអង្គរបុរីខេត្តតាកែវ ហើយគឺអក្សរខ្មែរនេះហើយជាប្រភពដ៏មានតម្លៃបំផុតមានអត្ថន័យជាប្រវត្តិសាស្ត្រជួយអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពអ្នកស្រុកខ្មែរកាន់តែប្រសើរឡើងអាចបង្កបង្កើតទ្រព្យសម្បត្តិវប្បធម៌ជាច្រើនទុកឲ្យកូនខ្មែរជំនាន់ថ្មីធ្វើជាទុនអភិវឌ្ឍន៍មាតុភូមិរហូតសព្វថ្ងៃ។ ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនោះមានអក្សរសាស្ត្រខ្មែរសិល្បៈប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ដ៏ល្អ។ល។ និងប្រសាទជាច្រើនពាសពេញព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពិសេសប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្អវិចិត្រនាសតវត្សទី១២ និងប្រាសាទព្រះវិហារដ៏ល្អឯកនាសតវត្សទី៩-១១។

ឯសៀមវិញជាអ្នកណា? មកពីទីណា?

ចម្លើយត្រឹមត្រូវហើយងាយចាំបំផុត គឺសៀមជាមនុស្សខ្ចាត់ព្រាត់មករស់នៅលើអតីតទឹកដីរបស់ខ្មែរ។ ព្រោះយោងតាមលោក ហងរីប៉ាកម៉ង់ជេ HenriParmentier ជនជាតិបារាំងបានសរសេរសៀវភៅមានចំណងជើងថា "អង្គរ" បោះពុម្ពផ្សាយដោយបណ្ណាគារអេគ្លីព E.K.L.I.P នៅភ្នំពេញឆ្នាំ១៩៦០ បង្ហាញឲ្យដឹងក្នុងទំព័រទី៩ថា "ពួកសៀមមានឈាមជ័រជាថៃបានចុះពីប្រទេសចិនខាងត្បូងមករស់លើទឹកដីខ្មែរ ទទួលយកអារ្យធម៌ខ្មែរ ចាត់ទុកខ្មែរជាម្ចាស់លើពួកគេ តែពួកសៀមមិនបង្អង់យូរបានបះបោរប្រឆាំងនឹងម្ចាស់ខ្លួនឯង បង្កសង្គ្រាមជាបន្តបន្ទាប់ និងទីបំផុតដណ្ដើមយកទឹកដីកម្ពុជា"។ ចំណែកលោក ដូហ្វាំង ម៉ឺនីញេ A.Dauphin-Meunier ជាជនជាតិបារាំងដែរបានសរសេរសៀវភៅ "ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា" Que saia-je? Histoire du Cambodge បោះពុម្ពនៅក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៦៨ លោកបានសរសេរក្នុងទំព័រទី៥០បញ្ជាក់ថា "ពួកសៀមបានបង្កើតរដ្ឋណានចាវនាសតវត្សរ៍ទី៨ នៅយូណានប្រទេសចិន ក្រោយមកបានជ្រៀតចូលមករស់នៅតាមជ្រលងភ្នំនៃភាគកណ្ដាលឥណ្ឌូចិន និងភូមា។ ឆ្លៀតឱកាសដែលភូមាត្រូវផ្ដួលរំលំដោយពួកម៉ុងហ្គោល ដឹកនាំដោយគុប៊ីឡៃខាន់ សៀមបានកាន់កាប់ផ្នែកជាច្រើននៃទឹកដីភូមា ហើយរៀនសូត្រតាមពួកម៉ុងហ្គោលខាងក្បូនទ័ព និងចម្លងយកអក្សរជ្រៀងខ្មែរទៅប្រើប្រាស់ ធ្វើឲ្យពួកសៀមកាន់កាប់បានរដ្ឋបាលខ្មែរនៅតំបន់ទន្លេមេណាម។ អ្នកស្រុកខ្មែរបានតស៊ូប្រយុទ្ធប្រឆាំងការវាយលុកបំផ្លិចបំផ្លាញពីសំណាក់ពួកសៀម តែខ្មែរទទួលការខាតបង់ធំធេង ព្រោះពួកសៀមទទួលជោគជ័យ បង្កើតជារដ្ឋ និងរាជធានីសុខោទ័យលើអតីតក្រុងរបស់ខ្មែរ"។ សូម្បីតែលោកអនុម៉ាន រាចាថន Aunman Rajadhon ជាសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិតសៀមម្នាក់នៃសកលវិទ្យាល័យជូឡាឡុងកន និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការពិនិត្យឡើងវិញប្រវត្តិសាស្ត្រថៃនាឆ្នាំ១៩៦៨ ក៏លោកបានសរសេរពីប្រវត្តិសាស្ត្រសៀមមានអត្ថន័យដូចលោក ប៉ាកម៉ង់ជេ និងលោក ម៉ឺនីញេដែរ។

លោក អនុម៉ាន បានសរសេរសៀវភៅ "Essay on Thia Folklore" បោះពុម្ពផ្សាយនៅបាងកកឆ្នាំ១៩៦៨ បញ្ជាក់ឲ្យដឹងលើទំព័រទី៨-១១ថា សៀមមានប្រភពរស់នៅខាងត្បូងទន្លេយ៉ាងសេក្យាង Yang-tse Kiang ប្រទេសចិន ហើយចិនបានកត់ត្រាទុកក្នុងឯកសារហៅពួកសៀមថា "អ្នកព្រៃ"។ នាសតវត្សរ៍ទី៧ ឬ៨ ពួកសៀមបានបង្កើតរដ្ឋឈ្មោះ "ណានចាវ" ដែលជាឈ្មោះបូកផ្សំគ្នារវាងភាសាសៀម និងចិន។ ពាក្យណានតាមភាសាចិនមានន័យថា ទិសខាងត្បូង ឯពាក្យចាវតាមភាសាសៀមមានន័យថា ស្ដេច។ នាដើមសវត្សរ៍ទី១៣ ក្រោមការដឹកនាំរបស់មេដឹកនាំពីរនាក់ ពួកសៀមដណ្ដើមបានទឹកដីខ្មែរបង្កើតរដ្ឋសុខោទ័យយកក្រុងឈៀងម៉ៃធ្វើជារាជធានី។ ចុងសតវត្សរ៍ទី១៣នាឆ្នាំ១២៨៣ ស្ដេចទី៣នៃសុខោទ័យឈ្មោះរាមកំហែងបានកាឡៃអក្សរខ្មែរបង្កើតជាអក្សរសៀម ដែលសៀមចាត់ទុកថា ជាឆ្នាំប្រវត្តិសាស្ត្រនៃវប្បធម៌សៀម។ មុនមានអក្សររបស់ខ្លួន ពួកសៀមប្រើអក្សរខ្មែរ ហើយដោយសារតែគេប្រើប្រាស់អក្សរខ្មែរនោះហើយ ទើបសៀមអាចដណ្ដើម និងគ្រប់គ្រងបានសុខោទ័យ។ កើតបានជារដ្ឋហើយ ក៏សៀមនៅតែប្រើប្រាស់អក្សរខ្មែរក្នុងផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនាពិសេសសរសេរលើសាស្ត្រាស្លឹករឹតព្រោះសៀមមានជំនឿថា អក្សរខ្មែរជាអក្សរសក្ការៈ។ ទោះបីដណ្ដើមដីពីខ្មែរបង្កើតបានរដ្ឋ យកអក្សរខ្មែរកាឡៃបង្កើតបានអក្សរប្រើប្រាស់ហើយក៏ដោយ ក៏សៀមនៅតែលោភលន់បន្តប្រើកងទ័ពវាយដណ្ដើមដីខ្មែរបន្ថែមទៀតជាក់ស្ដែងនាឆ្នាំ១៤៣១ គឺ១៩៣ឆ្នាំបន្ទាប់ពីដណ្ដើមបានសុខោទ័យ សៀមវាយដណ្ដើមបាន និងកាន់កាប់ក្រុងអង្គរ លួចប្លន់យកសម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរស្ទើរតែអស់នាំឲ្យកើតជាព្រឹត្តិការណ៍និរាសអង្គរមនុស្សខ្មែរនិរាសព្រាត់ប្រាស់បែកបាក់គ្រួសារទទួលការឈឺចាប់ជាពន់ពេករាប់រយឆ្នាំ។ តាំងពីពេលនោះមក កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយពុំសូវស្គាល់ និងយល់ដឹងដីវប្បធម៌ខ្មែរបានសព្វគ្រប់ឡើយ ជាហេតុនាំឲ្យមានឧបសគ្គចំពោះដំណើរអភិវឌ្ឍន៍នៃសង្គមខ្មែរ។ លោកអនុម៉ាន សរសេរនៅទំព័រ៨៥ក្នុង Essay on Thai Folklore ថា "ថៃបានទទួលយកបន្តិចម្ដងៗភាសាមន និងភាសាខ្មែរមួយចំនួនធំបញ្ចូលក្នុងភាសាថៃ និងអក្សរសិល្ប៍ថៃ"។ តាមពិតសៀមនិយាយភាសាថៃជាអម្បូរភាសាមួយនៅយូណានប្រទេសចិន តែសៀមបានខ្ចីពាក្យខ្មែរជាច្រើនយកទៅប្រើថែមទៀត ដូចជាពាក្យខ្មែរថា តិះដៀល សៀមថាទិតៀន កល សៀមថាកុន (ភាពយន្ត) កំពែង សៀមថា កាំផែង ថ្នល់សៀមថា ថាណុន រូបរាងសៀមថា រូបរ៉ាង សាលារៀន សៀមថា រោងរៀន ចម្រើន សៀមថាថារើនព្រះវិហារ សៀមថាព្រះវិហាន ដើមក្ទម្ពទេស សៀម ថាក្រៈទុំថេត។ល។ ពិសេសលោកអនុម៉ានសរសេរលើទំព័រទី៨៧ថា រាជស័ព្ទដែលកំពុងប្រើសព្វថ្ងៃក្នុងរាជវង្សានុវង្សថៃ គឺជារាជស័ព្ទខ្មែរ។ សៀមចម្លងយកប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ល្អរបស់ខ្មែរ ដែលចេះគោរពម៉ែឪ គ្រូអាចារ្យចាស់ទុំ ស្រឡាញ់រាប់អានគ្នាជាបងប្អូន ប្រុសដណ្ដឹងស្រី ស្លៀកពាក់ផាមួងចងក្បិន អាវកត្រង់ ស្លៀកសំពត់សារុងចោមពុង ធ្វើផ្ទះរោងដាលរោងឌឿង។ ផ្នែកអក្សរសិល្ប៍ សៀមចម្លងយករឿងរាមកេរ្ដិ៍ខ្មែរទៅធ្វើជារ៉ាម៉ាកេន។ ម្ហូបស្ងោរជ្រក់បង្គា (សៀមប្ដូរហៅតុមយាំ) ហហ្មុក សម្លកកូរ ទឹកគ្រឿង...ក៏ជារបស់ខ្មែរតែខុសគ្នាលើចំណុចហិរខ្លាំង ព្រោះសៀមចូលចិត្តប្រើម្ទេសច្រើន។ ខ្មែរជាម្ចាស់ស្រុកមានទឹកដីនេសាទធ្វើស្រែចម្ការ មានទីលំនៅច្បាស់លាស់មិនមែនជាអ្នកផ្លាស់ទី មានម្ហូបអាហារស្រស់ឆ្ងាញ់គ្រប់គ្រាន់ទើបខ្មែរមិនប្រើម្ទេសច្រើនសម្រាប់ភូតអណ្ដាតលើករសជាតិម្ហូបឡើយ។ ផ្នែកសិល្បៈបុរាណសៀមបានចម្លងពីខ្មែរដូចជារបាំក្បាច់បុរាណ ស្បែកធំភ្លេងពិណពាទ្យ តែសៀមធ្វើមិនបានល្អដូចខ្មែរយើងឡើយ។ ជំនឿព្រហ្មញ្ញសាសនា ពិសេសពិធីក្នុងព្រះរាជវាំង និងពិធីបុណ្យទ្វារទសមាស ដូចជាព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល ព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក ព្រះរាជពិធីបុណ្យបង្ហោះខ្លែង។ល។ សៀមធ្វើតាមខ្មែរទាំងអស់។ លោក ពីទ័រ ចានសាន់ Peter Janssan សរសេរក្នុងកាសែត Hindustan Times ចេញផ្សាយថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៨ បានស្រង់សម្ដីលោក ស៊ូឡាក់ សិវៈរក្សា Sulak Sivaraksa ប្រវត្តិវិទូល្បីល្បាញរបស់សៀមស្ដីពីចក្រភពខ្មែរថា "ការរាតត្បាតរបស់សៀមលើទឹកដីខ្មែរ ធ្វើឲ្យខ្មែរចុះទន់ខ្សោយ តែសៀមទទួលយកប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់វប្បធម៌ខ្មែរ រួមទាំងជំនឿលើលទ្ធិទេវរាជ និងរបៀបរៀបចំពិធីនៅក្នុងវាំង ហើយជំនឿជាទីពេញចិត្តកំពុងពេញនិយមសព្វថ្ងៃ ពិសេសក្នុងជួរអ្នកនយោបាយសៀម គឺយ័ន្តមន្តអាគមគាថា"។

សេចក្ដីសង្ខេបប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានរៀបរាប់ខាងលើបង្ហាញឲ្យឃើញថា សុខោទ័យជាទីកំណើតរបស់រដ្ឋសៀមបានបង្កើតឡើងនាសតវត្សរ៍ទី១៣ គឺមានអាយុប្អូនប្រាសាទព្រះវិហារច្រើនសតវត្សរ៍។ ប្រវត្តិសាស្ត្រក៏បានបង្ហាញឲ្យឃើញថា សៀមជាពួកនៅយូណានខ្ចាត់ព្រាត់ចុះមករាតត្បាតដណ្ដើមទឹកដីខ្មែរ ហើយយកវប្បធម៌ខ្មែរជាកត្តាផ្ដល់ចំណេះឲ្យពួកគេកសាងរដ្ឋថ្មីមួយរីកចម្រើនជាប្រទេសថៃឡងដ៏សព្វថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្ននេះនាសតវត្សរ៍ទី២១ទៅហើយសៀមនៅតែបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍បែបអនារ្យជនតាមព្រំដែនបង្ហាញឲ្យខ្មែរយើងឃើញជាក់នឹងភ្នែក គឺសកម្មភាពបន្តរាតត្បាតយកទឹកដី និងសម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរទំនងជាសៀមមិនទាន់បញ្ចប់នៅឡើយទេ។ ស្របដូចលោកអនុម៉ាន បានសរសេរលើទំព័រទី១០ក្នុងសៀវភៅរបស់គាត់ "Essay on Thia Folklore" ថា The Thai never ceased to be on the move ថៃមិនដែលបានឈប់ធ្វើចលនាទៅមុខសោះ។ ដូច្នេះខ្មែរត្រូវតែជឿលើខ្លួនឯង ពង្រឹងខ្លួនឯងឲ្យរឹងមាំ ដោយផ្អែកលើវប្បធម៌ខ្មែរ គួបផ្សំជាមួយបច្ចេកវិទ្យាទំនើបខ្មែរមានប្រាជ្ញ បារមី ថាមពលខ្លាំងក្លា ការពារបានវប្បធម៌ជាតិ និងទឹកដី និងអាចអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសរីកចម្រើនឆាប់រហ័ស។ ខ្មែរត្រូវតែយល់ឲ្យច្បាស់ថា សត្វសារិកាចូលចិត្តស៊ីផ្លែម្ទេសទោះបីចេះនិយាយត្រាប់តាមភាសាខ្មែរបានពីរោះគួរជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏សត្វស្លាបនេះពុំអាចក្លាយជាមនុស្សខ្មែរកើតឡើយ។ មនុស្សខ្មែរត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្នជានិច្ច និងជឿលើពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ដូនតាយើងថា "ឈើកោងវល្លិព័ទ្ធ មនុស្សខ្ចាត់ព្រាត់ កុំយកខ្លួនបៀត"៕

ស្ត្រីខ្មែរមួយរូបត្រូវបានទូរទស្សន៍ CNN ជ្រើសរើសជាមនុស្សឆ្នើម

2008-12-27T07:28:00.000-08:00

ប្រធានអង្គការអភិវឌ្ឍន៍មួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវទូរទស្សន៍ស៊ីអិនអិន (CNN) អាមេរិក បានជ្រើសក្នុងចំណោមមនុស្ស១០នាក់ចុងក្រោយជាក្រុមវរជនដែលមានស្នាដៃឆ្នើមសម្រាប់ឆ្នាំ២០០៨។
លោកស្រី នួន ភិមាន កើតឆ្នាំ១៩៧១ ជាអ្នកស្រុកដែលមានដើមកំណើតនៅក្នុងទីរួមខេត្តកំពង់ចាម ត្រូវទូរទស្សន៍ពិភពលោកនេះបានជ្រើសក្នុងចំណោមបេក្ខជនជាង៣៧០០នាក់ពីក្រុមអ្នកពិនិត្យសម្រិតសម្រាំង៧៥ប្រទេស។
លោកស្រី នួន ភិមាន ដែលបច្ចុប្បន្នជានាយិកានៃអង្គការលើកស្ទួយប្រជាពលរដ្ឋ (People's Improvement Organization) បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសកាណាដាដោយក្តីរំភើប ៖ «ខ្ញុំពីដំបូងដូចថា ដែលយើងបានជាប់ Nominate មិនទាន់បានជាប់ក្នុងជម្រើសទាំង១០ហ្នឹង ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាសប្បាយចិត្តមែនទែន ហើយមិននឹកស្មានសោះថា យើងនេះជាអង្គការ Local នៅស្រុកខ្មែរ ហើយក៏មិនមាន Fund ធំដុំដូចអង្គការមួយចំនួនផ្សេងទៀត ហើយខ្ញុំមិននឹកស្មានដល់សោះ ហើយពេលដែលបានជាប់ Nominate រហូតមកដល់... កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះខាង CNN ប្រកាសថាខ្ញុំជាប់ក្នុង Top 10 គឺថាមិនគួរឲ្យជឿ។ គេប្រាប់មុនពីរបីថ្ងៃគេប្រកាស ក៏ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចប្រាប់ផ្សព្វផ្សាយបានទេ ព្រោះគេឲ្យការណ៍ជាសម្ងាត់ដើម្បីឲ្យយើងដឹង ហើយដូចថាមានអារម្មណ៍ថាគេងក៏មិនលក់...។ នេះជាឱកាសមួយនឹងបានជួយក្មេងច្រើនតទៅទៀត ព្រោះក្ដីសង្ឃឹមរបស់ខ្ញុំចង់ពង្រីក ឆ្នាំក្រោយនេះគម្រោងរបស់ខ្ញុំគ្រោងរួចហើយ តាំងពីមុន CNN Nominateម៉្លេះ គឺខ្ញុំគ្រោងសង់មណ្ឌលក្មេងកំព្រាតែម្ដង»។
សូមជម្រាបថា អង្គការលើកស្ទួយប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០០២ ក្នុងបំណងជួយកុមារនិងស្ត្រីដែលក្រីក្រលំបាកគ្មានពំនឹង។ បច្ចុប្បន្នអង្គការនេះមានមជ្ឈមណ្ឌលបីកន្លែងនៅភ្នំពេញដែលជាកន្លែងស្នាក់នៅនិងដុសខាត់មុខជំនាញដល់កុមារៗនិងស្ត្រីទុរគត។
ទូរទស្សន៍ស៊ីអិនអិនបានផ្សាយថា វីរជនទាំង១០ដែលបានសម្រាំងមកទាំងនេះនឹងត្រូវបានទទួលរង្វាន់ម្នាក់ៗចំនួន២៥០០០ដុល្លារអាមេរិក និងត្រូវបានគេអញ្ជើញចូលរួមជាកិត្តិយសក្នុងពិធីមួយនៃកម្មវិធីវីរជនស៊ីអិនអិន ហើយកម្មវិធីនោះនឹងត្រូវគេផ្សាយផ្ទាល់នៅថ្ងៃទី២៧ វិច្ឆិកា ពីសាលមហោស្រព Kodak នៅហូលីវូត៕

វិធីជួយស្ត្រីជិតឬក្រោយអស់រដូវឲ្យចាប់អារម្មណ៍ក្នុងរឿងផ្លូវភេទ

2008-12-27T07:26:00.000-08:00

ដោយប្រាយឃីដ(bright kid)

មនុស្សជាតិជាច្រើនមិនថាសាសន៍ណាជាសាសន៍ណា តែងតែមានជំនឿថាការរួមភេទគឺជាចំណង់កាមតម្រេក និងភាពសប្បាយរីករាយសម្រាប់អ្នកដែលមានវ័យក្មេងៗតែប៉ុណ្ណោះ។ ក៏ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវរបស់ទស្សនាវដ្តី AARPនៅស.រ.អា បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ទោះបីជាយើងមានវ័យចំណាស់ក្តី សុខភាពផ្លូវភេទនៅតែមានសារសំខាន់ចំពោះសុខភាពទូទៅរបស់យើង ហើយរឿងផ្លូវភេទនេះ ក៏ជាផ្នែកមួយចាំបាច់ផងដែរ បន្ថែមទៅលើគុណភាពនៃជីវិតរស់នៅរបស់យើងគ្រប់ៗគ្នា។
ស្តីពីបញ្ហាដែលស្ត្រីខ្មែរភាគច្រើនជិតអស់រដូវ ឬក្រោយអស់រដូវពុំមានការចាប់អារម្មណ៍ក្នុងរឿងផ្លូវភេទ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ចុង វណ្ណដារ៉ា មន្ត្រីទទួលបន្ទុកកម្មវិធីសុខភាពបន្តពូជយុវវ័យ និង អេច. អាយ.វី អេដស៍ របស់អង្គការមូលនិធិសហប្រជាជាតិសម្រាប់ប្រជាជន UNFPA បានមានប្រសាសន៍អះអាងថា ស្ត្រីដែលបាត់បង់ចំណង់ខាងផ្លូវភេទ ស្រ្តីនោះពិតជាមានជំងឺណាមួយជាមិនខាន ដែលចាំបាច់ត្រូវការជួបពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យ។
លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ចុង វណ្ណដារ៉ា មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «ជាកត្តាជីវសាស្ត្រ ស្ត្រីដែលមានសុខភាពល្អ ផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្តត្រូវតែមានចំណង់ខាងផ្លូវភេទ។ ប៉ុន្តែបើគាត់ទទួលស្គាល់ថា គាត់ឈឺ ដូច្នេះគាត់ត្រូវតែទៅជួបជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីស្វែងរកជំងឺណាមួយរបស់គាត់ ដែលមាននោះ...»។
ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គេនៅពុំទាន់មានសេវាខាងសុខភាពផ្លូវភេទ ឬវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញដើម្បីពិគ្រោះយោបល់បញ្ហារោគសញ្ញាទូទៅរបស់ស្ត្រីនៅពេលជិតអស់រដូវនោះទេ។
លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ចុង វណ្ណដារ៉ា មន្ត្រីអង្គការមូលនិធិសហប្រជាជាតិសម្រាប់ប្រជាជន UNFPA បានមានប្រសាសន៍ពន្យល់អំពីហេតុផលទាំងនេះថា ៖ «នៅស្រុកខ្មែរយើងអត់មានសេវាហ្នឹងទេ តែយើងមានសេវាខាងផ្លូវចិត្ត ប៉ុន្តែនៅមានភាពទន់ខ្សោយ។ ទាក់ទងរឿងហ្នឹង ទាល់តែយើងបង្កើតជាសេវា ហើយផ្សព្វផ្សាយឲ្យដឹងទើបគេអាចមករកជំនួយដោយខ្លួនឯង»។
នៅជាមួយគ្នានេះដែរ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត វណ្ណដារ៉ា ក៏បានថ្លែងទទួលស្គាល់ថា ការស្វះស្វែងរកជំនួយខាងសុខភាពផ្លូវភេទនេះ គឺត្រូវការពេលវេលានិងប្រាក់កាស ដែលបញ្ហានេះ មានការចោទយ៉ាងច្រើនចំពោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលភាគច្រើនមានជីវភាពរស់នៅខ្វះខាត និងពុំមានការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាសុខភាពផ្លូវភេទនេះ។
លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត វណ្ណដារ៉ា បន្តថា ជាការចាំបាច់បំផុត ស្ត្រីជាភរិយានៅពេលមានរោគសញ្ញានៃការអស់រដូវ ដូចជាមានអារម្មណ៍ថប់ៗ មិនស្រួលខ្លួន ពិបាកក្នុងចិត្ត ឬនៅពេលរួមភេទ ឈឺផ្សារក្រហាយ មិនមែនអារម្មណ៍ស្រួលសប្បាយ ដោយសារតែទ្វារមាសស្ងួតនោះ គេត្រូវតែជជែកពិភាក្សាជាមួយស្វាមីដើម្បីរកវិធីដោះស្រាយ ៖ «ស្ត្រីយើងពេលអស់រដូវ គិតថាបាត់បង់ចំណង់ តាមពិតពុំមែនទេ គ្រាន់តែប្រដាប់ផ្លូវភេទស្ងួតមានការឈឺចាប់ពេលរួមភេទ អ៊ីចឹងយើងអាចរកវិធីដូចជាប្រេងរំអិល ដើម្បីសម្រួលពេលរួមភេទកុំឲ្យឈឺ»។
ក្នុងសំណួរថា បើស្រ្តីចង់បានប្រេងរំអិលសម្រាប់ការរួមភេទ គេអាចទៅរកទិញបានកន្លែងណា? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត វណ្ណដារ៉ា ថា ៖ «បានទៅរកអ្នកបច្ចេកទេស ដូចជាវេជ្ជបណ្ឌិត ទោះបីជាគ្មានជំនាញមែន តែគ្រូពេទ្យអាចយល់ដឹង និងអាចណែនាំ ឬចេញជាវេជ្ជបញ្ជាដើម្បីទិញនៅកន្លែងលក់ថ្នាំ សម្រាប់សុវត្ថិភាពរបស់គាត់»។
ចំពោះផ្នត់គំនិតរបស់ស្ត្រីខ្មែរដែលមានអាយុលើសពី ៤៥ឆ្នាំឡើងទៅ គិតថាខ្លួនចាស់ ហើយមិនគួររវីរវល់ក្នុងរឿងផ្លូវភេទនោះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ពុង ឈីវកេក ប្រធានអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ បានមានប្រសាសន៍ថា ស្ត្រីខ្មែរយើងគួរតែផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ ងាកមកគិតគូរ ខិតខំថែរក្សាខ្លួនប្រាណឲ្យបាននៅស្រស់ស្អាត បើទោះបីជាមានវ័យចំណាស់ក៏ដោយ ៖ «អាចទៅវត្តគិតធម៌អាថ៌ខ្លះទៅ ប៉ុន្តែមកផ្ទះវិញ ត្រូវគិតស្វាមីយើងផង គឺថាយើងអាចគិតទាំងពីរបាន។ សុំកុំឲ្យធ្វេសប្រហែស តែងខ្លួនស្លៀកពាក់នៅតែល្អ កាន់តែចាស់ ហើយដើម្បីធ្វើឲ្យស្វាមីនៅតែពេញចិត្តយើង»។
ការស្រាវជ្រាវរបស់ទស្សនាវដ្តី AARP ក៏បានបង្ហាញផងដែរថា មនុស្សប្រុសស្រីបច្ចុប្បន្ន នៅស.រ.អា ដែលមានអាយុលើសពី ៤៥ឆ្នាំឡើងទៅ ហើយដែលមានការចាប់អារម្មណ៍តិចតួច ឬក៏បាត់បង់ចំណង់ខាងផ្លូវភេទ គេបានងាកមករកជំនួយ និងការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញខាងសុខភាព ដើម្បីធ្វើឲ្យជីវិតផ្លូវភេទរបស់គេនៅមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅជាមួយគ្នានោះ ក៏មានមនុស្សប្រុស ស្រីវ័យចំណាស់មួយចំនួន ដែលមិនអាចមានជម្រើសទទួលបានការព្យាបាលធ្វើឲ្យសុខភាពផ្លូវភេទបានប្រសើរ ដោយសារតែពួកគេមានជំងឺសុខភាពរ៉ាំរ៉ៃ ត្រូវប្រើថ្នាំជាប្រចាំ៕

តើភរិយាត្រូវធ្វើដូចម្តេចបើស្វាមីទៅមានស្ត្រីកំណាន់ចិត្តផ្សេង?

2008-12-27T07:18:00.000-08:00

ដោយ ប្រាយឃីដ (bright kid)

ក្នុងនាទីស្ត្រីខ្មែរនាសប្តាហ៍នេះ អ្នកស្រី ម៉ៅ សុធានី សូមលើកយកមកជម្រាបជូននូវដំបូន្មានរបស់ប្រឹក្សាជំនាញខាងទំនាក់ទំនងស្នេហា ថាតើភរិយាត្រូវធ្វើដូចម្តេចបើស្វាមីទៅមានស្ត្រីកំណាន់ចិត្តផ្សេង?
គូស្វាមីភរិយាថតរូបអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅមុខព្រះបរមរាជវាំង នាថ្ងៃទី១៨ មិថុនា ២០០៣។
ក្នុងសង្គមខ្មែរយើងជាទំនៀមទម្លាប់និងប្រពៃណីចាស់ទុំក្នុងគ្រួសារ ក៏ដូចជាមិត្តភ័ក្តិ ញាតិសន្តានច្រើនតែផ្តល់ដំបូន្មានដល់ភរិយាដែលមានស្វាមីក្បត់ថា ឲ្យស្ត្រីស៊ូទ្រាំនិងអត់ធ្មត់ មិនយូរមិនឆាប់ស្វាមីនឹងវិលត្រឡប់មករកភរិយាខ្លួនវិញ។
លោកស្រី ជា វណ្ណាត អតីតប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍សង្គមបានមានប្រសាសន៍ថា ការអត់ធ្មត់គឺជាគន្លឹះក្នុងការដោះស្រាយកុំឲ្យមានការបែកបាក់ប្តីប្រពន្ធ និងដើម្បីអនាគតកូនចៅ ៖ «ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីខ្មែរយើងហ្នឹងមិនចង់ឲ្យបែកបាក់គ្នាទេ។ ម្ល៉ោះហើយតែងប្រាប់ខាងប្រពន្ធឲ្យចេះអត់ធន់ ឲ្យចេះទ្រាំ ក្នុងន័យថាកុំឲ្យខឹងឆេវឆាវ កុំឲ្យច្រឡោត ឲ្យចេះអត់ធ្មត់ខំប្រឹងធ្វើតែល្អទៅ។ ឧទាហរណ៍ដូចថា ក្រោយភ្លៀងមេឃស្រឡះ គ្រួសារមានសុភមង្គលឡើងវិញ ហើយក៏មិនមែនសម្រាប់តែខ្លួនឯងដែរ ពិសេសគឺសម្រាប់កូនចៅតែម្តង»។
បន្ថែមទៅនឹងការលើកឡើងរបស់លោកស្រី ជា វណ្ណាត ខាងលើនេះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ចុង វណ្ណដារ៉ា មន្ត្រីទទួលបន្ទុកកម្មវិធីសុខភាពបន្តពូជយុវវ័យ និងអេច.អាយ. វី.អេដស៍ របស់អង្គការមូលនិធិសហប្រជាជាតិសម្រាប់ប្រជាជន UNFPA ក៏បានផ្តល់យោបល់ថា ស្រ្តីត្រូវគិតគូរពិចារណា រិះរកមធ្យោបាយត្រជាក់ដើម្បីទាក់ទាញឲ្យប្តីត្រឡប់មកវិញ។
លោកស្រី ចុង វណ្ណដារ៉ា មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «នេះជាគំនិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់នាងខ្ញុំទេ គឺបើសិនជាប្តីមានប្រពន្ធក្រៅ ប្រពន្ធនោះពុំគួរយកកំហឹងទល់កំហល់អី ចំណុចខ្វះខាតត្រង់ណាខ្លះដើម្បីយើងធ្វើការបំពេញក្នុងការទាក់ទាញឲ្យប្តីត្រឡប់មកវិញដោយសន្តិវិធី។ មានស្ត្រីខ្លះយកកំហឹងទល់កំហល់ទៅវាយគ្នា ឬពេលឃើញមុខប្តីរករឿងប្ដី ហើយធ្វើឲ្យប្តីមិនសប្បាយចិត្ត»។
ស្តីពីសំណួរដែលចង់ដឹងថាបើនិយាយជាមួយស្វាមីហើយ តែស្វាមីនៅតែពុំព្រមបញ្ឈប់ការផិតក្បត់ តើភរិយាសុខចិត្តតែស៊ូទ្រាំកើតទុក្ខគ្រាំចិត្តរហូត ឬក៏ត្រូវធ្វើដូចម្តេច? លោកស្រី ជា វណ្ណាត បានបញ្ជាក់ប្រាប់យ៉ាងនេះថា ៖ «ទ្រាំហ្នឹងមិនមែនថាទ្រាំគិតជាអវិជ្ជមានទេ ទ្រាំហ្នឹងគិតជាវិជ្ជមាន។ ដូចជាអ្នកខ្លះគិតថាប្តីទៅសប្បាយខាងក្រៅ ប៉ុន្តែទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ប្តីហ្នឹងមិនភ្លេចប្រពន្ធដែរ។ ហើយនៅក្នុងន័យថា ទទួលស្គាល់ថាមានពាក្យនិយាយថា "ទន្លេដប់មិនស្កប់សមុទ្រមួយ" បានន័យថាបុរសតែងតែមានស្រីច្រើននៅក្នុងជីវិតរបស់ខ្លួនឯងអ៊ីចឹង ម្ល៉ោះហើយទ្រាំពិបាកដើម្បីទទួលយកបានកិត្តិយស លាភសក្ការៈដែលប្ដីយកមកដល់គ្រួសារ»។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហាផិតក្បត់នេះដែរ លោកស្រីបណ្ឌិត Mira Kirshenbaum អ្នកប្រឹក្សាផ្នែកទំនាក់ទំនងស្នេហា ដែលមានបទពិសោធន៍ជាង ៣០ឆ្នាំ ក្នុងការផ្តល់ដំបូន្មានដល់ស្វាមីភរិយានៅសហររដ្ឋអាមេរិក និងជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅល្បីល្បាញដែលទើបបោះពុម្ពផ្សាយសៀវភៅចុងក្រោយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក្រោមចំណងជើងថា "ពេលដែលមនុស្សល្អប្រព្រឹត្តអំពើផិតក្បត់" ក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយជាមួយទូរទស្សន៍ CBS កាលពីដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៨ បានបញ្ជាក់ហេតុផលយ៉ាងនេះថា ៖ "យើងម្នាក់ៗតែងតែប្រព្រឹត្តអំពីខុសឆ្គង ឬធ្វើអ្វីអាក្រក់ នេះមិនមែនមានន័យថាយើងជាមនុស្សអាក្រក់ទេ។ យើងដឹងច្បាស់ក្នុងខ្លួនថា យើងជាមនុស្សល្អពេលធ្វើអ្វីខុស ឬធ្វើអាក្រក់ណាមួយនោះយើងមានអារម្មណ៍សោកស្តាយនិងដឹងថាខ្លួនខុស ហើយមនុស្សល្អៗដែលបានមកជួបខ្ញុំដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយក្នុងរឿងគ្រួសាររបស់គេ តែងតែនិយាយថា គេចង់ធ្វើល្អនិងគោរពចំពោះស្វាមីភរិយា ហើយគេមានការសោកស្តាយនូវទង្វើដែលគេបានប្រព្រឹត្តខុស ដូច្នេះខ្ញុំអាចដឹងថាគេជាមនុស្សល្អ"។
សូមរំឭកថាលោកស្រីបណ្ឌិត Mira Kirshenbaum គឺជាអ្នកនិពន្ធល្បីល្បាញនៅស.រ.អា ដែលបានទទួលរង្វាន់សរសើរចំពោះសៀវភៅ ១០ក្បាលខុសៗគ្នា ដែលផ្តោតលើបញ្ហាក្នុងចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ទំនាក់ទំនងស្នេហារវាងស្ត្រីបុរស ។ល។ ហើយដែលបច្ចុប្បន្ននេះក៏ជាអ្នកផ្តល់ប្រឹក្សាតាមប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណេតឈានមុខគេ ដែលមានអាសយដ្ឋានវ៉ឹបសៃថ៍ Revolutionhealth.com បានឲ្យយោបល់ដល់ស្ត្រីជាភរិយាថា ៖ "ជជែកជាមួយអ្នកផ្តល់ដំបូន្មាន ដែលអ្នកទុកចិត្តជាទីបំផុត កុំមានប្រតិកម្ម កុំអាលទាន់ធ្វើការសម្រេចចិត្តណាមួយ មានការអត់ធ្មត់ គិតឲ្យច្បាស់នូវអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន អ្វីដែលសំខាន់ក្នុងជីវិតរបស់ខ្លួន ហើយបើសិនថាមានអ្វីដែលល្អៗច្រើនក្នុងចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដូចនេះកុំលែងលះគ្នាឲ្យសោះ"។
លោកស្រីថាមានពេលខ្លះមធ្យោបាយស្រួលបំផុតដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាផិតក្បត់នោះ គឺបដិសេធធ្វើមិនដឹងមិនឮ គិតថាមិនមានអ្វីកើតឡើង ក៏ប៉ុន្តែលោកស្រីសង្កត់ធ្ងន់ថា ការបដិសេធពុំទទួលស្គាល់កំហុស ការមិនអើពើដោះស្រាយក្នុងរឿងផិតក្បត់នោះ គឺជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរដែលនាំឲ្យមានការបាក់បែកក្នុងគ្រួសារ។
អត្ថបទចុះផ្សាយក្នុងទំព័រវ៉ឹបសៃថ៍ Revolutionhealth.com បានឲ្យដឹងផងដែរថាប្តីប្រពន្ធភាគច្រើន ក្រោយពីបានទទួលដំបូន្មាននិងការប្រឹក្សាជាមួយលោកស្រីបណ្ឌិត Mira មក ទោះបីថាមានការពិបាកស្មុគស្មាញខ្លះៗក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែប្តីប្រពន្ធទាំងនោះអាចចាត់ចែង និងចាប់ផ្តើមកសាងជីវិតគ្រួសារថ្មីឡើងវិញប្រកបដោយសុភមង្គល គឺក្រោយដែលអ្នកប្រព្រឹត្តខុស មានការសោកស្តាយនិងទទួលកំហុស ហើយឈប់ប្រព្រឹត្តអំពើផិតក្បត់។
ក៏ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បើតាមប្រសាសន៍អះអាងរបស់មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល ក៏ដូចជាវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញសុខភាពបានឲ្យដឹងថា ស្វាមីភាគច្រើនដែលផិតក្បត់ទៅមានស្ត្រីផ្សេង មិនព្រមលះបង់ស្ត្រីកំណាន់ចិត្តនោះទេ គឺបង្ខំឲ្យភរិយាទទួលស្គាល់ និងយល់ព្រមថាអំពើរបស់ខ្លួនជារឿងធម្មតា ជាធម្មជាតិរបស់បុរស៕

កាតព្វកិច្ចរបស់កូនប្រុសកូនស្រីចំពោះឪពុកម្តាយ

2008-12-13T07:46:00.005-08:00

ដោយប្រាយឃីដ(bright kid)

នៅក្នុងនាទីវិជ្ជាមេផ្ទះថ្ងៃនេះ អ្នកស្រី សារី រ័ត្ន សូមលើកយកថេរដីការបស់ព្រះភិក្ខុសង្ឃពុទ្ធសាសនាមកជម្រាបជូនជុំវិញសង្គហធម៌និងសមធម៌ដែលបុត្រធីតាត្រូវមានចំពោះមាតាបិតាវិញ។
ព្រះតេជព្រះគុណ សេង សោភ័ណ អតីតសមណសិស្សនៃមជ្ឈមណ្ឌល East West Center គង់នៅវត្តក្នុងប្រទេសកាណាដា មានទស្សនៈថា កូនដែលល្អគឺត្រូវមានសីលធម៌៥យ៉ាង៖ ទី១ កូនល្អគឺជាកូនល្អរបស់ឪពុកម្តាយ ត្រូវចេះស្តាប់ដំបូន្មានឪពុកម្តាយ។ ទី២ជាសិស្សល្អរបស់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ទី៣ ជាមិត្តភក្តិដ៏ល្អរបស់មិត្តភក្តិ។
ព្រះតេជព្រះគុណមានថេរដីកាបន្តទៀតថា ៖ «ទី៤ គឺជាសមាជិកដ៏ល្អរបស់សង្គម ដោយយើងមានសង្គមប្រកបដោយច្បាប់ទម្លាប់ យើងត្រូវរៀនសូត្រអំពីច្បាប់ទម្លាប់របស់សង្គម ហើយប្រព្រឹត្តប្រតិបត្តិតាមច្បាប់ទម្លាប់ហ្នឹង។ ឃើញថាមានប្រយោជន៍ ហើយយើងដើរតាមហើយសង្គមមានឯកភាពក្នុងការរស់នៅជាមួយគ្នា»។
ទី៥ ព្រះតេជព្រះគុណ សេង សោភ័ណ មានថេរដីកាថា ក្នុងនាមជាពុទ្ធសាសនិកដ៏ល្អរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាដែលជាសាសនាបើកទូលាយ ពុទ្ធសាសនាគ្មានមហិច្ឆតាក្នុងការផ្លាស់ប្តូរជនណាម្នាក់ឲ្យមកចុះចូលនឹងសាសនារបស់ព្រះពុទ្ធនោះឡើយ។
រីឯព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំសីលធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនាក៏មានថេរដីកាអំពីករណីយកិច្ចរបស់កូនដែលត្រូវសងគុណចំពោះឪពុកម្តាយវិញ ដោយបែបបទថាតើកូនត្រូវមានសីលធម៌យ៉ាងណាចំពោះមាតាបិតានោះ?
ព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាដូច្នេះ ៖ «អ៊ីចឹងរាល់រូបបុត្រធីតាទាំងអស់ដែលយើងបានកើតមកនៅក្នុងលោកនេះ គឺអាស្រ័យដោយមាតាបិតា។ អីចឹងមាតាបិតារបស់យើងនេះ គាត់ជាអ្នកមានគុណូបការៈគុណច្រើនណាស់ចំពោះយើង។ យើងត្រូវមានគុណធម៌និងសីលធម៌សម្រាប់ប្រព្រឹត្តដ៏ល្អចំពោះគាត់វិញដោយមានអ្វីខ្លះ? គឺសរុបទៅមានគេហៅថាសង្គហធម៌៥ និងសមធម៌៤។ សង្គហធម៌៥នោះគឺរាល់រូបបុត្រធីតាទាំងអស់ត្រូវតែទំនុកបម្រុងមាតាបិតាដោយវត្ថុទាំងឡាយសមគួរមានបច្ច័យ៤ជាដើម»។
នៅក្នុងសៀវភៅសិក្ខាបទមនុស្សល្អដែលនិពន្ធដោយធម្មបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស សរសេរត្រង់ទំព័រទី២ ទី៣ ទី៤ ទី៥ ស្តីពីតួនាទីរបស់កូនប្រុសស្រីថា៖ សិក្ខាបទទី១ បុត្រធីតា គប្បីសិក្សាថាអាត្មាអញមាតាបិតាបានចិញ្ចឹមរក្សាមកហើយ និងចិញ្ចឹមមាតាបិតាវិញ។ សិក្ខាបទទី២ បុត្រធីតាគប្បីសិក្សាថាអាត្មាអញនឹងជួយធ្វើការងារឲ្យមាតាបិតាដោយសេចក្តីមិនខ្ជិលច្រអូសឡើយ។ សិក្ខាបទទី៣ បុត្រធីតាគប្បីសិក្សាថា អាត្មាអញនឹងតម្កល់តម្កើងនូវវង្សត្រកូលឲ្យបានល្អ។ សិក្ខាបទទី៤ បុត្រធីតាគប្បីសិក្សាថា អាត្មាអញនឹងបដិបត្តិឲ្យបានសមគួរជាអ្នកទទួលទ្រព្យមរតក។ សិក្ខាបទទី៥ បុត្រធីតាគប្បីសិក្សាថា អាត្មាអញត្រូវធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសទក្ខិណាទានដល់មាតាបិតាដែលធ្វើកាលកិរិយាទៅកាន់បរលោកហើយ។
ដូចសំណេរលោកធម្មបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស ដែរ ព្រះភិក្ខុ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាបន្តទៀតថា ៖ «អីចឹងទំនុកបម្រុងយ៉ាងម៉េច គឺត្រូវគិតពិចារណាខ្លួនថា អាត្មាអញរស់រានមានជីវិតមានកំណើតរស់រានមានជីវិតតាំងពីតូចក្រូចឆ្មាររហូតដល់ធំពេញវ័យប៉ុណ្ណេះ មានចំណេះដឹង មានការរស់នៅដោយសមរម្យដោយការផ្តល់កំណើតនិងការជួយទំនុកបម្រុងរបស់បុគ្គលនោះ គឺជាមាតាបិតាដែលគាត់ចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សាអញប្រកបដោយធម៌ ដូច្នេះអញត្រូវតបស្នងសងគុណលោកទាំងពីរវិញ។ កូនត្រូវផ្គត់ផ្គង់លោកទាំងពីរ ដូចជារៀបចំបាយទឹកនំចំណីបង្អែមចម្អាបជូនមាតាបិតាប្រចាំថ្ងៃ ជានិច្ចកាលមើលសម្លៀកបំពាក់ដ៏សមគួរ។ ហើយម៉្យាងទៀតត្រូវមើលសេនាសនៈមានមុង ខ្នើយ កន្ទេល ភួយ ស្បែកជើង ផ្ទះសម្បែងជាដើម រៀបចំជូន បើមានតិចជូនតាមតិច បើមានច្រើនជូនតាមច្រើន»។
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំសីលធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនាបានមានថេរដីកាលើកឡើងនូវកិរិយាសង្គ្រោះចំពោះឪពុកម្តាយដូច្នេះ ៖ «បុត្រធីតាទាំងអស់ត្រូវពិនិត្យមើលមនុស្សចាស់កាន់តែចាស់កាន់តែឈឺច្រើន ហើយកើតចាស់ឈឺស្លាប់បុគ្គលណាក៏មានដែរនៅក្នុងលោកនេះ។ មាតាបិតាខ្លះត្រឹមតែបុត្រយកទៅពេទ្យមិនប៉ុន្មានទេ ជាតែខាងក្រៅភាពលើកទឹកចិត្តអត់មានទេ។ បើកូនខ្លះទៅច្របាច់ជើងច្របាច់ដៃដោយផ្ទាល់ទៀតកាន់តែប្រសើរប្រពៃ ទឹកចិត្តហ្នឹងកាន់តែឡើងខ្លាំង»។
ព្រះអង្គមានថេរដីកាថា រាល់រូបបុត្រធីតាទាំងអស់បើប្រសិនណាជាមាតាបិតាមានកិច្ចការធុរៈរវល់ផ្សេងៗ ហើយពឹងកូនចៅឲ្យជួយកូនត្រូវតែទុកដាក់កិច្ចការរបស់ខ្លួនមួយអន្លើហើយ ហើយត្រូវទៅជួយធុរៈឪពុកម្តាយសិន។ ទីបីរាល់រូបបុត្រធីតាត្រូវលើកតម្កើងវង្សត្រកូល បើសិនជាវង្សត្រកូលដែលមាតាបិតាបានថែរក្សាមកហើយនោះជាវង្សត្រកូលដ៏សមគួរមួយ កូនចៅក៏ត្រូវតែថែរក្សាវង្សត្រកូលឲ្យបានល្អប្រពៃឲ្យបានឋិតថេរដដែល ឬក៏លើកតម្កើងវង្សត្រកូលនោះឲ្យកាន់តែខ្ពស់ឡើងទៀត ដោយសារការប្រព្រឹត្តរបស់កូនប្រុសស្រី ដូចជាខំប្រឹងសិក្សារៀនសូត្រដោយប្រឹងប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អដោយខំប្រឹងរកស៊ីឲ្យខ្លួនក្លាយជាបុគ្គលដែលសង្គមរាប់អានជាដើម។
ព្រះតេជព្រះគុណមានថេរដីកាបន្តថា ៖ «ចំណុចទី៤ រាល់រូបបុត្រធីតាទាំងអស់ត្រូវតែស្តាប់ដំបូន្មានមាតាបិតា ស្តាប់ដំបូន្មានធម្មតាមាតាបិតាមានបំណងដ៏ល្អបំផុត គឺចង់ឲ្យតែកូនបានល្អ ចង់ឲ្យតែកូនរកស៊ីមានបានកើតកាលវាលគុម្ព ត្រជាក់ត្រជុំចង់ឲ្យកូនមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីរន្ទឺ អីចឹងមាតាបិតាមានគោលបំណងអីចឹង។ ពេលខ្លះគាត់មិនមានចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់មែន ប៉ុន្តែគាត់មានបទពិសោធន៍ក្នុងការរស់នៅយូរជាងយើង។ អ៊ីចឹងកន្លែងខ្លះគាត់អាចជួយអប់រំឬក៏ជាទីប្រឹក្សាដ៏ល្អមួយសម្រាប់បុត្រធីតា»។
ព្រះតេជព្រះគុណមានថេរដីកាបញ្ជាក់ថា ជាកូនប្រុសកូនស្រីត្រូវស្តាប់ដំបូន្មានឪពុកម្តាយ ៖ «បុត្រធីតាមានបីប្រភេទ គេហៅថា ទី១ អវជាតបុត្តហ្នឹងជាកូនខូចបំផុតតាំងពីក្មេងប្រព្រឹត្តព្រើលផ្សេងប្រព្រឹត្តល្បែងពាលាអាវាសែ ទង្វើដោយកាយវាចាចិត្តហ្នឹង ពិបាកទូន្មានបន្តិច។ ទី២ អនុជាតបុត្តជាកូនដែលច្រើនស្តាប់តាមមាតាបិតា មាតាបិតាថាអ្វីគឺស្តាប់តាម។ ទី៣ អតិជាតបុត្តហ្នឹងប្រសើរប្រពៃណាស់អាចរៀនចេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយនឹងអាចជួយមាតាបិតាឲ្យធ្វើទង្វើល្អផ្សេងៗ។ ចំណុចទី៥ បើសិនជាមាតាបិតាទទួលអនិច្ចកម្មបាត់បង់ជីវិតទៅប្រពៃណីវប្បធម៌ខ្មែរកូនប្រុសស្រីត្រូវជួយថែរក្សាលោកអ្នកទាំងពីរតាំងពីលោកនៅរស់រហូតដល់លោកស្លាប់ទៅហើយក្តី កូនត្រូវធ្វើសេចក្តីល្អជូនទៀតតាមប្រពៃណីខ្មែរ»៕

តើកូនប្រុសកូនស្រីត្រូវមានសង្គហធម៌និងសមធម៌ប៉ុន្មានប្រការចំពោះឪពុកម្តាយ?

2008-12-13T07:46:00.004-08:00

ដោយប្រាយឃីដ(brigh kid)

នៅក្នុងនាទីវិជ្ជាមេផ្ទះថ្ងៃនេះ អ្នកស្រី សារី រ័ត្ន សូមលើកយកសមធម៌បួនយ៉ាងដែលបុត្រធីតាត្រូវមានចំពោះមាតាបិតាតាមរយៈទស្សនៈអ្នកជំនាញផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនាមកជម្រាបជូន។
លោកអ្នកនាងបានជ្រាបពីសប្តាហ៍មុនមកហើយពីសង្គហធម៌ប្រាំប្រការដែលបុត្រធីតាត្រូវមានចំពោះមាតាបិតា។
ព្រះតេជព្រះគុណ វរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំ សីលធម៌ ព្រះពុទ្ធសាសនា នាទីក្រុងភ្នំពេញ មានថេរដីការំឮកឡើងវិញថា ៖ «អ៊ីចឹងបុត្រធីតាមានបីប្រភេទគេហៅថា ទី១ អវជាតបុត្តជាកូនដែលមិនស្តាប់បង្គាប់ឪពុកម្តាយ ជាក្មេងចូលចិត្តប្រព្រឹត្តអំពើពាលាអាវាសែ ចូលចិត្តលេងល្បែង ប្រព្រឹត្តតែទង្វើអាក្រក់ទាំងកាយ ទាំងវាចានិងចិត្ត ជាពិសេសមិនស្តាប់ដំបូន្មានឪពុកម្តាយជាដើម។ ទី២ អនុជាតបុត្តជាកូនដែលស្តាប់តាមដំបូន្មានឪពុកម្តាយ។ ឪពុកម្តាយទូន្មានឲ្យធ្វើអ្វីគឺស្តាប់តាម។ ចំណែកទី៣ អតិជាតបុត្តជាកូនដ៏ប្រសើរបំផុត គោរពស្តាប់ឱវាទដំបូន្មានឪពុកម្តាយ ចូលចិត្តប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អ ឧស្សាហ៍ព្យាយាមសិក្សា ចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយនិងអាចជួយឪពុកម្តាយបំពេញនូវទង្វើល្អផ្សេងៗ»។
ចំណែកនៅក្នុងសំណេររបស់លោកធម្មបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស ដែលមានចំណងជើងថា "សិក្ខាបទមនុស្សល្អ" បានចែងថា កូនល្អត្រូវមានសេចក្តីសង្គ្រោះប្រាំយ៉ាង៖ ទី១ កូននៅពេលដែលបានទទួលនូវការទំនុកបម្រុងថែរក្សាឲ្យបានធំធាត់ រៀនសូត្រ ប្រកបរបររកស៊ីបានហើយ កូនត្រូវជួយទំនុកបម្រុងម្តាយឪពុកវិញ ដោយការដឹងគុណ និងដោយការពេញចិត្តចំពោះសេចក្តីល្អ។ ទី២ ជួយកិច្ចការរបស់ឪពុកម្តាយនៅពេលដែលលោកទាំងពីរចាស់ដែលលោកមិនអាចធ្វើបានដូចពីមុន កូនប្រុសស្រីត្រូវធ្វើជំនួសលោក ជាពិសេសកិច្ចការធ្ងន់ៗនៅពេលដែលលោកមានវ័យចាស់ជរា។ ទី៣ ត្រូវរក្សាវង្សត្រកូល កេរដំណែលរបស់ឪពុកម្តាយ។ ទី៤ កូនត្រូវប្រព្រឹត្តខ្លួនឲ្យស័ក្តិសមជាអ្នកទទួលកេរមត៌កអំពីឪពុកម្តាយ។ ទី៥ នៅពេលមាតាបិតាធ្វើមរណកាលទៅហើយ កូនត្រូវមានតួនាទីមួយទៀតគឺបំពេញទក្ខិណាទានផ្សេងៗ ហើយឧទ្ទិសនូវបុណ្យកុសលជូនចំពោះលោក។
ទន្ទឹមនឹងទស្សនៈរបស់លោកធម្មបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស នេះ ព្រះភិក្ខុ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាបន្តថា ក្រៅពីសង្គហធម៌ទាំងប្រាំចំណុចដូចដែលរៀបរាប់មកនេះ កូនប្រុសស្រីក៏ត្រូវមានសមធម៌បួនយ៉ាងទៀត។
ព្រះភិក្ខុ សម ស៊ីណាន បានមានថេរដីកាថា ៖ «រាល់រូបបុត្រធីតាទាំងអស់ត្រូវគិតយ៉ាងនេះ ព្រោះមាតាបិតាយើងមិនបានសិក្សារៀនសូត្រច្រើន អ៊ីចឹងយើងមានវិធីមួយដើម្បីជួយគាត់រស់នៅឲ្យបានល្អក្នុងបច្ចុប្បន្នផងនិងទៅអនាគតផង។ កូនដែលមានការយល់ដឹងនិងពិចារណាគួរពន្យល់លោកទាំងពីរឲ្យមានសទ្ធា គឺកុំឲ្យមានជំនឿផ្តេសផ្តាស ព្រោះថាទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធសាសនា ជំនឿមានហេតុផល។ ជឿលើកម្ម ជឿលើផល បើធ្វើអំពើល្អ បានផលល្អ ធ្វើអំពើអាក្រក់គឺបានផលអាក្រក់។ ប្រឹងរៀននឹងចេះ បើមិនរៀនគឺអត់ចេះ ប្រឹងរកស៊ីនឹងមាន តែមិនរកស៊ីគឺមិនមាន...»។
ព្រះភិក្ខុ សម ស៊ីណាន ថេរដីកាអធិប្បាយបន្តថា ៖ «ទី២ សីល៖ បើម្តាយឪពុកមិនមានសីលធម៌ល្អទេ មិនមានសុជីវធម៌ក្នុងការរស់នៅទេ ជាពិសេសបើម្តាយឪពុកខ្មែរយើង បើសិនណាគាត់មិនសូវមានសីលមានទានទេត្រូវជំរុញគាត់ទៅ អ៊ីចឹងយើងធ្វើទង្វើល្អបានផលល្អ ចាស់ទុំគាត់រាប់អាន អីចឹងប្រពៃណីយើងមានតែជូនពុកម៉ែទៅវត្តទៅវ៉ា ស្តាប់ធម៌ ស្តាប់អាថ៌។ ទី៣ ចាគ៖ មាតាបិតាខ្លះបុត្រធីតាជូនបច្ច័យ ជូនអី គាត់រក្សាទុក គឺឪពុកម្តាយខ្លះមិនព្រមចាយវាយ គាត់នៅតែខំសន្សំសម្រាប់ទំនុកបម្រុងក្រុមគ្រួសារ ប៉ុន្តែដល់ចាស់ទៅកុំរក្សាច្រើនពេក បានន័យថា ដល់យើងចាស់ទៅយើងមិនអាចប្រើប្រាស់បានទេ ព្រោះថាជីវិតមិនទៀងទេ មិនថាក្មេងថាចាស់។ អ៊ីចឹងត្រូវមានសទ្ធាក្នុងការបរិច្ចាគជួយដល់ជនក្រីក្រជួយដល់ស្មូមយាចក ពេលប្រទេសជាតិមានបញ្ហា ប្រជាជនជួបគ្រោះមហន្តរាយ ទុរ្ភិក្សអី បែងចែករំលែកជួយ...»។
ព្រះតេជព្រះគុណបានអធិប្បាយទៀតត្រង់ចំណុចទី៤ថា រាល់រូបកូនប្រុសស្រីទាំងអស់ត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមាតាបិតាមានបញ្ញា ៖ «ព្រោះថាសម័យមុននោះឪពុកម្តាយលោករវល់តែប្រកបការងារដើម្បីចិញ្ចឹមកូន គ្មានពេលបានសិក្សារៀនសូត្រឬក៏អានសៀវភៅបានដូចកូនប៉ុន្មានទេ។ ហើយមានឪពុកម្តាយខ្លះរវល់ធ្វើស្រែចម្ការដើម្បីចិញ្ចឹមកូន។ បើថាគ្មានពេលបង្រៀនគាត់ដូច្នេះ ដឹកគាត់ទៅតែវត្តទៅយូរៗទៅចេះឯង ដល់ថ្ងៃសីលដឹកម៉ាក់ទៅវត្ត ប៉ាទៅវត្ត។ នៅវត្តគាត់សេពគប់ជាមួយអ្នកណា គាត់សេពគប់តែជាមួយព្រះសង្ឃ តាអាចារ្យ តាជី ដូនជី ដល់គាត់ជជែកធម៌អាថ៌យូរៗគាត់ចេះហើយ។ ចេះធម៌សូត្រក៏យើងយក ចេះបែបទស្សនៈក៏យើងទទួលបាន...»។
ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាបញ្ជាក់ថា ចំណុចទាំងអស់នេះហើយដែលបុត្រធីតាត្រូវបំពេញចំពោះមាតាបិតា។ បើមាតាបិតានិងបុត្រធីតាស្គាល់តួនាទីរបស់ខ្លួនទៅវិញទៅមកដូច្នេះ នោះនឹងធ្វើឲ្យសីលធម៌របស់ខ្មែររីកចម្រើន សង្គមនឹងប្រកបដោយសីលធម៌ជាសង្គមប្រកបដោយសុខសន្តិភាព ដែលមានសេចក្តីសន្តោសនិងមានសេចក្តីអនុគ្រោះយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមកជាមិនខាន។ ហើយដែលសំខាន់គឺខ្មែរចេះខ្លាចបាប ហៅថាមានហិរិឧត្តប្បៈនេះឯង៕

តើកូនប្រុសកូនស្រីគប្បីគោរពឪពុកម្តាយយ៉ាងណា?

2008-12-13T07:46:00.003-08:00

ដោយ ប្រាយឃីដ(bright kid)

កាលពីសប្តាហ៍មុនលោកអ្នកបានជ្រាបពីសេចក្តីសង្គ្រោះ ៥យ៉ាង និងព្រហ្មវិហារធម៌ ៤ប្រការ ដែលឪពុកម្តាយគប្បីមានចំពោះកូនប្រុសកូនស្រី។ ទន្ទឹមនឹងសីលធម៌ទាំង ៩ប្រការនេះ មាតាបិតាក៏ត្រូវមានឥរិយាបថ កាយវាចាចិត្ត ជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់បុត្រធីតាឲ្យយកតម្រាប់តាម ដូចជាសុភាសិតខ្មែរមួយឃ្លាចែងថា "ផ្លែឈើមិនដែលជ្រុះឆ្ងាយពីគល់ជាដើម"។
ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំ សីលធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីក្រុងភ្នំពេញ មានថេរដីកាលើកឡើងថា ចំណែកកូនប្រុសកូនស្រីក៏គប្បីត្រូវប្រកាន់ឥរិយាបថដ៏ប្រពៃ និងវាចាទន់ភ្លន់ដោយគារវៈចំពោះឪពុកម្តាយជានិច្ច។ គារវៈបានន័យថាការគោរព ៖ «អ៊ីចឹងការគោរពចំពោះមាតាបិតាមានបីសណ្ឋាន គោរពដោយកាយ ដោយវាចា និងដោយចិត្ត»។
ព្រះអង្គមានថេរដីកាថា កូនចៅត្រូវមានកាយទន់ភ្លន់ ឱនលំទោននៅពេលដែលជួបមាតាបិតា។ គប្បីធ្វើការផ្គត់ផ្គង់បាយទឹកនំចំណី រៀបចំទីដេកអង្គុយ ជូនមាតាបិតាឲ្យបានសមរម្យ ដូចជាជួយបោសសម្អាត បោកគក់មុងកន្ទេល ភួយ សម្លៀកបំពាក់ ជូនលោកអ្នកទាំងពីរនោះ។ ដូចព្រះថេរដីការបស់ព្រះតេជព្រះគុណ សម ស៊ីណាន នេះដែរ លោក សុង ស៊ីវ បានសរសេរត្រង់ទំព័រទី៧០ ថា ជាពិសេសកូនខ្លះមិនសូវមានចិត្តជ្រះថ្លា លើកដៃសំពះ ឬគក់ច្របាច់ឪពុកម្តាយទេ តែបើចំពោះអ្នកដទៃវិញ ដែលគ្រាន់តែស្គាល់គេនោះ អាចលើកដៃសំពះគំនាប់គាប់គួរដោយទឹកមុខញញឹម។ កូនគួរគប្បីចេះជម្រាបសួរ ឬជម្រាបលាឪពុកម្តាយនៅពេលមុននឹងចេញទៅណា ឬពេលត្រឡប់មកវិញ។ចំណែកលោកអ្នកជាឪពុកម្តាយវិញ គួររកពាក្យតបទៅកូនវិញឲ្យបានសមរម្យដែរ ។
ព្រះតេជព្រះគុណ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាដូច្នេះ ៖ «ដើរទៅណាមកណាប្រពៃណីយើងលើកដៃសំពះ។ អ្នកខ្លះថ្វាយបង្គំទៀត អាត្មាឃើញគ្រួសារខ្លះគេរៀបចេញទៅណាអ៊ីចឹង គេថ្វាយបង្គំឪពុកម្តាយគេ ហើយបើទៅកាន់តែឆ្ងាយ គេថ្វាយបង្គំឪពុកម្តាយគេ ហើយគេខ្លាចមានបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ អ៊ីចឹងទៅគេថ្វាយបង្គំឪពុកម្តាយគេ។ គេថ្វាយបង្គំឪពុកម្តាយគេដូចជាថ្វាយបង្គំលោកសង្ឃអ៊ីចឹង។បើមិនថ្វាយបង្គំទេ គេសំពះលាម៉ាក់អើ្ហយ ប៉ាអ្ហើយកូនជម្រាបលាទៅសាលា កូនជម្រាបលាទៅធ្វើការ ហ្នឹងគោរពដោយកាយ»។
ព្រះភិក្ខុវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាបង្ហាញពីកំហុសរបស់កូនចៅខ្លះៗចំពោះកាយវិការមិនគប្បីចំពោះឪពុកម្តាយ ដូចជា៖ «បើអង្គុយទល់មុខ ត្រូវអង្គុយបត់ជើង។ ការអង្គុយក៏អ៊ីចឹងដែរ ត្រូវប្រយ័ត្នកូនចៅ កុំអង្គុយ ម្តាយអង្គុយនៅលើកន្ទេល និងឥដ្ឋ ឯងទៅអង្គុយចំទែងលើកៅអី លើពូកហ្នឹងអត់ល្អទេ។ ធ្វើម៉េចឲ្យទាបជាងគាត់រហូត គឺគិតអំពីសេនាសនៈហ្នឹងផ្តល់តម្លៃសុជីវធម៌ក្នុងការរស់នៅ បើថាកន្លែងសំរាន្តរបស់គាត់រៀបចំឲ្យខ្ពស់ជាងយើង។ ទោះជាកូនមានឋានៈប៉ុនមេឃក៏ដោយ ក៏ត្រូវឲ្យតម្លៃមាតាបិតា។ ធម្មតាបើយើងគោរពមាតាបិតាមិនត្រឹមតែមាតាបិតាឲ្យតម្លៃយើងទេ មនុស្សទូទៅក្នុងសង្គមទូទៅ ដោយហោចទៅកូនចៅយើងគេឃើញយើងក៏គេគោរពទៅតាមហ្នឹងដែរ បើយើងធ្វើមិនល្អចំពោះឪពុកម្តាយ កូនចៅវានឹងធ្វើតាមយើងដែរ»។
ចំពោះការប្រើពាក្យសម្ដីទៀតសោតព្រះតេជព្រះគុណ មានថេរដីកាថា កូនប្រុសស្រី គប្បីប្រើពាក្យសម្ដីទន់ភ្លន់ ប្រកបដោយសេចក្តីគោរពជានិច្ចជាទូទៅ កូនត្រូវស្រឡាញ់ និងគោរពស្តាប់បង្គាប់ឪពុកម្តាយ ៖ «អាត្មាឃើញគ្រួសារខ្លះគាត់អប់រំអ៊ីចេះ ក្នុងពាក្យសម្ដីហ្នឹងគាត់ទម្លាប់និយាយខ្លួនគាត់ឲ្យផ្អែមទៅ កូនពីតូចហ្នឹងវាយកតាម។ ផ្អែមនៅក្នុងឱកាសនេះ បានន័យថាវាចាសម្ដិដ៏ល្អ ហើយដល់កាយវាចាចិត្តយើងរៀនធ្វើឲ្យល្អ។ យើងគោរពបន្តគ្នាអីចឹងទៅ។ យើងគោរពម៉ែឪ កូនវាឃើញវាធ្វើតាមយើងអ៊ីចឹងទៅ ដោយអាការៈផ្សេងៗ កុំច្រងេងច្រងាង ទ្រគោះបោះបោក មិនល្អទេកូន។ សង្គមគ្រួសារណាគោរពដោយកាយល្អ វាគោរពអ៊ីចឹងដែរ កាលណាយើងគោរពដោយកាយមិនល្អ វាធ្វើអ៊ីចឹងដែរ»។
ព្រះអង្គលើករឿងដំណាលថា មានគ្រួសារមួយមានឪពុកចាស់ជរាម្នាក់រស់នៅជាមួយ ហើយបុរសនោះក៏មានកូនប្រុសម្នាក់ដែរ។ ថ្ងៃមួយបុរសនោះបានយកឈើដើមគមកចាំងធ្វើជាស្នូក ហើយនៅពេលដែលគាត់កំពុងចាំងធ្វើស្នូកនោះ កូនតូចបុរសនោះបានសួរឪពុកវាថា ៖ «ពុកៗៗពុកឯងធ្វើអី? ពុកចាំងស្នូក ។ ចាំងស្នូកទុកដាក់បាយឲ្យតាឯងពិសាហ្នឹង ។ ដល់ថ្ងៃក្រោយកូនប្រុសបុរសនោះក៏ធ្វើស្នូកដូចឪពុកគេដែរ។ កូននោះក៏ឆ្លើយប្រាប់ឪពុកវិញថា ខ្លួនធ្វើស្នូកសម្រាប់ដាក់បាយឲ្យឪពុកឯងពិសាដល់ពេលពុកឯងចាស់ដូចតា»។
ព្រះអង្គបានលើកឧទាហរណ៍មកបង្ហាញទៀត អំពីការប្រព្រឹត្តរបស់កូនចំពោះឪពុកម្តាយដែលមិនបានអប់រំកូនចៅពីភាពគួរសមក្នុងការនិយាយស្តី ជាពិសេសជាមួយមាតាបិតាខ្លួន ដោយគិតថា អ្នកទាំងនោះចាស់ហើយ ហើយមកជ្រកកោនជាមួយខ្លួន ៖ «គឺបើទម្លាប់ហៅម៉ាក់ ហៅប៉ា ក៏ហៅអ៊ីចឹងទៅ ខ្លះហៅពុកហៅម៉ែ ខ្លះហៅតាមសមគួរនៃការហៅ។ ប៉ុន្តែសម្ដីគឺមិនឲ្យប្រើពាក្យទ្រគោះបោះបោកចំពោះមាតាបិតាទេ ដោយអាការៈផ្សេងៗសម្ដីហ្នឹងមិនដឹងចេញមកពីណា អ៊ីចឹងសម្ដីអីក៏ដោយ សម្ដីត្រូវទន់ភ្លន់ ផ្អែមល្ហែមទៅរកមាតាបិតា ដែលគាត់ធ្លាប់ទន់ភ្លន់ជាមួយយើង ទោះបីជាគាត់ថាម៉េចក៏ដោយ។ យើងត្រូវអត់ធ្មត់ក្នុងការនិយាយ យ៉ាងម៉េចគឺត្រូវគោរពការនិយាយ គោរពរហូតចំពោះមាតាបិតា។ ម៉ែគេប្រើកូនឲ្យទៅហៅតាមកពិសាបាយ "តាៗ ម៉ាក់ហៅស៊ីបាយ" ដល់គេយកបាយឲ្យឆ្មាស៊ី នែម៉េវ ញ៉ាំបាយទៅម៉េវ និយាយជាមួយឆ្មាសុទ្ធតែញ៉ាំ ហៅតាសុទ្ធតែស៊ី»។
ព្រះភិក្ខុ សម ស៊ីណាន បានមានថេរដីកាថា គោរពដោយទឹកចិត្ត រាល់រូបជាមាតាបិតាត្រូវអប់រំកូន ឲ្យចេះរៀននិយាយពាក្យសម្ដីណាត្រូវនិយាយជាមួយអ្នកធំ ពាក្យសម្ដីណាគួរនិយាយជាមួយអ្នកតូច ពាក្យសម្ដីណាគួរនិយាយជាមួយមាតាបិតា ជាមួយចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ៖ «គេនិយាយថា គោរពទៅតាមវ័យ គោរពទៅតាមឋានៈ គោរពទៅតាមគុណធម៌។ អ៊ីចឹងយើងរាល់រូប បុត្រធីតាក៏អ៊ីចឹងដែរ ពាក្យសម្ដីហ្នឹង ទឹកចិត្តទៀត ដោយចិត្តហ្នឹងគេមិនអាចស្ទង់ទឹកចិត្តបានមែន តែគេមើលតាមអាការៈដឹង ព្រោះចិត្តជាធំជាអ្នកបញ្ជាកាយវាចា។ អ៊ីចឹងអ្នកណាគោរពដោយសុទ្ធចិត្តនិងមិនសុទ្ធចិត្ត គេមើលអាការៈខាងក្រៅបាន ដែលយើងធ្លាប់ថា អ្នកនេះធ្វើហ្នឹងគ្រាន់តែខាងក្រៅទេ តែចិត្តមិនល្អ»។
នៅក្នុងសៀវភៅសុជីវធម៌ប្រចាំសង្គមគ្រួសាររបស់លោក សុង ស៊ីវ ត្រង់ទំព័រ ៦៩ បានសរសេរថា ៖ មាតាបិតាមិនគួរចែកទ្រព្យឲ្យកូនទាល់តែអស់រលីងពីខ្លួន ហើយទៅរស់ដោយសង្ឃឹមទាំងស្រុងនៅជាមួយកូនឲ្យគេចិញ្ចឹមនោះទេ។ ឪពុកម្តាយគប្បីរំលែកទ្រព្យសម្បត្តិទុកខ្លះ សម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតបានដរាបដល់ខ្លួនស្លាប់។ ចំណែកកូនប្រុសកូនស្រីក៏គប្បីត្រូវស្គាល់ឋានៈខ្លួនជាកូនថា អាត្មាអញគឺមាតាបិតាបានបង្កើតមក ហើយថែរក្សា ព្រួយលំបាកទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ កូនត្រូវថែរក្សាចិញ្ចឹមថែឪពុកម្តាយវិញ៕

តើបងប្អូនប្រុសស្រីគប្បីប្រកាន់ឥរិយាបថរវាងគ្នានឹងគ្នាយ៉ាងណា?

2008-12-13T07:46:00.002-08:00

ដោយប្រាយឃីដ(bright kid)

នៅក្នុងសៀវភៅសុជីវធម៌ប្រចាំសង្គមគ្រួសាររបស់លោក សុង ស៊ីវ បានសរសេរថា ជនទាំងពីរពួកគឺ បងប្រុសស្រី និងប្អូនប្រុសស្រីនេះក៏ត្រូវមានសីលធម៌ សុជីវធម៌ចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមកតាមឋានៈរៀងៗខ្លួន។
លោក សុង ស៊ីវ បានសរសេរក្នុងសៀវភៅ "សុជីវធម៌ប្រចាំសង្គមគ្រួសារ" ត្រង់ទំព័រ១១៣ ថា គ្រួសារនីមួយៗទុកដូចជាជន្ទល់ទ្រទ្រង់ប្រទេស ជន្ទល់នេះបានមាំក៏អាស្រ័យអ្នកម្តាយជាមេផ្ទះ និងលោកឪពុកជាមេគ្រួសារ។ ធម្មតាគ្រួសារនីមួយៗតែងតែមានកូនពូនជាចៅ ហើយដើម្បីរស់នៅឲ្យបានសុខស្រួលក្នុងសង្គមគ្រួសារ ដែលធម្មជាតិបានបង្កើតមនុស្សមកឲ្យមានឋានៈមិនស្មើគ្នានោះ មនុស្សម្នាក់ៗត្រូវស្គាល់ឋានៈខ្លួន និងឋានៈអ្នកដទៃឲ្យច្បាស់ដើម្បីញ៉ាំងជីវិតឲ្យប្រព្រឹត្តទៅបានស្រួល។
ក្នុងឋានៈជាបងគឺត្រូវស្រឡាញ់រាប់អានប្អូនៗដោយស្មោះ មិនត្រូវច្រណែនឈ្នានីសប្អូន មិនត្រូវកំណាញ់ គិតកេងយកប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ព្រោះថារវាងបងនិងប្អូនគឺសុទ្ធតែជាអ្នកកើតមកពីទងសុកតែមួយ មានជាតិលោហិតជាមួយគ្នា។
ត្រង់វគ្គនេះព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំសីលធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីក្រុងភ្នំពេញ មានថេរដីកាស្តីអំពីសីលធម៌រវាងបងប្រុសបងស្រី ប្អូនប្រុសប្អូនស្រី ដែលគប្បីត្រូវមានចំពោះគ្នានឹងគ្នាថា ៖ «ចំពោះបងប្អូនប្រុសស្រីត្រូវមានសេចក្តីអនុគ្រោះ ឲ្យចេះគោរពគ្នាទៅវិញទៅមកតាមឋានៈ បងប្អូនត្រូវចេះគោរពតាមគុណធម៌ ព្រោះក្មេងខ្លះមិនស្គាល់បងប្អូនទេ ដែលចាស់បុរាណតែងនិយាយថាមិនស្គាល់បងមិនស្គាល់ប្អូននោះ»។
ព្រះអង្គមានទស្សនៈបន្តទៀតថា ក្នុងតួនាទីជាបងត្រូវទទួលភារៈថែរក្សាប្អូន ៖ «ជាពិសេសប្អូនៗដែលនៅក្នុងបន្ទុកក៏ដោយ ប្អូនមានក្រុមគ្រួសារក៏ដោយ គឺត្រូវថែរក្សាប្អូន។ បងត្រូវប្រើតួនាទីខ្លះជំនួសនាទីមាតាបិតា គឺបងត្រូវយកមកប្រើ ហើយត្រូវមានការអនុគ្រោះបងប្អូនជានិច្ច ធ្វើសេចក្តីល្អ ចំណែកប្អូនក៏គួរគោរពបងដូចជាមាតាបិតាដែរ»។
លោក សុង ស៊ីវ បានសរសេរតទៅទៀតថា បើមានគ្រឿងឧបភោគបរិភោគ ត្រូវចែករំលែកឲ្យប្អូនបានបរិភោគប្រើប្រាស់ផង និងជួយផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់ប្អូនឲ្យបានរៀនចំណេះវិជ្ជា ឲ្យបានជាពលរដ្ឋចេះដឹង មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ គឺជួយដឹកនាំប្អូនៗមិនឲ្យធ្វើអំពើអាក្រក់ ហើយនិងជួយទំនុកបម្រុងបីបាច់ចិញ្ចឹមប្អូនជាដើម។
ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាថា ៖ «ប្អូនត្រូវស្រឡាញ់រាប់អានបងវិញដោយស្មោះត្រង់មិនត្រូវច្រណែនឈ្នានីស បងមានគំនិតកំណាញ់គិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន បើមានគ្រឿងឧបភោគបរិភោគដូចបាយ ទឹក នំចំណី សម្លៀកបំពាក់ជាដើម ត្រូវចែករំលែកជូនដល់បង តាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន។ បើបងជាអ្នកទ័លក្រ ហើយខ្លួនជាអ្នកមាន ត្រូវតែជួយទំនុកបម្រុងបងខានមិនបានទោះតិចក្តីច្រើនក្តី ដើម្បីយឹតយោងបងកុំឲ្យរហេមរហាម ដុនដាបជាងខ្លួនពេក»។
លោក សុង ស៊ីវ បានសរសេរក្នុងសៀវភៅត្រង់ទំព័រ ១១៣ ដែរ លោកបានលើកយកសីលធម៌ក្នុងការរស់នៅ ដោយឲ្យប្រកាន់យកនូវឥរិយាបថល្អ គឺត្រូវមានពាក្យសម្ដីទន់ភ្លន់ ទឹកមុខរីករាយប្រកបដោយមេត្តាករុណាចំពោះប្អូន កុំប្រើអំណាចរបស់ខ្លួនជាបង សម្លុតគំហកកំហែង ជេរបញ្ចោរប្អូនដូចជាហៅ អា មឹង ដាច់សាច់ជាដើម។
ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាដូច្នេះទៀតថា ៖ «នៅក្នុងការប្រើពាក្យសម្ដី សរុបមកយកចំណុចកណ្តាលមួយ គេហៅថាបិយវាចារដដែល មិនថាយើងជាបងនិងប្អូនទេ។ យើងប្រើជាមួយបងប្អូនក៏អ៊ីចឹង ជាមួយម៉ែឪក៏អ៊ីចឹង ត្រូវប្រើដោយចិត្តល្អ។ បើសិនជាបងហៅប្អូន ប្រពៃណីតំបន់ខ្លះហៅអាវ៉ា មីនាង ប្អូនប្រុសហៅអាវ៉ាទៅ ប្អូនស្រីហៅមីនាងទៅ ហើយកន្លែងខ្លះគេហៅអាអូន មីអូន ហើយចេះឆ្លើយចាស ឆ្លើយបាទទៅវិញទៅមកអ៊ីចឹងទៅ។ កុំអាងបង អា អញ អាឯង អ៊ីចឹងទៅមិនត្រូវទេ។ គេហៅឆ្លើយអញអ៊ីចឹងទៅអត់ត្រូវទេ។ ត្រូវប្រើសម្ដី បាទបង បាទប្អូន អ៊ីចឹងទៅ និយាយឲ្យច្បាស់លាស់ក្នុងការប្រើអ៊ីចឹង។ ហ្នឹងគោរពគ្នាហើយមនុស្សមានតម្លៃដូចតែគ្នាទេ»។
ព្រះតេជព្រះគុណប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំសីលធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនាមានថេរដីកាចំពោះបងប្អូនប្រុសស្រីត្រូវមានសេចក្តីអនុគ្រោះគ្នា ឲ្យចេះគោរពគ្នាទៅវិញទៅមកតាមឋានៈ បងប្អូនត្រូវចេះគោរពទៅតាមគុណធម៌ បងត្រូវប្រើតួនាទីខ្លះជំនួសនាទីមាតាបិតា គឺបងត្រូវយកមកប្រើហើយ
ត្រូវមានការអនុគ្រោះបងប្អូនជានិច្ច។ ចំណែកប្អូនក៏គួរគោរពបងដូចជាមាតាបិតាដែរ។ បើឪពុកម្តាយមិននៅ ឬលោកបានចែកស្ថានទៅហើយក្តី បងប្រុសទុកដូចជាឪពុក បងស្រីទុកដូចជាម្ដាយ។
ព្រះភិក្ខុ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាទៀតថា ធ្វើជាបងរបស់គេត្រូវធ្វើជាគំរូ ព្រោះថាយើងជាបង យើងជាអ្នកដើរជំហានមុន គឺត្រូវផ្តល់ពាក្យសម្ដីអាកប្បកិរិយាដ៏សមរម្យ ចំណែកប្អូនវិញត្រូវជួយផ្តល់ប្រយោជន៍ឲ្យបង មានជួយហុចនេះ ហុចនោះ ឬទិញអ្វីៗតាមដែលបងប្រើ និងជួយកិច្ចធុរៈរបស់បង មានជួយធ្វើការផ្សេងៗដែលខ្លួនអាចជួយបាន កុំខ្ជិលច្រអូស កុំគិតទារថ្លៃឈ្នួលរង្វាន់អ្វីអំពីបង គឺត្រូវជួយផ្តល់ប្រយោជន៍ឲ្យបងពិត។
ព្រះអង្គបានលើកពីគុណវិបត្តិរបស់គ្រួសារខ្លះដូច្នេះ៖ «គ្រួសារខ្លះតាំងពីកូនពៅរហូតដល់កូនបងអញហ្អែងទៅវិញទៅមករហូត ហ្នឹងអត់ល្អទេ គេថាគ្មានសុជីវធម៌ក្នុងការនិយាយស្តី គ្មានសុជីវធម៌ក្នុងការរស់នៅក្នុងសង្គមគ្រួសារ ខ្លះជាមួយគ្រួសារម៉ែឪបងប្អូនឯងនិយាយទ្រគោះបោះបោកសម្ដីមិនល្អ ហើយបើចេញទៅខាងក្រៅ ដូចជាទំនងវិញ។ និយាយជាមួយគេស្គាល់ចាស់ស្គាល់ទុំ ស្គាល់គ្រហស្ថស្គាល់បុព្វជិក។ អ៊ីចឹងឥរិយាបថអីក៏ដោយ ពាក្យសម្ដីដែលយើងប្រើទៅលើគេល្អ គេនឹងមកល្អ សកម្មភាពដែលយើងប្រើទៅលើគេល្អ គេនឹងល្អមកវិញដែរ»។
ជាទីបញ្ចប់លោក សុង ស៊ីវ បានបញ្ជាក់ថា ជាបងប្អូនត្រូវរាប់អានគ្នាដោយស្មោះស្ម័គ្រអស់ពីចិត្តពីថ្លើមដោយសម្គាល់ថា នេះជាបងបង្កើត នេះជាប្អូនរួមផ្ទៃមាតាជាមួយគ្នាមិនត្រូវបៀតបៀនគ្នា ប្រកាន់ខឹង ឬចងគំនុំគុំគួនព្យាបាទប្រមាថមើលងាយ ទោះជាបង ឬប្អូនបានប្រព្រឹត្តខុសឆ្គាំឆ្គងមកលើខ្លួនក៏ដោយ ឬក៏បងនោះជាមនុស្សថោកទាប ល្ងង់ទ័លក្រគ្មានបុណ្យស័ក្តិក៏គប្បីរាប់អានគោរពក្នុងឋានៈជាបងរបស់ខ្លួនជាដរាប៕

កាតព្វកិច្ចនិងគុណធម៌ដែលបុរសជាស្វាមីគប្បីមានចំពោះភរិយា

2008-12-13T07:46:00.000-08:00

ដោយ ប្រាយឃីដ(brigh kid)
2008-12-13
ស្វាមី ឬ ប្តីបានន័យថា "ម្ចាស់" តើលោកដែលជាម្ចាស់របស់ភរិយានេះ គប្បីមានសីលធម៌ និងសុជីវធម៌យ៉ាងណាដើម្បីធានាបាននូវភាពសុខដុម និងសុភមង្គលដល់គ្រួសារ?
"គឺថារាប់ចាប់តាំងពីមនុស្សពីរនាក់ បានន័យថា បានគ្នាជាប្តីប្រពន្ធទៅហើយ បង្កើតជាគ្រួសារមួយបាន។ អ៊ីចឹងមុននឹងមានកូនចៅ យើងរស់នៅជាមូយគ្នាពីរនាក់សិន ហើយពីរនាក់ហ្នឹងគេហៅជីវៈជីវំរស់នៅជាមួយគ្នាមួយជីវិត" ៖ នេះជាព្រះថេរដីការបស់ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំសីលធម៌ ព្រះពុទ្ធសាសនា នៅទីក្រុងភ្នំពេញ បានលើកឡើងពីជីវិតមនុស្សពីរនាក់ដែលមានចំណងរួមរស់ជាមួយគ្នាខ្លាំងជាងបងប្អូនបង្កើត គឺចំណងរវាងស្វាមីនិងភរិយា ដែលភាសាសាមញ្ញថាប្តីប្រពន្ធនោះ។
សៀវភៅសុជីវធម៌ប្រចាំសង្គមគ្រួសាររបស់លោក សុង ស៊ីវ ត្រង់ទំព័រទី៧៦ ចែងថា ស្វាមីភរិយានេះ ពិតមែនតែមានពាសពេញផ្ទៃលោក ប៉ុន្តែមិនសូវមានសុជីវធម៌ចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមកតាមឋានៈទេ ទើបចេះតែមានការឈ្លោះប្រកែក ប្រចែប្រចណ្ឌលែងលះគ្នា ដែលបណ្តាលឲ្យមានមនុស្សពោះម៉ាយ មេម៉ាយច្រើនសន្ធឹកមិនសូវបានសុខស្ងប់ក្នុងគ្រួសារសោះ។ លោកបានសរសេរបន្តថា ដើម្បីឲ្យបានសុខក្សេមក្សាន្តបានរីករាយសប្បាយមូលចិត្តគំនិត មិនបែកខ្ញែកគ្នាដរាបដល់អស់ជីវិតនោះ ត្រូវមានសុជីវធម៌ គោរពសន្តោសគ្នាទៅវិញទៅមកតាមឋានៈរៀងៗខ្លួន។
នៅជុំវិញទស្សនៈលោក សុង ស៊ីវ នេះដែរ ព្រះតេជព្រះគុណប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំសីលធម៌ បានអធិប្បាយដូច្នេះ ៖ «គ្រួសារកាលណារស់នៅជាមួយគ្នា ត្រូវមានភាពស្មោះត្រង់ចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក មិនប្រើអាការៈណាជាអាថ៌កំបាំង ហើយមានតួនាទីផ្សេងគ្នា។ ទី១ ស្វាមីត្រូវផ្តល់តម្លៃឲ្យភរិយាជាធំក្នុងផ្ទះ ជាមេផ្ទះ តួនាទីមេផ្ទះត្រូវធ្វើយ៉ាងណាមើលការខុសត្រូវក្នុងផ្ទះ។ មែនកិច្ចការមេផ្ទះហ្នឹងកំប៉ិកកំប៉ុកច្រើន ធ្វើមួយថ្ងៃទល់ល្ងាចធ្វើមិនចប់ទេ រវល់តាំងពីព្រឹកទាល់ល្ងាច។ អ៊ីចឹងទាល់តែស្វាមីផ្តល់តម្លៃឲ្យជាធំ»។
ត្រង់ទំព័រទី៨០ លោក សុង ស៊ីវ បានសរសេរថា បុរសជាស្វាមីត្រូវប្រគល់ឋានៈមេផ្ទះឲ្យទៅភរិយាដាច់មុខ មិនគប្បីជ្រៀតជ្រែករិះគន់ក្នុងការចាត់ចែងបាយទឹក ម្ហូបចំណីទេ។ មានស្វាមីខ្លះត្បិតត្បៀតជ្រុលពេក រហូតដល់ខ្លាចភរិយាកេងកិបលុយកាក់ ស៊ូទៅផ្សារទិញរបស់សព្វសារពើដោយខ្លួនឯង ឬក៏មិនរវល់ឲ្យលុយភរិយាចាត់ចែងបាយទឹកម្ហូបចំណីទេ ចាំតែទារហូបឆ្ងាញ់ប៉ុណ្ណោះ បណ្តាលឲ្យប្រពន្ធទៅខ្ចីបុលគេយកមកផ្គត់ផ្គង់ខ្លួន នាំឲ្យអាប់កិត្តិយសគ្រួសារ។
តេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាថា ៖ «ជាពិសេសខ្មែរយើងហ្នឹង ភរិយាមានតួនាទីរៀបចំទុកដាក់ទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយឲ្យតម្លៃនៅលើហ្នឹងទៀត។ ទ្រព្យសម្បត្តិដែលស្វាមីរកបានមកច្រើនភរិយាទុក។ ភរិយាទុកទីណាក៏ដោយឲ្យតែជាកន្លែងដ៏សមគួរ អ៊ីចឹងយើងផ្តល់តម្លៃទៅ»។
លោក សុង ស៊ីវ បានចែងទៀតថា ជាស្វាមីត្រូវមានពាក្យសម្ដីល្អ ពិរោះទន់ភ្លន់ទៅរកភរិយា មិនត្រូវប្រើពាក្យអសុរស មិនត្រូវនិយាយគំហកកំហែង ជេរបញ្ចោរ វាយដំទាត់ធាក់ក្នុងពេលដែលខ្លួនមិនសប្បាយចិត្ត ថ្នាំងថ្នាក់ទាស់អធ្យាស្រ័យជាដើម។
ព្រះភិក្ខុវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាអធិប្បាយបន្តទៀតថា ៖ «មួយទៀតស្វាមីគួរតែលើកទឹកចិត្តភរិយាផង ទៅណាមកណាចេះទៅផ្សារ ទៅប្រទេសក្រៅអី ទៅណាមកវិញត្រូវមានអ្វីផ្ញើភរិយា ដូចជាគ្រឿងអលង្ការក៏ដោយ ជាសម្លៀកបំពាក់ក៏ដោយ ជាកាដូអីផ្សេងៗក៏ដោយ ភរិយានៅផ្ទះអរណាស់ ត្រេកអររីករាយ។ តាមពិតរបស់ហ្នឹងទោះថោកក្តី ថ្លៃក្តី បើជាថ្លៃក៏ដោយ ថោកក៏ដោយ ឲ្យតែជាទឹកចិត្តស្វាមី»។
នៅត្រង់ទំព័រទី៧៩ អ្នកនិពន្ធសៀវភៅសុជីវធម៌ប្រចាំសង្គមគ្រួសារបានសរសេរថា បុរសស្វាមីមិនត្រូវក្បត់ចិត្តភរិយាខ្លួន ដោយមានស្រីកំណាន់ ឬក៏ស្រីញីប្រពន្ធទៀតមិនឲ្យភរិយាដឹង ត្រង់កន្លែងនេះ លោកថាការក្បត់ចិត្តគ្នាក្នុងរឿងនេះ ជាមហាចង្រៃធំបំផុតក្នុងគ្រួសារ អាចធ្វើឲ្យគ្រួសារអន្តរធានព្រាត់ប្រាស់គ្នា រលាយទ្រព្យសម្បត្តិ កូនប្រុសស្រីកំព្រីកំព្រាខូចអនាគតគ្រប់យ៉ាង។
តេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន មានថេរដីកាឲ្យដឹងថា ៖ «មួយទៀតស្វាមីទាំងអស់ត្រូវស្មោះត្រង់នឹងភរិយា សំខាន់បំផុតគឺ កាមេសុមិច្ឆាចារ ដែលសង្គមសម័យសព្វថ្ងៃហ្នឹងកំពុងជួបវិបត្តិជំងឺសង្គម មានហ៊ីវ មានអេដស៍ មានកាមរោគដទៃៗទៀត។ អ៊ីចឹងបើយើងស្មោះត្រង់ យើងចៀសវាងបានចំណុចហ្នឹង។ ស្រឡាញ់ប្តីនិងប្រពន្ធឲ្យស្មោះត្រង់នឹងគ្នាទៅវិញទៅមកកុំគិតទៅឯណាផ្សេងៗ ចំណុចហ្នឹងត្រូវផ្ដល់តម្លៃដែរ»។
ចំណុចចុងក្រោយ ព្រះអង្គមានថេរដីកាថា រាល់រូបស្វាមីទាំងអស់មានតួនាទីថែរក្សាគ្រួសារ គឺត្រូវទុកខ្លួនថាជាបង្គោលស្នឹងដ៏រឹងមាំនៅក្នុងផ្ទះ គឺថែរក្សាភរិយាតាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនដែលអាចធ្វើបាន ត្រូវចេញមុខជម្នះនូវឧបសគ្គទាំងអស់ ៖ «ប្រពៃណីខ្មែរ ប្រុសដែលជាប្តីគឺជាមេគ្រួសារ ដល់ចំណែកស្រ្តីជាមេផ្ទះ បានដល់ភរិយា អ៊ីចឹងទទួលរ៉ាប់រងទាំងអស់ ទទួលរ៉ាប់រងតាំងពីការរស់នៅ ទំនុកបំរុងជីវភាពដល់ភរិយា មានក្រល្អអាក្រក់ដោះស្រាយទាំងអស់នៅលើស្វាមីហ្នឹងហើយ»។
ចំណែកលោកសាស្រ្តាចារ្យផ្នែកសីលធម៌ពលរដ្ឋវិជ្ជា ដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បានបង្ហាញទស្សនៈរបស់លោកជុំវិញគុណធម៌ដែលស្វាមីគប្បីប្រកាន់យកដូច្នេះថា ៖ «ក្នុងសង្គមគ្រួសារដើម្បីរស់នៅប្រកបដោយភាពសុខដុមរមនា ប្តីមុននឹងធ្វើកិច្ចការអ្វីៗត្រូវចេះសួរយោបល់ប្រពន្ធ ត្រូវចេះគោរពសិទ្ធិគ្នាទៅវិញទៅមក មិនប្រើពាក្យសម្ដីគ្រោតគ្រាត មិនប្រើពាក្យសម្ដីហិង្សា។ គ្រប់កិច្ចការទាំងអស់ត្រូវតែពិភាក្សាគ្នាក្នុងមុខរបររកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិតផ្សេងៗ ក្នុងការទំនាក់ទំនងកិច្ចការ។ សង្គមខ្មែរជាសង្គមមាតាធិបតេយ្យ ថ្វីត្បិតតែខ្ញុំជាស្វាមីជាបុរស ក៏ត្រូវតែគោរពសិទ្ធិភរិយាដែលជាស្រ្តីមេផ្ទះ។ ក្នុងសង្គមគ្រួសារមួយ ពេលណាប្តី ឬប្រពន្ធមិនបានគោរពសិទ្ធិគ្នា នោះអាចបណ្តាលឲ្យមានអំពើហិង្សា។ ហើយគ្រួសារដែលយកអំពើហិង្សាមកដោះស្រាយវាបណ្តាលឲ្យសង្គមគ្រួសារនោះអាប់អួគ្មានភាពសុខសាន្ត»៕

កាតព្វកិច្ចនិងគុណធម៌ដែលស្រ្តីជាភរិយាគប្បីមានចំពោះស្វាមី

2008-12-13T07:41:00.000-08:00

ដោយ ប្រាយឃីដ(bright kid)
2008-12-13

នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែររៀបរៀងដោយសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ត្រង់ទំព័រ ៦៧៩ បានដកស្រង់កំណាព្យព្រះរាជនិពន្ធដោយព្រះបាទសម្តេចព្រះហរិរក្សរាមាព្រះអង្គឌួង បានចែងថា ប្រពន្ធមានចរិត ៧ប្រការ គឺល្អមាន៤ និងអាក្រក់មាន៣។
ត្រង់វគ្គនេះព្រះភិក្ខុវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំសីលធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីក្រុងភ្នំពេញ បានមានថេរដីកាដែរថា ៖ «ភាគច្រើនគ្រួសារនៅស្រុកខ្មែរ ភរិយាគេតែងនិយាយថា ជាមាតាភរិយា។ ភរិយាទាំងអស់ លោកចែកចេញជា៧ មានមាតាភរិយា ភគនីភរិយា ចោរីភរិយា ទាសភរិយា។ល។ និង។ល។ មាន៧ ។ អ៊ីចឹងភរិយាស្រុកខ្មែរយើងច្រើនជាមាតាភរិយា ស្វាមីត្រូវគោរពភរិយា ហាក់ទុកដូចជាមាតា ភរិយាត្រូវគោរពស្វាមីទុកដូចជាបិតា»។
ព្រះរាជនិពន្ធបានចែងពីចរិត ៧ យ៉ាងរបស់ភរិយា គឺទី១ ប្រពន្ធឈ្មោះមាតាភរិយា បានន័យថាជាម្តាយ គឺមានចិត្តជួយឈឺឆ្អាលកូន មានចិត្តអាណិតជួយយកអាសាកូន។ ទីពីរទាសីភរិយា គឺបានន័យថាប្រពន្ធតម្កល់តម្កើងប្តីស្មើជាម្ចាស់ ឬចៅហ្វាយ ទំនុកបំរុងខ្លាចចិត្តប្តី ស្តាប់បង្គាប់អត់ធន់មិនខឹងក្រោធតបតប្តី។ ទីបីភគនីភរិយា ប្រពន្ធទុកដូចជាប្អូន គឺតែងតែខ្លាចបង ស្តាប់ដំបូន្មានបងជានិច្ចជាកាល។ ទីបួនជាមិត្តភរិយា ប្រពន្ធជាមិត្តសំឡាញ់រាប់អានគ្នាស្មើភាពគ្នា ស្មោះត្រង់គ្នាគ្មានក្នុងគ្មានក្រៅ។
នៅក្នុងកំណាព្យព្រះរាជនិពន្ធព្រះអង្គឌួងបានបន្តទៀតថា ចំណែកចរិតបីប្រការទៀតដែលភរិយាគប្បីចៀសវាងគឺ ទី១វធកាភរិយា ប្រពន្ធដែលតាំងខ្លួនជាសត្រូវនឹងប្តី បានន័យថា ជាស្រីចង្រៃចាំតែរករឿងប្តី ចាំតែចាប់កំហុសប្តី មិនឲ្យប្តីបានស្ងប់ចិត្ត។ ទី២ ចោរីភរិយា ប្រពន្ធជាចោរ បានន័យថា ជាស្រ្តីខ្វះចិត្តមេត្តា លបលួចទ្រព្យប្តីដែលរកបាន ចាយខ្ជះខ្ជាយមិនចេះសន្សំសំចៃទុក។ ទី៣អយ្យាភរិយា គឺប្រពន្ធតម្កើងខ្លួន ឫកធំ ប្រពន្ធទុកប្តីជាខ្ញុំកញ្ជះបម្រើខ្លួន។
នៅក្នុងន័យនៃចរិតទាំង ៧ប្រការ ដែលជាព្រះរាជនិពន្ធនេះ អ្នកស្រី យឹម សុខារី នាយកប្រតិបត្តិអង្គការកម្មវិធីជួយក្មេងអនាថា និងអភិវឌ្ឍន៍ (SCADP) បានរំឭកឡើងវិញពីគុណធម៌ល្អ៥យ៉ាង ដែលភរិយាគប្បីមានចំពោះស្វាមី ៖ «ចំពោះការប្រតិបត្តិ ឬភារកិច្ចភរិយាចំពោះស្វាមី បើលើកឲ្យលម្អិតគឺមានច្រើន បើជាគោលធំៗគឺមានប្រាំ សំខាន់គឺភាពស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី មិនក្បត់ចិត្តស្វាមី នេះជាប្រការទី១។ ទី២ គឺត្រូវចេះទុកដាក់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលប្តីរកបានចូលមកដល់ក្នុងផ្ទះហ្នឹងឲ្យបានគង់វង្សល្អ។ ទី៣ ត្រូវចេះរៀបចំចាត់ចែងការងារក្នុងផ្ទះហ្នឹងឲ្យមានរបៀប មិនត្រូវរាយប៉ាយ របស់ទ្រព្យនៅក្នុងផ្ទះ ឬក៏របស់ទ្រព្យដែលប្តីរកចូលមកទុកក្នុងផ្ទះហ្នឹង គ្រប់គ្រងយ៉ាងម៉េចឲ្យមានរបៀប ក្នុងនាមយើងជាស្រ្តីមេផ្ទះ»។
ចំណុចទី៤ អ្នកស្រីនាយិកាបានមានប្រសាសន៍ថា សំខាន់គឺកុំនាំភ្លើងក្រៅចូលមកក្នុងផ្ទះ ហើយ កុំនាំភ្លើងក្នុងចេញទៅក្រៅ ៖ «ឧទាហរណ៍ពេលប្តីមកតែងអុចអាល អ្នកនេះនិយាយអ៊ីចេះ អ្នកនោះនិយាយអ៊ីចុះ ម៉ែបងឯងថាអ៊ីចេះ បងៗបងឯងនិយាយអ៊ីចុះ។ អ៊ីចឹងគេនិយាយថា ហាមកុំនាំភ្លើងក្រៅចូលមកក្នុង ហើយកុំនាំភ្លើងក្នុងចេញទៅក្រៅ នេះជាប្រការទី៤សំខាន់។ ទី៥ មួយទៀតគឺ ត្រូវចេះស្រឡាញ់ ឬក៏ជួយសង្រ្គោះញាតិទាំងសងខាង គឺទាំងញាតិយើង និងញាតិប្តីហ្នឹងឲ្យបានស្មើៗគ្នា គឺថារែកយ៉ាងម៉េចឲ្យបានស្មើៗគ្នាកុំឲ្យលម្អៀងថា ឱ! គិតតែសាច់ខាងឯង ឬមួយគិតតែសាច់ខាងគេ»។
អ្នកស្រីបានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ប្រការទាំង៥យ៉ាងដែលបានជម្រាបមកនេះ គឺជាប្រការធំៗដែលជាភារកិច្ចរបស់ភរិយាត្រូវតែអនុវត្តចំពោះស្វាមី។ តើទស្សនៈដែលអ្នកស្រីនាយកប្រតិបត្តិអង្គការកម្មវិធីជួយក្មេងអនាថានិងអភិវឌ្ឍន៍ (SCADP) បានលើកមកបង្ហាញទាំងអស់នេះ ដែលចាស់ទុំបានប្រៀនប្រដៅកូនស្រីនាសម័យជំនាន់មុន តើនៅតែអាចយកមកអនុវត្តបន្តបាន ឬទេ នៅក្នុងសម័យដ៏ជឿនលឿននេះ ?
អ្នកស្រី យឹម សុខារី មានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា ៖ «ចំពោះការប្រតិបត្តិខ្លួនរបស់ភរិយាចំពោះស្វាមីនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺថាមានគម្លាតច្រើនមិនដូចចាស់បូរាណដែលប្រៀនប្រដៅមកទេ មិនដូចស្រ្តីដែលគេហៅស្រ្តីគ្រប់ល័ក្ខណពីបុរមបុរាណអនុវត្តទេ ព្រោះសម័យបច្ចុប្បន្ន គឺថាយើងបានបំផុសនេះ គឺថាយើងជំរុញចលនាមួយថា ស្ត្រីមានសិទ្ធិស្មើនឹងបុរស ស្រ្តីអាចចេញទៅរកស៊ីនៅក្រៅផ្ទះឆ្ងាយៗដូចបុរសដែរសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ។ ហើយដូចជាខ្ញុំជាដើមដែលអនុវត្តខ្លួនឯងផ្ទាល់ ដោយសារខ្ញុំធ្វើការងារក្នុងអង្គការសង្គមស៊ីវិល បច្ចុប្បន្នគឺថាខ្ញុំដើរចោលផ្ទះ ចោលគ្រួសារ ចោលកូន ចោលប្តីទៅបេសកកម្មនៅខេត្តឆ្ងាយៗ ហើយមិនបានប្រតិបត្តិខ្លួនជាស្រ្តីគ្រប់ល័ក្ខណនៅផ្ទះរៀបចំបាយទឹកជូនប្តីដាក់លើថាសដូចស្រ្តីជំនាន់បូរាណទៀតទេ»។
អ្នកស្រីអធិប្បាយថា បច្ចុប្បន្នស្រ្តីនិងបុរសត្រូវធ្វើការស្មើៗគ្នាទាំងអស់គ្នា។ បើបុរសមកដល់ផ្ទះមុន បុរសត្រូវចាត់ចែងបាយទឹកដោយផ្ទាល់ខ្លួនឯង ក្នុងករណីដែលភរិយានៅឆ្ងាយ។ ម៉្យាងទៀតស្រ្តីក៏មានតួនាទីដើររកលុយរកកាក់មកផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ រួមចំណែកជាមួយស្វាមី គឺមិនសង្ឃឹមរស់នៅតែលើកម្លាំងស្វាមី ដូចជាស្ត្រីក្នុងសម័យបុរាណនោះទេ។
ចំណែកលោកសាស្រ្តាចារ្យផ្នែកសីលធម៌ពលរដ្ឋវិជ្ជាដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បានបង្ហាញទស្សនៈអំពីគុណធម៌របស់ភរិយាគប្បីប្រកាន់យកដូច្នេះថា ៖ «ភរិយាត្រូវមានភារកិច្ច កាតព្វកិច្ចមួយ ស្មោះត្រង់គ្នាទៅវិញទៅមក មិនមែនឲ្យតែប្រពន្ធស្មោះត្រង់ យើងក្នុងការងារទាំងឡាយទាំងពួងក្នុងផ្ទះទេ។ គឺថាសមានចិត្តហ្នឹង គឺថាត្រូវមានទំនាក់ទំនងល្អ ត្រូវប្រើពាក្យសម្ដីសមរម្យទន់ភ្លន់ត្រូវចេះប្តូរយោបល់គ្នានិងគោរពសិទ្ធិគ្នាទៅវិញទៅមក។ មុននឹងធ្វើអ្វីត្រូវចេះសួរគ្នា ត្រូវស្មោះត្រង់គ្នាទាំងបញ្ហាផ្សេងៗ ក៏ដូចជាបញ្ហាលុយកាក់។ មិនមែនអាងថាយើងជាស្រ្តីមានសិទ្ធិអ្វីៗ មកលើប្តីទាំងអស់ ហើយប្តីក៏ត្រូវតែគោរពសិទ្ធិស្រ្តីដែរ មិនមែនយើងចង់ធ្វើអ្វីស្រេចតែចិត្តដែរ ប្តីក៏ត្រូវគោរពសិទ្ធិប្រពន្ធដែរ»។
លោកមានប្រសាសន៍ថា ដោយសារតែភរិយាហ្នឹងហើយដែលជាអ្នកមានទំនាក់ទំនងកិច្ចការល្អក្នុងគ្រួសារទើបធ្វើឲ្យសង្គមគ្រួសារមួយមានការរីកចម្រើន និងមានសិរីសួរស្តី៕
ពាក្យថាប្រពន្ធ ឬភរិយាតាមវចនានុក្រមរបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានន័យថា ស្ត្រីជាចំណងគូនឹងបុរស។ តើក្នុងនាមជាស្រ្តីដែលជាចំណងពាក់ព័ន្ធ ឬក៏ស្រ្តីដែលប្តីត្រូវចិញ្ចឹមនេះគប្បីមានសីលធម៌ និងសុជីវធម៌យ៉ាងណាចំពោះស្វាមី ដើម្បីឲ្យគ្រួសារបានប្រកបនូវសេចក្តីសុខសាន្តនិងសុភមង្គល។
ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំ សីលធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីក្រុងភ្នំពេញ បានមានថេរដីកាកាលពីសប្តាហ៍មុនថា ស្វាមីគឺជាមេគ្រួសារ ហើយចំណែកភរិយា ឬប្រពន្ធគឺជាមេផ្ទះ។
នៅក្នុងសៀវភៅរបស់អ្នកស្រី សាខន សាម៉ន ត្រង់ទំព័រទី១ បានសរសេរថា ក្នុងសង្គមដ៏តូចដែលមានប្តីប្រពន្ធនិងកូននេះ ស្ត្រីជាអ្នកក្លាហានជាងគេ ពីព្រោះត្រូវបំពេញភារកិច្ចផ្សេងៗដដែលៗរាល់ថ្ងៃ ហើយជាអចិន្ត្រៃយ៍ទៀតផង ។ ស្ត្រីជាមេផ្ទះម្នាក់ៗមិនគ្រាន់តែជាអ្នកកាន់កាប់មុខការមហាផ្ទៃក្នុងគ្រួសារទេ មានមុខការខាងហិរញ្ញវត្ថុ ភស្តុភារ ខាងផ្នែកអប់រំ ផ្នែកសុខាភិបាល និងខាងអនាម័យទៀតផង។
ដូចទស្សនៈអ្នកស្រី សាខន សាម៉ន ដែរ ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន បានមានថេរដីកាថា តាមទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធសាសនា ស្រ្តីមានតួនាទីជាមេផ្ទះ៖ «បើកាលណាស្វាមីគេឲ្យតម្លៃយើងជាធំនៅក្នុងផ្ទះជាមេផ្ទះដ៏ពេញសិទ្ធិល្អប្រពៃ ហើយយើងក៏មានតួនាទីទំនុកបម្រុងស្វាមីដែរ ទំនុកបម្រុងស្វាមីដោយបាយទឹកនំចំណីបង្អែមចម្អាប ឬសម្លៀកបំពាក់ផ្សេងៗ បាយទឹកនំចំណី ចេះរៀបចំទៅ ពេលព្រឹកមានអី ពេលថ្ងៃមានអី។ គេងចូលគេងក្រោយស្វាមី ក្រោកមុនស្វាមី រៀបចំដូចសម្លៀកបំពាក់ពេលស្វាមីរៀបចេញទៅធ្វើការ មើលសម្លៀកបំពាក់ដាក់បោកអ៊ុតឲ្យស្អាត មានស្បែកជើង ស្រោមជើងហ្នឹង ទី១ នេះជាកិច្ចការកំប៉ិកកំប៉ុកតែជាកិច្ចការហត់ ប៉ុន្តែយើងត្រូវបំពេញ»។
លោក សុង ស៊ីវ អ្នកនិពន្ធសៀវភៅសុជីវធម៌ប្រចាំសង្គមគ្រួសារបានចែងនៅក្នុងទំព័រ៨១ ថា ស្រ្តីជាភរិយា ត្រូវស្គាល់ឋានៈខ្លួនថា ប្តីគេឲ្យតម្លៃជាមេផ្ទះ ដូច្នេះគប្បីខ្លួនអញត្រូវចាត់ចែងគ្រឿងបរិភោគឧបភោគផ្គត់ផ្គង់ស្វាមីឲ្យត្រូវតាមកាលវេលា។ នៅទំព័រទី៨៣ លោកបានសរសេរថា ក្នុងឋានៈជាភរិយា ត្រូវរាប់អានសង្គ្រោះគ្រួសារសាច់ញាតិខាងស្វាមី ដោយអាការៈស្មោះស្មើ មិនគប្បីនិយាយអាក្រក់ពីសាច់ញាតិខាងប្តីនោះទេ។
ព្រះភិក្ខុវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន បានបន្តទស្សនៈថា ៖ «ករណីមួយទៀត បើស្វាមីមកដល់ក្នុងផ្ទះមានបញ្ហា "ភ្លើងក្នុងកុំនាំចេញក្រៅ ភ្លើងក្រៅកុំនាំចូលក្នុង" គឺត្រូវរក្សាភ្នក់ភ្លើងទាំងពីរនេះឲ្យបានល្អ។ ទីពីរ រាល់រូបភរិយាត្រូវតែស្មោះត្រង់ ត្រូវតែស្មោះត្រង់នឹងប្តីតែម្តង។ ជាប្រពៃណីវប្បធម៌អាស៊ី ជាពិសេសខ្មែរយើង នារីតឹងជាងបុរសបន្តិចហើយ។ ចំណុចទីពីនេះ គឺត្រូវស្មោះត្រង់ណាស់ កុំលេបខាយផ្សេងៗជាមួយនឹងបុរសដទៃ ដោយការណាមួយក៏ដោយ។ អ៊ីចឹងស្រ្តីត្រូវស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី»។
សៀវភៅសុជីវធម៌ប្រចាំសង្គមគ្រួសារទំព័រ៨៣ ដដែល សរសេរថា ស្រ្តីជាភរិយាត្រូវចេះរៀបចំទុកដាក់ថែរក្សាទ្រព្យសម្បត្តិដែលស្វាមីខំរកបានមកហើយ មិនគប្បីខ្ជះខ្ជាយ។ ជាស្រ្តីមេផ្ទះត្រូវចេះទុកដាក់របស់របរឲ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ហើយក៏មិនត្រូវខ្ចីរបស់គេយកមកប្រើដែរ ឬខ្ចីបុលប្រាក់គេដោយមិនឲ្យប្តីដឹងជាដើម។
អ្នកស្រី សុវិទ្យា មានតួនាទីជាប្រធានផ្នែកនិពន្ធរបស់អង្គការ សុខភាពគ្មានព្រំដែនបានមានប្រសាសន៍ថា ជាភរិយានេះមិនមែនត្រឹមតែជាភរិយាមួយមុខទេ គឺជាធម្មតាប្រពន្ធមានតួនាទីជាភរិយាផង ជាម្តាយរបស់ប្តីផង ជាលេខាធិការ និងជាទីប្រឹក្សារបស់ប្តី ហើយពេលណាប្តីមានទុក្ខកង្វល់ប្រពន្ធត្រូវចេះលើកទឹកចិត្តប្តី និងចេះថ្នាក់ថ្នមចិត្តគ្នាថែមទៀតផង។
ត្រង់ចំណុចនេះដែរព្រះតេជព្រះគុណ សម ស៊ីណាន បានមានថេរដីកាថា ៖ «ទី៣រាល់រូបភរិយាទាំងអស់ត្រូវធ្វើអ្វីក៏ដោយ គឺធ្វើសម្រាប់តែស្វាមី។ ដោយហោចទៅត្រូវយល់ចិត្ត យល់ថ្លើមចំពោះស្វាមីដោយខ្លួនប្រើអាការរបស់ខ្លួនដោយកាយក្តី ដោយវាចាក្តី ដោយចិត្តក្តីត្រូវសិក្សាចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក ព្រោះមនុស្សប្រុសមានចិត្តទន់ចំពោះភរិយាណាស់ ព្រោះតាមការសិក្សាអំពីទឹកចិត្តបុរស បានឲ្យដឹងថា អាត្មាធ្លាប់ប្រែគម្ពីរនៅក្នុងធម្មបទភាគទី១ ថាសំឡេងអ្វីដែលគ្របទឹកចិត្តបុរសបានក្រៅពីសំឡេងនារីគ្មាន» ។
ព្រះអង្គមានទស្សនៈលើកឡើងថា រាល់រូបភរិយាមិនត្រូវប្រព្រឹត្តកន្លងចិត្តស្វាមីបែកចិត្តគំនិតរកបុរសដទៃពីស្វាមី ព្រោះតែស្វាមីមានរូបមិនល្អ ធ្លាក់ខ្លួនក្រ ឬខូចបុណ្យស័ក្តិត្រូវតែមានចិត្តសន្តោសគ្នាទៅវិញទៅមកព្រោះថា៖ «អ៊ីចឹងយើងត្រូវច្នៃកម្មវិធីយ៉ាងណាដើម្បីពិភាក្សា ឬក៏និយាយជាមួយស្វាមីឲ្យធ្វើតែទង្វើល្អ ឲ្យស្មោះត្រង់ ឲ្យប្រឹងរកស៊ី ឲ្យបំពេញតួនាទីជាស្វាមីឲ្យបំពេញតួនាទីជាពលរដ្ឋមួយដ៏ល្អនៅក្នុងសង្គមផង និងក្នុងសង្គមគ្រួសារផង ពាក្យសំដីស្ត្រីអាចគ្របដណ្តប់ទៅលើបុរសផង។ ហើយមួយទៀតអាការរបស់នារី អាចទាញទឹកចិត្តទង្វើរបស់បុរសបាន ហ្នឹងចំណុចចុងក្រោយ។អាការៈយ៉ាងម៉េចទៅភរិយាអាចធ្វើអាការៈណាមួយដែលល្អបំផុត និងស្មោះត្រង់បំផុតអាចទាញចិត្តស្វាមីបាន»។
លោក សុង ស៊ីវ បានបញ្ជាក់ត្រង់ទំព័រទី៨៥ ថា ស្រ្តីជាភរិយាមិនត្រូវខ្ជិលទម្រន់ តាំងស្មារតីគប្បីខំប្រឹងប្រែងឲ្យឈ្លាសវៃក្នុងកិច្ចការទាំងពួង ត្រូវចេះការផ្ទះចេះរិះគិតសន្សំសំចៃ ដើម្បីចាត់ចែងដូចជាព្រះថេរដីការបស់ព្រះភិក្ខុវរជីរគន្តោអធិប្បាយលើកឡើងដូច្នេះ៖ «ប៉ុន្តែរឿងខ្លះកុំប្រកួតប្រជែង មិនមែនអាត្មាបុរសហើយអាត្មាទៅកាន់ជើងបុរសទេ។ រឿងខ្លះបុរាណថា បុរសធ្វើសម នារីធ្វើមិនសម កន្លែងខ្លះអ៊ីចឹងតែម្តង»។
នៅក្នុងសាស្រ្តាច្បាប់រាជនេត្រជាព្រះរាជនិពន្ធរបស់ព្រះរាជសម្ភារបានចារថា៖ "ខ្លែងហើរដ្បិតខ្យល់ នាយថ្កើងដ្បិតពល រក្សាឲ្យសុខ ទ្រព្យគង់ដ្បិតស្រី ចេះសំចៃទុក ផ្ទះធំស្រណុក ដ្បិតភរិយាជា"៕

តើឪពុកម្តាយនិងកូនប្រុសកូនស្រីត្រូវប្រកាន់ឥរិយាបថយ៉ាងណាចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក?

2008-12-13T07:38:00.000-08:00

ដោយ ប្រាយឃីដ(bright kid)
2008-12-13

នៅក្នុងនាទីវិជ្ជាមេផ្ទះថ្ងៃនេះ អ្នកស្រី សារី រ័ត្ន សូមលើកយកឥរិយាបថដែលមាតាបិតាត្រូវមានចំពោះបុត្រធីតា និងបុត្រធីតាត្រូវមានចំពោះមាតាបិតា តាមរយៈទស្សនៈអ្នកជំនាញផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនាមកជម្រាបជូន។
លោកអ្នកនាងបានជ្រាបមកហើយកាលពីសប្តាហ៍មុនស្តីពីសេចក្តីសង្គ្រោះប្រាំយ៉ាង និងសម្បរាយិកធម៌៤ប្រការដែលកូនប្រុសស្រីគប្បីមានចំពោះឪពុកម្តាយ។
នៅក្នុងសំណេររបស់លោកធម្មបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស ចែងក្នុងសៀវភៅមានចំណងជើងថា "កូនមាសឪពុក" ត្រង់ទំព័រទី៣៤ និង៣៥ សរសេរថា កូនមានតួនាទីដែលត្រូវបដិបត្តិចំពោះមាតាបិតា៖ ទី១ ត្រូវតាំងចិត្តសិក្សារៀនសូត្រដើម្បីឲ្យបានជាកូនចេះដឹង។ ទី២ ជួយធ្វើកិច្ចការមាតាបិតាឲ្យបានល្អជាទីបំផុត។ ទី៣ តម្កល់តម្កើងវង្សត្រកូលឲ្យបានល្អតទៅ។ ទី៤ ប្រព្រឹត្តខ្លួនឲ្យល្អ ឲ្យសមគួរជាអ្នកទទួលមរតក។ ទី៥ មាតាបិតាចិញ្ចឹមកូនឲ្យរស់មក កូនក៏ត្រូវចិញ្ចឹមមាតាបិតាវិញ ជាពិសេសនៅពេលគាត់ចាស់។ ទី៦ នាំមាតាបិតាទៅវត្តឬកន្លែងផ្សេងៗតាមសមគួរ។ ទី៧ នៅពេលមាតាបិតាមានជំងឺ កូនត្រូវថែទាំរក្សាឲ្យបានដិតដល់ ត្រូវជួយឲ្យមាតាបិតាបានស្តាប់ធម៌អាថ៌ជាដើម។ ទី៨ ត្រូវរក្សាទឹកចិត្តរបស់លោកអ្នកទាំងពីរកុំឲ្យមានក្តីកង្វល់ឬខូចចិត្ត។ ទី៩ ត្រូវថែរក្សានូវទ្រព្យសម្បត្តិផង អវយវៈខ្លួនប្រាណទាំងមូល ជីវិតផងនិងឱវាទទូន្មានផ្សេងៗផងដែលមាតាបិតាបានប្រគល់ឲ្យមកកូន។ ទី១០ ធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសជូនមាតាបិតាកាលគាត់ធ្វើកាលកិរិយាទៅកាន់បរលោកហើយ។
លោកធម្មបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស បានសរសេរទៀតថា គំនិតកូនល្អតែងគិតថាគុណរបស់មាតាបិតាប្រៀបទៅនឹងទម្ងន់ផែនដី ភ្នំព្រះសុមេរុ ឬលំហអាកាស មហាសមុទ្រ ជាដើម។
ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំ សីលធម៌ ព្រះពុទ្ធសាសនា នាទីក្រុងភ្នំពេញ មានថេរដីការំឭកឡើងវិញថា លោកអ្នកដែលជាឪពុកម្តាយក៏ត្រូវមានសេចក្តីសង្រ្គោះប្រាំយ៉ាងនិងព្រហ្មវិហារបួនប្រការចំពោះបុត្រធីតាដែរ ចំណុចទាំងអស់នេះហើយដែលលោកអ្នកជាមាតាបិតាគ្រប់រូបត្រូវបំពេញចំពោះបុត្រ។
ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោ សម ស៊ីណាន បានមានថេរដីកាថា ៖ «បើមាតាបិតាបំពេញតួនាទីបានប៉ុណ្ណោះថាជាមាតាបិតាដ៏ប្រសើរដ៏ប្រពៃហើយ ជាអ្នកមានគុណ ឧបការៈគុណ ជាអ្នកមានគុណដល់ទៅអនន្តគុណដែលជាគុណមិនអាចរាប់បាន ហ្នឹងហើយដែលថាមាតាបិតាមានគុណៗមានទម្ងន់ធ្ងន់ដូចប្រថពី គ្មានអ្វីនឹងសងគុណលោកទាំងពីរ មាសប៉ុនគិរីថ្លៃពុំស្មើហោង។ អ៊ីចឹងកន្លែងហ្នឹងដែលថាមាតាបិតាមានគុណ»។
ទន្ទឹមនឹងការលើកសរសើរពីគុណធ្ងន់របស់ឪពុកម្តាយនេះដែរ ព្រះអង្គមានថេរដីការិះគន់ចំពោះឪពុកម្តាយមួយចំនួនខ្លះទៀតដែលបំភ្លេចតួនាទីរបស់ខ្លួន ៖ «នៅក្នុងសង្គមដ៏ពិតប្រាកដ គេហៅថាសភាពសង្គមសព្វថ្ងៃនេះ មានមាតាបិតាខ្លះអត់បានគិតគូរដល់កូនទេ បង្កើតកូនមកហើយខ្លះចោល ខ្លះយកកូនទៅធ្វើនេះធ្វើនោះ មិនឲ្យកូនសិក្សារៀនសូត្រទេ។ សង្គមខ្មែរសព្វថ្ងៃ មានភាពច្របូកច្របល់ច្រើន ដូច្នេះហើយគួរតែមាតាបិតាទាំងអស់នោះកែតម្រូវដោយយកតម្រាប់ទៅតាមគន្លងនៃសីលធម៌របស់ព្រះពុទ្ធសាសនា សូមឲ្យមាតាបិតានិងបុត្រធីតាយល់ពីតួនាទីរៀងៗខ្លួន។ បើកាលណាមាតាបិតាបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួន គឺជាអ្នកមានគុណដ៏ធ្ងន់ហើយបើមាតាបិតាណាប្រព្រឹត្តអំពើពាលាអាវាសែ ដូចជាសត្វតិរិច្ឆានជាដើមនោះ គឺទុកដោយឡែក...»។
ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោមានថេរដីកាថា ដើម្បីអប់រំកូនឲ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អ ទាំងវាចាចិត្តបានលុះត្រាតែមាតាបិតាត្រូវធ្វើខ្លួនជាគំរូដល់កូន តាំងពីកូននៅតូចៗឲ្យកូនឃើញ និងយល់ច្បាស់ពីសកម្មភាពរបស់មាតាបិតាពីចិត្តមេត្តាករុណា សេចក្តីជ្រះថ្លាសទ្ធា ការចេះចែករំលែកឲ្យសុខដល់អ្នកដទៃ ហើយជួយទំនុកបម្រុងលោកអ្នកមានគុណជាដើម។ព្រះតេជព្រះគុណវរជិរគន្តោមានថេរដីកាថា ៖ «ម្តាយឪពុកក៏អីចឹងដែរ បើកូនគេគោរពយើងហើយ យើងប្រើអាការៈយ៉ាងណាឲ្យសមរម្យក្នុងការទទួលនូវសេចក្តីគោរពពីកូន ដោយពាក្យសម្តីៗរៀនប្រើតាំងពីកូននៅក្មេងឲ្យផ្អែមល្ហែមទៅ ចេះហៅប៉ា ហៅម៉ាក់ ហៅអ្នកបង ហៅលោកពូ ហៅមីង ឲ្យច្បាស់លាស់ កុំប្រើអា ម៉ឹង ដាច់សាច់។ រឿងខ្លះទម្លាប់ឲ្យកូនហ្នឹងហៅ អា ម៉ឹង ខ្លះបានកូនជេរមួយម៉ាត់អីអរ អាត្មាឃើញក្រុមគ្រួសារ កូនៗនៅតូចៗបង្រៀនឲ្យចេះជេរម៉ាក់អីហ្នឹង គេអរគ្នាទះដៃថា កូនអញចេះណាស់វើយ។ ដល់ធំឡើងប្រយ័ត្នវាចេះជេរ... អ៊ីចឹងបង្រៀនធ្វើម៉េចឲ្យសម្តីល្អទាំងអស់ ពត់ដែកទាន់នៅក្តៅ ប្រដៅកូនចៅទាន់នៅក្មេង»។
ព្រះអង្គបានលើកឧទាហរណ៍យកមកប្រៀបប្រដូចចំពោះការអប់រំកូនដូច្នេះ ៖ «យើងគោរពឪពុកម្តាយយើងកូនវាឃើញយ៉ាងម៉េច វាធ្វើអីចឹងដែរ ដោយអាការៈផ្សេងៗកុំច្រងេងច្រងាង ទ្រគោះបោះបោក កូនវាឃើញ។ កូននៅក្នុងប្រទេសដែលកាន់ពុទ្ធសាសនាសំបូរទៅដោយកូនអនុជាតបុត្តៗ ចូលចិត្តធ្វើតាមឪពុកម្តាយ។ ម៉ែឪធ្វើអីធ្វើហ្នុងដែរ អ៊ីចឹងបើយើងប្រើសម្តីផ្អែមល្ហែមល្អ វាច្រើនតែធ្វើតាម។ យើងធ្វើអាក្រក់ វាច្រើនប្រើសម្តីអាក្រក់ដែរ។ សង្គមគ្រួសារណាគោរពដោយកាយល្អ វាគោរពអ៊ីចឹងដែរ បើគោរពមិនល្អ វាធ្វើអ៊ីចឹងដែរ។ អ៊ីចឹងគ្រួសារណាដែលប្រើពាក្យសម្តីផ្អែមល្ហែមមិនទ្រគោះបោះបោកទាំងកាយវាចាចិត្ត កូនហ្នឹងធ្វើតាមអ៊ីចឹងហើយ។ បើយើងជាមាតាបិតាមិនធ្វើជាគំរូគេទេអត់ល្អ ទំពាំងស្នងឫស្សីដែលវាដុះមកតាមឫស្សី»។
នៅក្នុងសៀវភៅសុជីវធម៌ប្រចាំសង្គមគ្រួសាររបស់លោក សុង ស៊ីវ ត្រង់វគ្គនិយាយអំពីការស្គាល់ឋានៈខ្លួននិងអ្នកដទៃបានសរសេរថា កូនប្រុសស្រីត្រូវស្គាល់ឋានៈខ្លួនជាកូនថា អាត្មាអញគឺមាតាបិតាលោកបានបង្កើតមកហើយ ថែរក្សាថ្នាក់ថ្នម នឿយព្រួយ លំបាកទាំងយប់ទាំងថ្ងៃជាច្រើនឆ្នាំ ដូច្នេះអាត្មាអញត្រូវតែតបស្នងសងគុណលោកទាំងពីរវិញ៕

ប៉ូលិសកំពុងតាមចាប់ខ្លួនក្មេង១០នាក់ដែលបានចាប់រំលោភនារី២នាក់

2008-12-13T07:33:00.000-08:00

ប៉ូលិសខែត្រកណ្តាលកំពុងតែតាមរកសមាជិកក្រុមក្មេងពាលចំនួន ១០នាក់ពីទាំងអស់ ១៤នាក់ដែលបានរត់គេច ក្រោយពីបានចាប់រំលោភនារីកម្មករកាត់ដេរម្នាក់និងជាងអ៊ុតសក់ម្នាក់ នៅចំណុចសាលារៀនព្រែកហូរ កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៨ វិច្ឆិកា កន្លងមក។
ស្នងការប៉ូលិសខែត្រកណ្តាល លោក អៀវ ចំរើន មានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី៣០ វិច្ឆិកានេះថា ប៉ូលិសកំពុងតែតាមស្វែងរកចាប់សមាជិកក្រុមក្មេងដែលបានចាប់រំលោភបូក នារី២នាក់កាលពីថ្ងៃទី២៨ វិច្ឆិកា ជាបន្តទៀត ចំពោះក្រុមក្មេងដែលចាប់បាន៤នាក់មុននេះនឹងត្រូវបញ្ជូនទៅតុលាការ។
លោក កេត វ៉ាន់ថា នាយផ្នែកនគរបាលព្រហ្មទណ្ឌស្រុកតាខ្មៅ ខែត្រកណ្តាល បានឲ្យដឹងថា យោងតាមការរៀបរាប់របស់ជនរងគ្រោះនិងចម្លើយសារភាពរបស់ជនល្មើស ដែលចាប់បានក្រុមក្មេងស្ទាវចំនួន ១៤នាក់ដែលមានអាយុពី១៥ឆ្នាំឡើងទៅ បានចាប់នារី២នាក់ដែលបានទៅលេងបងប្អូននៅភូមិព្រែកហូរ ដោយស្ទាក់ផ្លូវ ហើយអូសដៃខ្ទប់មាត់ យកទៅរំលោភនៅក្នុងបន្ទប់សាលារៀនព្រែកហូរ កាលពីម៉ោងប្រមាណ ៨និង៣០នាទី យប់ថ្ងៃទី២៨ វិច្ឆិកា។
លោកអនុសេនីយ៍ទោ កេត វ៉ាន់ថា មានប្រសាសន៍ប្រាប់ដូច្នេះ ៖ «ដំបូង ស្រី២នាក់ហ្នឹង អាយុទើប២០ឆ្នាំទេ ហើយផ្ទះនៅចាក់អង្រែលើ ដល់ហើយទៅនាងហ្នឹងថា មានស្គាល់ឈ្មោះ ពៅ នៅបន្ទាយព្រែកហូរ ហើយនាងហ្នឹងឧស្សាហ៍ទៅលេង ៤-៥ដងហើយ នេះជាលើកទី៦។ ដល់ពេលធ្វើដំណើរជិះរ៉ឺម៉កមកដល់ព្រែកហូរហ្នឹង ក៏ចូលហូបបង្អែម ដល់ចូលហូបបង្អែម យកលុយឲ្យថ្លៃបង្អែមហ្នឹង ក៏បាត់ ២០ដុល្លារ ហើយក៏នាំគ្នាដើររក។ ពេលដែលដើររកចុះឡើងៗនៅមុខខ្លោងទ្វារវត្តហ្នឹង ក៏ជួបក្មេងស្ទាវ ដំបូងថា ៣-៤នាក់ទេ ក៏បានសួរនាងទាំងពីរហ្នឹងថា ដើររកអី ឃើញដើរចុះឡើងៗហ្នឹង? នាងហ្នឹងក៏បានប្រាប់ថា ដើររកលុយជ្រុះបាត់ បន្ទាប់ពីសួរបានប៉ុណ្ណឹងទៅ ក្មេងស្ទាវៗវាមានគំនិតអាក្រក់នោះ ក៏ចាប់បបួលនាងហ្នឹងថា ទៅរកហូបអី ស៊ុបអីៗអ៊ីចឹងទៅ នាងហ្នឹងប្រកែក ក៏ចាប់អូសដៃ ខ្លះខ្ទប់មាត់អីយកទៅក្រោយទៅ»។
ប៉ូលិសចាប់បានក្រុមក្មេងស្ទាវចំនួន៤នាក់ ហើយកំពុងតាមរកចាប់សមាជិកក្រុមចំនួន១០នាក់ទៀត។
តាមរបាយការណ៍ប៉ូលិស នារីទាំង២ បានត្រូវក្រុមក្មេងស្ទាវ៨នាក់ក្នុងចំណោម១៤នាក់រំលោភបានសម្រេច មុនដែលកម្លាំងប៉ូលិស ចុះអន្តរាគមន៍ជួយទាន់៕

អំពើហិង្សាប៉ះពាល់ដល់ស្ត្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមស្ត្រី៤នាក់នៅកម្ពុជា

2008-12-13T07:30:00.000-08:00

មានអំពើហិង្សាលើស្រ្តីកើតឡើងជាច្រើននៅប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីប្រទេសមានច្បាប់ហាមឃាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារក៏ដោយ។ គេបានរកឃើញថា មានស្រ្តីម្នាក់ក្នុងចំណោម ៤នាក់ រងអំពើហិង្សា។
ក្នុងរូបថតឥតមានចុះកាលបរិច្ឆេទនេះ មន្ត្រីអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ (ឆ្វេងបំផុត) សួរសុខទុក្ខជនរងគ្រោះដោយសារអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។
នៅក្នុងទិវាអន្តរជាតិលុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើស្រ្តី អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាតិនិងអន្តរជាតិ បានរួមគ្នាធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗដើម្បីដាស់សតិពលរដ្ឋទូទៅឲ្យចាប់អារម្មណ៍លុបបំបាត់អំពើហិង្សានៅក្នុងគ្រួសារដែលមានច្រើនករណីនៅក្នុងប្រទេស ហើយតាមស្ថិតិបានឲ្យដឹងថា បានប៉ះពាល់លើស្ត្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមស្រ្តី ៤នាក់ នៅប្រទេសកម្ពុជា។
លោក ឆាយ គីមស័រ ប្រធានកម្មវិធីទំនាក់ទំនងសហគមន៍របស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយ ឈ្មោះ យេនឌ័រនិងអភិវឌ្ឍន៍ដើម្បីកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី២៥ វិច្ឆិកា ឲ្យដឹងថា នៅក្នុងឱកាសទិវាអន្តរជាតិលុបបំបាត់អំពើហិង្សា ថ្ងៃ២៥ វិច្ឆិកា ក្រុមលោកបានធ្វើយុទ្ធនាការមួយចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ វិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី១០ ធ្នូ ដោយមានជាសកម្មភាពផ្សេងៗនិងធ្វើនៅខែត្រចំនួន៤ គឺខែត្របន្ទាយមានជ័យ ពោធិ៍សាត់ កំពង់ឆ្នាំង និងខែត្រព្រៃវែង។
លោក ឆាយ គឹមស័រ បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ការធ្វើហ្នឹងវាមានសកម្មភាពជាច្រើន។ ខាងខ្ញុំ យើងមានជាកិច្ចពិភាក្សាតុមូល [roundtable discussion] នៅតាមទូរទស្សន៍ មាន radio talk show ហើយយើងមានធ្វើជាមិទ្ទីញតាមទីសាធារណៈ ដើរដង្ហែក្បួនតាមទីសាធារណៈដើម្បីចែកបូ បំពាក់បូ ហើយនិងយើងចែកខិត្តប័ណ្ណ ចែក stickers ផ្ទាំងរូបភាព បដា...»។
ចំណែកអង្គការ UNIFEM ដែលជាភាសាខ្មែរហៅថា មូលនិធិរបស់ស្រ្តីនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត័មានមួយនៅថ្ងៃទី២៥ វិច្ឆិកានេះថា មានប្រជាពលរដ្ឋជាង ៥.០០០នាក់ ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាលើលិខិតយុទ្ធនាការមួយ ទាមទារឲ្យលុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើស្រ្តី ហើយលិខិតនោះនឹងត្រូវផ្ញើជូនលោកអគ្គលេខាធិការរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
លោកស្រី លឹម មុន្នី ប្រធានក្រុមការងាររបស់សមាគមសិទ្ធិមនុស្សមួយ ឈ្មោះ អាដហុក បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា តាមរបាយការណ៍និងពាក្យបណ្តឹងដែលលោកស្រីទទួលបាន បានបង្ហាញថា ការប្រើអំពើហិង្សាលើស្ត្រីនៅតែកើនឡើង ទោះបីប្រទេសកម្ពុជាមានច្បាប់ប្រឆាំងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារហើយក៏ដោយ។
លោកស្រី លឹម មុន្នី មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «និយាយទៅ វាកើនដែរ ប៉ុន្តែមិនកើនច្រើនប៉ុន្មានទេ។ យើងឃើញថា សំខាន់បំផុតគឺ ការអនុវត្តច្បាប់មិនបានពេញលេញ ទីមួយ ហើយទីពីរ ការយល់ដឹងរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរយើងនៅមានកម្រិត ហើយមួយទៀតគឺ ភាពក្រីក្រ»។
តាមរបាយការណ៍រួមរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលឆ្នាំ២០០៨ បានឲ្យដឹងថា អំពើហិង្សាលើស្រ្តីនៅប្រទេសកម្ពុជា នៅតែមានការរាលដាល ហើយកម្រិតហិង្សានៅមានខ្ពស់ ប៉ះពាល់ដល់នារីកម្ពុជាប្រមាណពី ២០ ទៅ ២៥%។
តាមតួលេខលំអិតរបស់សមាគមសិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក វិញ បានឲ្យដឹងថា ចាប់ពីខែមករា មកទល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨នេះ អាដហុក ទទួលបានបណ្តឹងនានាទាក់ទងជាមួយអំពើហិង្សាលើស្ត្រីនិងកុមារចំនួន ១.០១៧ករណី ក្នុងនោះទាក់ទងនឹងអំពើហិង្សា ចំនួន ៥៨៤បណ្តឹង រំលោភ មាន ៣៦៨បណ្តឹង និងជួញដូរមាន ៦៥ពាក្យបណ្តឹង៕

ស្ថានភាពនៃអំពើផិតក្បត់របស់បុរសជាស្វាមីនៅកម្ពុជា

2008-12-13T07:24:00.000-08:00

ដោយ ម៉ៅ សុធានី
2008-11-30
នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន បើទោះបីជាគេពុំមានស្ថិតិពិតប្រាកដនូវចំនួនភាគរយនៃការផិតក្បត់របស់ស្វាមីក៏ដោយ ក៏ក្រុមអ្នកជំនាញខាងសុខភាពផ្លូវភេទ ក៏ដូចជាមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលដែលធ្វើការផ្ទាល់ជាមួយស្ត្រីបានអះអាងថា សព្វថ្ងៃនេះមានស្វាមីជាច្រើនតែងតែចូលចិត្តទៅរកគូកំណាន់ចិត្តស្រីផ្សេងក្រៅពីភរិយារបស់ខ្លួន។

សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់អ្នកស្រី ម៉ៅ សុធានី ដោយមានសហការពីវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញនិងមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល នឹងពិនិត្យមើលនូវហេតុផលមួយចំនួនដែលបណ្តាលឲ្យមានការផិតក្បត់ក្នុងចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕

ស្ត្រីនិងកុមារប្រឈមនឹងការកើនឡើងនៃការចាប់រំលោភនិងបំពានផ្លូវភេទ

2008-12-13T07:17:00.000-08:00

ដោយ ម៉ៅ សុធានី
2008-12-07

តាមការស្រាវជ្រាវថ្មីៗនេះបានបង្ហាញថា ចំនួនស្ត្រីនិងកុមាររងគ្រោះដោយសារអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការចាប់រំលោភ និងការបំពានខាងផ្លូវភេទនៅតែមានកម្រិតខ្ពស់គួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។
កុមារីខ្មែរញញឹមនៅមុខព្រះបរមរាជវាំងនាទីក្រុងភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៧។
យោងតាមស្ថិតិស្រាវជ្រាវថ្មីៗនេះរបស់ក្រសួងកិច្ចការនារីបានបង្ហាញថា ស្ត្រីនិងកុមារនៅកម្ពុជាចំនួនប្រមាណ ២៥% នៃចំនួនពលរដ្ឋភេទស្រីនៅកម្ពុជាកំពុងប្រឈមមុខនូវការកើនឡើងនៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការចាប់រំលោភសេពសន្ថវៈ និងរាល់ទម្រង់នៃការបំពានខាងផ្លូវភេទ។
ទាក់ទងនឹងស្ថិតិកើនឡើងនៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារនេះដែរ លោកជំទាវ ស៊ីឌេហ្វីន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកិច្ចការនារី បានមានប្រសាសន៍ឲ្យហេតុផលថា អាចដោយសារតែស្ត្រីរងគ្រោះមានការយល់ដឹងច្រើនអំពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួន មិនចង់លាក់លៀមតទៅទៀត និងចង់ស្វែងរកជំនួយ។
លោកជំទាវ ស៊ីឌេហ្វីន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ «យើងគួរចាប់អារម្មណ៍ថាក្រោយដែលយើងបានផ្សព្វផ្សាយទៅតាមមូលដ្ឋាន បងប្អូនស្ត្រីយើងមានយល់ឃើញច្រើន ដូចថាយើងបានបណ្តុះបណ្តាលនិងពន្យល់ថាត្រូវធ្វើដូចម្តេច យើងបានប្រាប់គេឲ្យប្តឹងដល់អាជ្ញាធរដែនដី ម្ល៉ោះហើយបានជាស្ថិតិឃើញកើនឡើង...»។
យោងតាមអត្ថបទចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន BBC កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៨ ដែលបានស្រង់ប្រសាសន៍របស់លោកជំទាវ អ៊ឹង កន្ថាផាវី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកិច្ចការនារី បានឲ្យដឹងថា ការស្រាវជ្រាវថ្មីៗចុងក្រោយនេះបានបង្ហាញថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើនទទួលស្គាល់និងមានទស្សនៈយល់ឃើញថា ស្វាមីដែលវាយធ្វើបាបភរិយាគឺជារឿងធម្មតា ហើយជាបញ្ហាដែលតែងតែកើតមានឡើងក្នុងគ្រួសារ។
ចំពោះការលើកឡើងខាងលើនេះ លោកជំទាវ ស៊ីឌេហ្វីន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកិច្ចការនារី បានមានប្រសាសន៍អះអាងថា រឿងអំពើហិង្សាមិនមែនជាបញ្ហាបុគ្គលទេ គឺជារឿងសង្គមទាំងមូល ដែលត្រូវតែជួយដោះស្រាយទាំងអស់គ្នា ៖ «រឿងនេះ ឲ្យយល់ទាំងអស់គ្នាថាជាបញ្ហាសង្គម ដូច្នេះបើមានឃើញបញ្ហាហិង្សាកើតឡើង អ្នកជិតខាងអាចជួយព្រោះជាបញ្ហាសង្គម។ ហើយយើងបានណែនាំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបានយល់ កុំឲ្យគិតអ៊ីចឹង បើជារឿងសង្គមយើងគិតដោះស្រាយរួមគ្នា»។
ទោះជាយ៉ាងណាក្តីលោកជំទាវ ស៊ីឌេហ្វីន បានថ្លែងផងដែរថា បញ្ហាហិង្សាក្នុងគ្រួសារគឺមានកើតឡើង មិនថាតែគ្រួសារនោះមានជីវភាពរស់នៅក្រីក្រ ឬពុំមានការចេះដឹងនោះទេ ៖ «និយាយរួមទៅអំពើហិង្សាវាមិនសំដៅកើតតែចំពោះអ្នកក្រ ឬអ្នកល្ងង់ខ្លៅទេ។ បញ្ហាផឹកស្រា បញ្ហាលេងល្បែង បញ្ហាគ្រឿងញៀន គឺជំរុញឲ្យមានអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ»។
ការស្រាវជ្រាវដដែលនោះ ក៏បានបង្ហាញផងដែរថា ការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងការពិសាស្រារបស់លោកបុរសៗ បានជំរុញឲ្យមានអំពើហិង្សាកើតឡើង និងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សុវត្ថិភាពរបស់ស្ត្រីនិងកុមារ។ ហើយថាការចាប់រំលោភបូកទៅលើកុមារី ឬនារីដោយក្រុមពាលអាវាសែ បានត្រូវគេគិតថាជាល្បែងកីឡាដើម្បីការសប្បាយរបស់ពួកគេ ហើយថាក្រុមអាជ្ញាធរមានសមត្ថិកិច្ចត្រូវតែពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ និងចាត់វិធានការសមស្របដើម្បីកាត់បន្ថយ និងបញ្ឈប់អំពើព្រៃផ្សៃទាំងនោះ។
លោកស្រី លឹម មុន្នី ប្រធានកម្មវិធីស្ត្រីនិងកុមារ នៃសមាគមសិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីកាលពីសប្តាហ៍មុនថា ចាប់ពីខែមករា រហូតដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨ នេះ សមាគមអាដហុក បានទទួលពាក្យបណ្តឹងនានា ទាក់ទងជាមួយអំពើហឹង្សាលើស្ត្រីនិងកុមារចំនួន១០១៧ករណី ក្នុងនោះទាក់ទងអំពើហិង្សាចំនួន៥៨៤បណ្តឹង ការចាប់រំលោភមាន៣៦៨បណ្តឹង និងការជួញដូរមាន៦៥បណ្តឹង។
លោកជំទាវ ស៊ីឌេហ្វីន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកិច្ចការនារី បានមានប្រសាសន៍បន្តថា ក្រសួងកិច្ចការនារីកំពុងខិតខំរៀបចំផែនការសកម្មភាពជាតិ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយនិងជំរុញឲ្យការអនុវត្តច្បាប់ប្រឆាំងអំពើហិង្សានិងកិច្ចគាំពារដល់ជនរងគ្រោះមានប្រសិទ្ធភាព ៖ «ក្រសួងកិច្ចការនារីកំពុងខិតខំរៀបចំផែនការជាតិ ដោយមានការផ្សព្វផ្សាយសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។ យើងជំរុញការអនុវត្តច្បាប់ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ យើងមានត្រៀមវិធានការបណ្តុះបណ្តាលទៅដល់នគរបាលយុត្តិធម៌ មន្ត្រីប៉ូលិស ប៉ុន្តែយើងធ្វើបន្តិចម្តងៗ ព្រោះផ្អែកលើថវិកាដែរ»។
សូមជម្រាបជូនថា កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៨ ដែលជាទិវាអន្តរជាតិលុបបំបាត់រាល់អំពើហិង្សាលើស្ត្រីនិងកុមារ លោកស្រី Ines Alberdi នាយិកាប្រតិបត្តិនៃអង្គការមូលនិធិរបស់ស្ត្រីនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេស UNIFEM និងលោកស្រី Nicole Kidman តារាភាពយន្តហូលីវូដល្បីល្បាញ ដែលមានតួនាទីជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសុឆន្ទៈនៃអង្គការ UNIFEM ដែរនោះ ក៏បានដាក់ជូននូវហត្ថលេខារបស់ស្ត្រីនិងកុមារចំនួនជាង ៥លាននាក់ទូទាំងពិភពលោក ក្នុងនោះមានជាង ៥,០០០នាក់ មកពីកម្ពុជាដែរនោះ ជូនលោក Ban Ki-Moon អគ្គលេខាធិការអ.ស.ប ដែលទទួលបានមកពីការធ្វើយុទ្ធនាការពិភពលោក ដោយដាក់ចំណងជើងថា "ត្រូវតែបញ្ឈប់រាល់អំពើហិង្សាលើស្ត្រីនិងកុមារ"៕

គិតច្រើនមិនចម្រើនអាយុ

2008-12-13T07:11:00.000-08:00

មូលហេតុដែលនាំឲ្យគិតច្រើន

គ្មាននរណាម្នាក់លើលោកនេះមិនចេះគិត ឬគ្មានរឿងដែលត្រូវគិតនោះទេ

គ្រាន់តែតិចឬច្រើនទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងតែប៉ុណ្ណោះ។ បញ្ហាចម្បងដែលធ្វើ

ឲ្យលោកអ្នកតែងតែជួប និងគិតជាប្រចាំនោះមានដូចជា៖

បញ្ហាគ្រួសារ ៖ គ្មានអ្វីពិបាកដោះស្រាយជាងរឿងនេះទេ ព្រោះបញ្ហាគ្រួសារស្មុគស្មាញ

ដោះស្រាយមិនចេះចប់មិនចេះហើយ។ រឿងរ៉ាវនេះ ហើយដែលធ្វើឲ្យលោកអ្នក

មួយចំនួនស្មុគស្មាញរហូតដល់ក្លាយជាមានវិបត្តិ។

បញ្ហាការងារ ៖ សង្គមបច្ចុប្បន្នបញ្ហាការងារ និងគ្រួសារដើរទន្ទឹមគ្នា។ ការងារមានច្រើន

យ៉ាងខុសៗគ្នា ការងារមួយចំនួនទាមទារការត្រិះរិះពិចារណាឲ្យបានម៉ត់ចត់ ម្ល៉ោះ

ហើយទើបលោកអ្នកចាំបាច់ត្រូវប្រើការគិតច្រើនដែលជួនកាលគិតហួសកម្រិត

ធ្វើឲ្យមានបញ្ហា។ សម្ពាធការងារធ្ងន់ធ្ងរ បរិស្ថានកន្លែងធ្វើការមិនប្រសើរ គ្មាន

ទំនាក់ទំនងមិត្តរួមការងារសុទ្ធតែជាដើមចមនៃការគិត។

បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ៖ ប្រាក់ចំណូលមកមានកម្រិតតិចតួចមិនសមស្របនិងតម្រូវការចំណាយ

បានក្លាយជាប្រធានបទចម្បងក្នុងការគិត ព្រោះថា បើមិនមានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់

នោះគ្រប់ចង្វាក់នៃការរស់នៅត្រូវរាំងស្ទះ ឬខកខាន។

បញ្ហាសង្គម ៖ សង្គ្រាម អសន្តិសុខ គ្រោះមហន្តរាយ និងគ្រោះធម្មជាតិ បានធ្វើឲ្យ

ប្រជាពលរដ្ឋមានកង្វល់នៅក្នុងចិត្ត ភ័យខ្លាចគ្រប់ពេលវេលា។ នេះក៏ជាមូលហេតុ

នាំឲ្យមានការគិតច្រើនដែរ។ បញ្ហាសង្គមក៏អាចធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋក្លាយទៅជា

អ្នកជំងឺផ្លូវក?ិត្តដោយមិនដឹងខ្លួន។

វិធីព្យាបាលការគិតច្រើន

ដើម្បីបញ្ចៀសការគិតទាំងនេះ លោកអ្នកត្រូវហ៊ានទទួលនូវអ្វីដែលជាការ

ពិតចំពោះខ្លួនឯង និងអ្នកដែលនៅជុំវិញ ព្រោះគ្មានអ្នកណាដឹងអ្វីដែលជា

ការពិតជាងលោកអ្នកខ្លួនឯងឡើយ។ ប្រសិនជាអាចគិតបែបនេះបាននោះ

លោកអ្នកប្រាកដជាទទួលជោគជ័យសម្រាប់អ្វីកំពុងតែប្រតិបត្តិ ជាពិសេសអាច

បំបាត់នូវការគិតច្រើនទៀតផង។ ម្យ៉ាងទៀតលោកអ្នកមិនត្រូវទុកចិត្តអ្នកដទៃ

ច្រើនជាងខ្លួនឯងនោះទេ ព្រោះអាចមានវិប្បដិសារី នៅពេលក្រោយ។ ប្រការមួយ

ទៀតលោកគួររកពេលសម្រាកពីការសិក្សា ឬការងារទៅលម្ហែកម្សាន្តខ្លះ ទើប

ជួយកាត់បន្ថយនូវការគិតច្រើនបាន។ សំខាន់លោកអ្នកត្រូវហ៊ានប្រឈមមុខនឹង

ការពិត និងរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ការយកចាញ់ឈ្នះ និងគិត
ច្រើន ឬគិតផ្ដេសផ្ដាសវាមានបានរើកចម្រើនអ្វីឡើយ។

ផលវិបាកនៃការគិតច្រើន

ការគិតច្រើនអាចធ្វើឲ្យលោកអ្នកមួយចំនួនទៅជាអ្នកជំងឺផ្លូវចិត្ត។ ការធ្វើ

អត្តឃាតចំពោះខ្លួនឯងគឺដោយសារពិបាកក្នុងអារម្មណ៍ ឬចាកចេញពីផ្ទះ និង

បង្កជម្លោះជាមួយអ្នកដទៃជាដើម។ លោកអ្នកមានទឹកមុខស្រពាប់ស្រពោន

និងកាយវិការសោះអង្គើយ ជាមួយអ្នកនូវជុំវិញខ្លួនរហូតដល់និយាយមិនចេញ

ទៀតផង។ បើលោកអ្នកមិនព្រមបោះបង់នូវការគិតច្រើននោះទេ ការពិបាកនឹង

ត្រូវធ្លាក់មកលើខ្លួនឯងដដែល។

វិធីទប់ស្កាត់ការគិតច្រើន

ខាងក្រោមនេះ ជាវិធីមួយដ៏ល្អបំផុតចំពោះលោកអ្នកអំពីរឿងរ៉ាវដែលពាក់ព័ន្ធ

នឹងការគិតផ្សេងៗ។

-គួរយកបញ្ហាមកដោះស្រាយ ចៀសវាងការលាក់ទុក ប្រសិនបើលោកអ្នកអាចធ្វើ
បាន

-ពិភាក្សាជាមួយដៃគូដែលអាចទុកចិត្តបាន

-ត្រូវគិតថា អ្នកណាក៏មានបញ្ហាដែរ មិនអាចចៀសបានឡើយ

-មិនត្រូវធ្វើអ្វីឲ្យអ្នកនៅជុំវិញខ្លួនមើលងាយ ឬវាយតម្លៃលោកអ្នកបាន

(និយាយច្រើនឆាប់ទុកចិត្តអ្នកដទៃ)

-មិនត្រូវមើលមនុស្សក្នុងផ្លូវល្អពេកឡើយ ព្រោះអាចមានបញ្ហានៅពេលក្រោយ

នាំឲ្យខកចិត្ត

-សហការ និងបង្កើតភាពស្និតស្នាលជាមួយអ្នកនៅជុំវិញខ្លួន

-ចៀសវាងទំនាស់ឲ្យបានច្រើនបំផុត

-ធ្វើលំហាត់ប្រាណឲ្យបានច្រើន

-បែងចែកពេលវេលាដើរកម្សាន្ត

-ត្រូវប្រក?័ត្នពាក្យសម្ដីដែលអ្នកដទៃនិយាយមកកាន់ខ្លួន ព្រោះមានអ្នកខ្លះមាន

បំណងល្អចំពោះយើង ហើយក៏មានអ្នកខ្លះមិនល្អផងដែរ។

គតិបណ្ឌិតជីវិត(life wisdom)

2008-12-13T07:05:00.000-08:00

១.មិនចេះអេចអូចនិយាយដើមគេ

២.ចេះគួរសមក្រោកទទួលមាតាបិតានិងស្វាមី

៣.ដឹងគុណតបគុណមាតា-បិតាញាតិសន្តានទាំងសងខាង

៤.មិនចេះដេកថ្ងៃ

៥.មិនភ្លីភ្លើភ្លេចមុខភ្លេចក្រោយ

៦.ចេះថែទាំទ្រព្យសម្បត្តិ

៧.មិតផិតក្បត់ស្វាមី

៨.មិនចេះប្រចណ្ឌស្វាមី

៩.គ្មានល្បិចកលមាយា

១០.មិនរំសាយសក់ឲ្យគេឃើញ

១១.មានចិត្តអត់ធន់

១២.មានដំណើរសមរម្យមិនដើរតន្រ្តំក្តុងក្តាំង

១៣.មិនឈរឬអង្គុយសំញែងកាយឲ្យឃើញ

១៤.មិនដើរញ៉ិកញ៉ក់កាច់រាង

១៥.សង្រួមភ្នែកមិនក្រឡេករឡោមរឡាម

១៦.មានដំណើរល្អមិនគ្រលែងកាយចំទយគូទ

១៧.មិនបង់បោយញាក់ស្មាគ្រលែងដើមដៃ

១៨.មានសំលេងតិចច្បាស់លាស់មិននិយាយឡូឡា

១៩.មិនចេះឡេះឡោះលេងសើច

២០.មិននិយាយផ្តោះផ្តងចំពោះបុរស

២១.មិនទម្រន់ធ្វើការងារទាល់តែចប់សប់គ្រប់

២២.ទៅទីណាឆាប់ត្រលប់មកវិញមិនញៀនអង្គុយផ្ទះគេ

២៣.ចេះទុកដាក់ឥវ៉ាន់ក្នុង

២៤.ចេះរៀបចំផ្ទះសំបែង

២៥.ចេះរៀនចំគ្រឿងឧបភោគបរិភោគ

២៦.ខ្លាចចិត្តស្វាមីមាតាបិតាហើយគោរពតាមឳវាទ

២៧.បរិភោគអហារក្រោយស្វាមីនិងមាតាបិតា

២៨.ឈប់បរិភោគមុនស្វាមីនិងមាតាបិតា

២៩.ទទួលទានដំនេកក្រោយស្វាមី

៣០.ភ្ញាក់មុនស្វាមី

៣១.មានមេតាករណាចេះធ្វើបុណ្យទាន។

ប្រុសគ្រប់លក្ខណ៍មានលក្ខណសម្បត្តិ២៦យ៉ាងគឺៈ
(តាមក្បួនតំរាដូនតា)
១.ឧស្សាហ៍ខ្នះខ្នែងធ្វើការងាររៀនសូត្រមិនប្រកាន់ខ្លួន

២.មិនចេះលួចប្លន់កិបកេងឆបោក

៣.មិនរំលោភបំពានចំពោះកូនប្រពន្ធអ្នកដទៃ

៤.មិនរំភើបញាប់ញ័រឬភ័យអរផ្តេសផ្តាស

៥.មិននិយាយកហុកភូតភរឲ្យលើសពីការពិត

៦.មិននិយាយត្រាប់ឲ្យគេខ្មាសអៀន

៧.បានឮដំណឹងហើយវិនិច័្ឆយសិនទើបជឿជាក្រោយ

៨.ធ្វើការងារមិនរួសរាល់ពេកមិនយឺតយូរពេក

៩.មិននិយាយបំផ្លើសសើចលេង

១០.ចេះទទួលភ្ញៀវពន្លឺមិនលាក់មុខ

១១.មានថ្នាំកែរោគបំរុងទុកមិនឲ្យខ្វះក្នុងពេលត្រូវការ

១២.មិនប្រាប់ការសំងាត់ដល់អ្នកដទៃ

១៣.មិនផ្ញើរបស់នឹងបុគ្គលមិនគួរផ្ញើ

១៤.មានចិត្តអត់ធន់តស៊ូមិនញ៉ាក

១៥.មានស្វាមីភក្តិចំពោះចៅហ្វាយនាយ

១៦.មិនចេះឡេះឡោះចំពោះស្រ្តីក្រមុំ

១៧.ស្គាល់ចំណេញស្គាល់ខាត

១៨.រកប្រដាប់តុបតែងខ្លួនឲ្យភរិយាបុត្រធីតានិងខ្លួនឯង

១៩.មិនទិញជឿនូវរបស់ប្រើប្រាស់គ្រប់យ៉ាង

២០.ដឹងគុណតបគុណសរសើរគុណនៃអ្នកមានគុណ

២១.គោរពតាមឳវាទមាតាបិតាញាតិមិត្តនិងអ្នកប្រាជ្ញ

២២.ចេះអត់ទ្រាំស្តាប់នូវពាក្យគេស្តីបន្ទោសប្រដៅ

២៣.មានកាយវិចាសមរម្យមិនឆ្គង

២៤.ឲ្យដំណឹងមនុស្សក្នុងផ្ទះហើយទើបចេញទៅ

២៥.ចេះវាយប្រដៅកូនដោយរំពាត់យ៉ាងតូច

២៦.ខឹងឆាប់បាត់មិនចងទុក។

ជោគជ័យគ្រប់ៗគ្នាគ្រប់វេលាតរៀងទៅ!!

សុខសាន្តគ្រប់ៗប្រាណកុំបីខានពីនេះទៅ!!

ក្រោយពេលដែលមិត្ត/បងៗបានអានហើយគឺខ្ញុំ(ប្អូន)

សង្ឃឹមថាមិត្ត/បងៗនិងអាចអនុវត្តតាមបាន។

ប៉ុន្តែខ្ញុំ(ប្អូន)បានគិតថាស្រ្តីយើងគ្រប់រូបគឺមិនអាចធ្វើបានទេ

ក៏ប៉ុន្តែស្ត្រីយើងគ្រប់រូបក៏ត្រូវតែចេះក្បួនច្បាប់

នេះដែរពីព្រោះថាវាសំខាន់ខ្លាំណាស់សំរាប់ស្រ្តីយើង។

បើយើងធ្វើមិនបានគឺយើងត្រូវតែរៀនបន្តិចម្តងៗណា៎

យូរៗ

ទៅយើងគង់តែបានសម្រេចជាពុំខាន។ឈ្មោះថាយើងជាអ្នករៀន

គឺត្រូវតែរៀនទាំងអស់ជាពិសេសគឺជាក្មេងៗ

យើងជំនាន់ក្រោយ។ពាក្យថារៀនគឺមិនមែនរៀនតែចំពោះអក្សរ

ឬក៏លេខនោះទេគឺយើងត្រូវតែរៀនទាំងអស់

ចំពោះអ្វីដែលនៅជំវិញខ្លួនយើង។

ឧទាហរណ៍ៈ

ថ្ងៃមួយយើងបានទាត់គល់ឈើរមួយនៅពេលនោះគឺយើង

ត្រូវតែមានការឆ្ងល់ភ្លាមថាហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំ/អញទាត់វាឬក៏មកពីខ្ញុំ/អញដើរអត់បានមើលវា?

ប្រសិនបើយើងបានមានការឆ្ងល់យ៉ាងដូច្នេះហើយថ្ងែក្រោយគឺយើងលែងបាន

ទាត់វាទៀតហើយមូលហេតុអ្វីបានជាយើងលែងបានទាត់វា?ពីព្រោះ

ថាយើងបានមានការប្រុងប្រយត្ន័!។

ជាធម្មតាមនុស្សយើងគ្រប់រូបបើមិនមានខុសគឺរកត្រូវមិនឃើញនោះទេ។

សូមអភ័យទោសផងចំពោះពាក្យពេចន៍ណាដែលមិនគាប់បីឬខុសឆ្គង។

ពីព្រោះថាខ្ញុំចេះតែថាតាមអ្វីដែលរូបខ្ញុំ

នឹកឃើញតែប៉ុណ្ណោះមិនប្រាកដថារូបខ្ញុំនេះចេះទាំងអស់នោះទេ។

ចំណេះដឹងទូទៅមានប្រយោជន៍

2008-12-06T07:41:00.000-08:00

.ជួយកាត់បន្ថយអាការះឈឺក្បាល

នៅពេលអ្នកកំពង់មានអាការះឈឺក្បាល ចូរយកសំបកក្រូច ឬសំបកក្រូចឃ្វិច យកមកដាក់ក្នុងកូនឆ្នាំង រួចហើយចាក់ទឹកចូល ដាំអោយពុះ បន្ទាប់មកអ្នកអោនមុខទៅឆ្ពុងនឹងទឹកនោះ ។ ចំហាយទឹកក្តៅ លាយជាមួយជាតិប្រេង ដែលមាននៅក្នុងសំបកក្រូច ជួយកាត់បន្ថយការឈឺក្បាល ធ្វើអោយលោកអ្នកមានអារម្មណ៍ភ្លឺថ្លា ស្រឡះមុខស្រឡះមាត់ជាក់ជាពុំខាន ។

ជួយសំអាតក្បាលទុយយោទឹក

ពេលអ្នកញ៉ាំក្រូច ឬក្រូចឃ្វិច កុំភ្លេចយកសំបករបស់វាមកដុស ញីទៅលើក្បាលទុយយោទឹកក្នុងផ្ទះរបស់អ្នក វានឹងជួយអោយក្បាលទុយយោទឺក មានភាពរលោងស្អាត នឹងជួយកំចាត់ភាពកខ្វក់ ព្រមទាំងស្នាមប្រលាក់ផងដែរ ។

. ជួយសំអាតក្តារក្រាលផ្ទះ

ចូរអ្នកយកសំបកក្រូចទៅដាំអោយពុះ ហើយលាយជាមួយនិងទឹក បន្ទាប់មក យកទឹកនេះមកដុសជូត ទៅលើក្តារក្រាលផ្ទះ វាជួយធ្វើអោយក្តារក្រាលផ្ទះជ្រះស្អាត ប្រកបដោយក្លិនក្រអូបប្រហើរ គួរជាទីពេញចិត្ត ។

. ជួយអោយស្បែកដៃមានភាពទន់ល្មើយ

បើសិនជាអ្នកឩស្សារហ៍លាងចាន បោកខោអាវ ឬប៉ះពាល់នឹងសារធាតុគីមី ដែលមាននៅក្នុងសាប៊ូ ជាញឹកញាប់ បណ្តាលអោយស្បែកដៃរបស់អ្នក មានភាពស្ងួត ឆាប់ជ្រីវជ្រួញ ។ ចូរអ្នកយកផ្នែកខាងក្នុងនៃសំបកក្រូច ឬក្រូចឃ្វិច មកញីលើដៃទាំងសងខាង វានិងជួយកាត់បន្ថយភាពស្ងួត ធ្វើអោយស្បែកដៃរបស់អ្នកមានសំណើម និងស្រទន់គួរអោយចូលចិត្ត ៕
វិធីរក្សាទុក នំប៉ុ័ង អោយបានយូរ

នំប៉ុ័ង ដែលអ្នកទិញមកពិសា ប្រសិនបើចង់រក្សា ទុកយូរថ្ងៃ គួរខ្ចប់ក្នុងក្រណាត់ពណ៌ស ស្អាត ហើយទុកក្នុងទូទឹកកក នៅជាន់ក្រោមបំផុត លុះពេលយក នំប៉័ងមកពិសា គួរយកវាមកទុក ខាងក្រៅទូទឹកកក ប្រហែល ១ម៉ោងសិន ៕

វិធីបោកគក់ខោអាវ អោយបាត់ធំក្លិន

ភ្លៀងធ្លាក់ជាញឹកញាប់ ក្នុងរដូវនេះ អាចធ្វើអោយខោអាវមាន បញ្ហាអាប់សើម មានក្លិនមិនល្អ ។ តាមធម្មតា ការបោកគក់ ខាអាវជាថ្មីម្តងទៀត រួចយកទៅហាល ក្រោមកម្តៅថ្ងៃខ្លាំង អាចជួយបំបាត់ក្លិនបាន ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនបបើខោអាវរបស់អ្នក បោកគក់ មិនបានស្អាតបាត ហើយយកទៅហាលថ្ងៃក្តៅខ្លាំងនោះ កាន់តែធ្វើអោយវា ធុំក្លិនទៅទៀត ជាពិសេស ប្រភេទក្រណាត់សំយោគ។ ដូច្នេះ ដើម្បីអោយដឹងច្បាស់ថា អ្នកពិតជាបានបោកគក់ជម្រះក្លិនស្អាត ហើយនោះ អ្នកអាចត្រាំខោអាវក្នុងទឹក លាយជាតិសូដ្យូម ប៊ីការបូណាត (Sodium Bicarbonate) ឬបូរ់ាក់ស៍ (Borax) មុននឹងបោកគក់ ឬមួយក្រោយពេលបោកគក់ តាមធម្មតារួច អាចដាក៉ទឹកខ្មេះ ក្នុងទឹកចុងក្រោយ ដើម្បីលាងសម្អាតក្អែលផ្សេងៗ ដែលអាចបង្កអោយធំក្លិន ។ទឹកខ្មេះ ក៏អាចធ្វើអោយពណ៌ក្រណាត់ស្រស់ស្អាត ឡើងបានបន្តិចដែរ ៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៨)

វិធីរក្សាទុកអម្ពិលទុំអោយបានយូរ

ប្រសិនបើចង់រក្សាទុកផ្លែអម្ពិលទុំ អោយបានយូរ ដំបូងត្រូវច្រកក្នុងភាជន៍ ឬសម្ភារដែលមិនមែនជាអាលុយមីញ៉ូម ។បន្ទាប់មករោយអំបិល គ្រាប់ធំៗពីលើ ហើយបិទគម្របអោយជិត នោះអ្នកនឹងអាច ទុកអម្ពិល ទទួលទានបានយូរថ្ងៃ ដោយមិនបារម្ភខ្លាចខូច ឬដុះផ្សិតឡើយ ៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៩)

វិធីធ្វើអោយព្រំ មានក្លិនល្អ

បើសិនផ្ទៃបន្ទប់របស់អ្នក ក្រាលដោយព្រំអ្នកអាចសាងភាព ស្រស់ថ្លាបានយ៉ាងរហ័ស ដោយមិនចាំបាច់ប្រើសាប៊ូ សម្អាតកម្រាលព្រំ ឬអោយគេបោកអ៊ុត ចំណាយលុយកាក់ច្រើននោះទេ ។សាកល្បងប្រើ អាម៉ូញ៉ាក់ កន្លះពែង លាយជាមួយទឹក ២ពែង ហើយយកប្រដាប់ជូតកម្រាល ជ្រលក់វា ដុសស្រាលៗលើផ្ទៃព្រំ ទុកវាអោយស្ងួត ព្រំនឹងមានក្លិនស្រស់ថ្លា ។ប៉ុន្តែមិនគួរប្រើជាមួយព្រំរោមសត្វទេ ហើយបើសិនអ្នកមានសត្វចិញ្ចឹម ក៏មិនគួរប្រើដែរ ព្រោះសត្វចិញ្ចឹម អាចគិតថា វាជាក្លិនទឹកនោម ហើយសត្វ អាចនឹងនោម ដាក់លើកម្រាលព្រំ ៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៩)

សំបកក្រូច ជួយមិនអោយស្ករស កកជាដុំ

បើញ៉ាំក្រូចពោធិសាត់ សូមកុំចោលសំបក ព្រោះសំបករបស់វា មានប្រយោជន៍ ជួយថែរក្សា ស្ករស មិនអោយកកជាដុំ ដោយគ្រាន់តែយកសំបក ក្រូចពោធិ៍សាត់នេះ ទៅដាក់ក្នុងកែវ ឬប្រអប់ស្ករស ជាការស្រេច ។ ប៉ុន្តែត្រូវឱស្សាហ៍ផ្លាស់សំបកក្រូចថ្មីផង ព្រោះសំបកចាស់ អាចខូចគុណភាព ។

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៨៥)

ប្រដាប់ខាត់ក្រចក ជួយកម្ចាក់ស្នាមប្រឡាក់បាន

ប្រដាប់ខាត់ក្រចកអោយរលោងស្អាត មិនត្រឹមមានប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រើចំពោះក្រចក តែម្យ៉ាងនោះទេ វាអាចកម្ចាត់ស្នាមប្រឡាក់ ជាប់នឹងកាបូប ឬស្បែកជើង ដែលផលិតពីស្បែក អោយស្អាត ដូចដើមវិញបាន ដោយគ្រាន់តែយកប្រដាប់សម្រាប់ខាត់ក្រចកនោះ មកដុសរូសត្រង់កន្លែងស្នាមប្រឡាក់ ២-៣ដង បន្ទាប់មក យកច្រាសដែលមានសរសៃទន់ៗ ខាត់ពីលើ មួយសាទៀត នោះស្នាមប្រឡាក់នឹង ត្រូវបាត់អស់ ធ្វើអោយកាបូប ឬស្បែកជើងរបស់អ្នកស្អាតដូចដើមវិញ ៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៨៥)

កម្ចាត់បញ្ហា ម្រែងភ្លើងខ្មៅគូទឆ្នាំង

ការចម្អិនអាហារ ដោយប្រើចង្ក្រានហ្គាសនោះ នៅពេលខ្លះ អាចប្រឈមនឹងបញ្ហាហ្គាសមានពណ៌ក្រហម និងមានម្រែងភ្លើងជាប់យ៉ាងច្រើន ធ្វើអោយឆ្នាំងខ្មៅពិបាកសម្អាតណាស់។ វិធីងាយៗ ក្នុងការធ្វើមិនអោយខ្មៅគូទឆ្នាំង សូមប្រើអំបិលរោយពីលើ ចង្រ្កានហ្គាសអោយសព្វ មុននឹងចម្អិនអាហាគ្រប់ពេល ៕

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី អង្គរធំ ច្បាប់ ១០៦)

ការសម្អាតជ្រុញ

ជ្រុញ ជាឩបករណ៍ប្រើប្រាស់ ក្នុងផ្ទះបាយដែលអ្នកតែងតែប្រើជាប្រចាំ ជួនកាលមានក្អែល និងក្លិនផ្សេងៗជាប់នឹងជ្រុញ ដោយសារតែសម្អាតមិនអស់ ។វិធីសម្អាត អាចធ្វើបានដោយងាយ ។សូមយកអាចម៍ដែកខៀវ ជ្រលក់ទឹកអំបិល ខាត់ដុសយ៉ាងខ្លាំង ហើយប្រើកាំបិតកោសក្អែលកខ្វក់ រួចលាងអោយស្អាត ក្លិនកខ្វក់ផ្សេងទៀត នឹងអស់ ៕
(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី អង្គរធំ ច្បាប់ ១០៦)

ប្រើធ្យូងបែបសន្សំសំចៃ

ការអាំង ឆ្អើរ ឬខ្វៃជ្រូក ដែលនិយមអាំងរោលដោយធ្យូងនោះ ដើម្បីសន្សំសំចៃ កុំអោយខ្ផៈខ្ផាយធ្យូង ចូរយកធ្យូងនោះ ដើម្បីសន្សំសំចៃ កុំអោយខ្ផៈខ្ផាយធ្យូង ចូរយកធ្យូងទៅត្រាំទឹកអំបិល ហើយហាលថ្ងៃអោយ ស្ងួត ទើបយកទៅប្រើ ធ្យូងនឹងឆាប់ឆេះ ភ្លើងខ្លាំង ជាងធម្មតា ហើយមិនងាយសុះទៀតផង ៕

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី អង្គរធំ ច្បាប់ ១០៦)

បំបាត់ស្នាមទឹកផ្លែឈើ ប្រឡាក់សម្លៀកបំពាក់

នៅពេលអ្នកពិសាទឹកផ្លែឈើ អាចមានការកំពប់ប្រឡាក់លើសម្លៀកបំពាក់ខ្លះ ជាពិសេសចំពោះក្មេងៗ ប្រសិនបើបណ្តោយទុកយូរ រហូតទាល់តែ ស្ងួត និងបោកមិនចេញទេ ។ ដូចនេះ ត្រូវប្រញាប់ដោះខោអាវ ត្រាំទឹក និងបោកគក់ភ្លាមៗ ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើស្នាមប្រឡាក់នោះស្ងួតហើយ សូមប្រើអាម៉ូញាក់ ប្រមាណ១ស្លាបព្រាបាយ លាយជាមួយទឹក១លីត្រ ត្រាំខោអាវត្រង់កន្លែងដែលមានស្នាម ប្រឡាក់ ទុកចោលមួយសន្ទះ ទើបបោកចេញ ហើយលាងអោយស្អាតស្នាមប្រឡាក់ទាំងអស់ ៕

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី អង្គរធំ ច្បាប់ ១០៦)

ខោអាវប្រឡាក់ស្នាមក្អែលញើស

សម្លៀកបំពាក់ដែលប្រើយូរៗទៅ តែងតែមានស្នាមក្អែលញើស ជាពិសេសបរិវេណកអាវ ប្រសិនបើយើងយកច្រាសដុសយូរៗទៅ នឹងធ្វើអោយសាច់អាវបរិវេណនោះ ស្តើងដាច់ផុយបានដោយងាយ ធ្វើអោយអាវចាស់ហួសកំណត់ មុនពេលដ៏សមស្រប ។ ប្រសិនបើមានក្អែលញើស តាមបរិវេណកអាវ ចុងដៃអាវ ជាពិសេស អាវដៃវែង ត្រូវប្រើទឹកលាយជាមួយទឹកខ្មេះ ឬទឹកលាយជាមួយអាម៉ូញាក់ (Ammonia) ត្រាំទុកចោលមួយសន្ទះ ទើបយកទៅបោកតាមធម្មតា នោះក្អែលផ្សេងៗនឹងជ្រុះចេញ អាវអាចមើលទៅថ្មីឡើង គួរអោយចង់ពាក់ ៕

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី អង្គរធំ ច្បាប់ ១០៦)

វិធីបង្កាសត្វកន្លាត

សូមយកក្លាំពូ និងម្រេច មកលាយគ្នា ដាក់ថង់ចងក្រណាត់។ បន្ទាប់ពីនោះ ចងមាត់ថង់ ដោយកៅស៊ូកង ឬខ្សែទៅតាមការងាយស្រួល រួចហើយ យកទៅដាក់ក្នុងទូខោអាវ បង្កាសត្វកន្លាត កុំអោយមកកាត់ស៊ីបំផ្លាញខោអាវ៕

ស្លឹកក្រូចសើច ជួយកម្ចាត់សត្វល្អិត ក្នុងអង្ករ

អ្នកធ្លាប់ជួបបញ្ហានេះទេ ?នៅពេលទិញអង្ករ មកទុកក្នុងធុងអង្ករ ឬក្នុងបាវ តែងតែមានសត្វល្អិត តូចៗជានិច ឬជួនកាល យកមកទុកមិនយូរប៉ុន្មាន ក៏មានសត្វល្អិត លើកក្បួនដង្ហែមកព្រោងព្រាត ក្នុងធុង ឬបាវអង្ករ ទម្រាំតែលាងអង្ករអោយស្អាតនោះ ត្រូវចំណាយពេលវេលា ក្នុងការរើស ឬលាងជាច្រើនទឹក ធ្វើអោយបាត់បង់ជីវជាតិអាហារ ទៅដោយទរទេ ។ប៉ុន្តែបញ្ហានេះអាចកែខៃបាន ដោយគ្រាន់តែអ្នកយកស្លឹកក្រូចសើច ទៅដាក់ក្នុងធុង ឬបាវអង្ករ ដាក់ទាំងមែកតែម្តងក៏បាន ។បន្ទាប់ពីនោះ សត្វល្អិតដែលនៅក្នុងនោះ នឹងងាប់អស់រលីង ហើយសត្វល្អិតថ្មីៗទៀត ក៏មិនហ៊ានមកទៀតឡើយ ។ប្រសិនបើ ស្លឹកក្រូចសើចស្ងួតគ្មានក្លិន សូមប្តូរដាក់ថ្មី ។

វិធីខាត់សម្ភារ ធ្វើអំពីប្រាក់អោយរលោងស្អាត

ការខាត់សម្ភារធ្វើអំពីប្រាក់ អោយរលោងស្អាតធ្វើបានដោយងាយបំផុត គឺយកកំញមបារីដែលយើងគោះចោល នោះ មកលាយជាមួយទឹកក្រូចឆ្មារ រលាយអោយចូលគ្នា ដោយពុំចាំបាច់ អោយរាវប៉ុន្មានទេ ។បន្ទាប់ពីនោះ យកទៅខាត់លើសម្ភារធ្វើពីប្រាក់តាមតម្រូវការ ។ លុះខាត់រួចស្រេចហើយ សូមលាងសម្ភារប្រាក់នោះអោយស្អាតម្តងទៀត ដោយទឹកធម្មតា ជូតអោយស្ងួតដោយកន្សែងដៃ ហើយយកទៅខ្ចប់នឹងក្រណាត់ពណ៌ខ្មៅ ឬក្រដាសពណ៌ខ្មៅ រក្សាទុក នោះសម្ភារធ្វើពីប្រាក់ នឹងរក្សាភាពរលោងស្អាត បានយ៉ាងយូរ ។

ក្រូចឆ្មារ កម្ចាត់ស្នឹមកាហ្វេ

ពែងកាហ្វេ ភាគច្រើន នៅពេលប្រើយូរៗទៅ នឹងមានក្អែលស្នឹមកាហ្វេ ដឹតដាមជាប់នឹងពែង ជាស្នាមពណ៌លឿងរាងត្នោត មើលទៅមិនសូវស្អាត ប៉ុន្មានទេ ។ការកម្ចាត់ស្នឹមកាហ្វេ អោយអស់នោះ ធ្វើបានដោយវិធីងាយបំផុត គ្រាន់តែយកក្រូចឆ្មារ មកច្របាច់ដាក់នៅក្នុងពែង ទុកចោលប្រមាណ៥នាទី ទើបយកទៅលាង ពេលនោះស្នឹមក្អែលលឿងៗ នៅក្នុងពែងកាហ្វេ នឹងជ្រុះចេញលាងសម្អាតដោយងាយ ។

វិធីកម្ចាត់ក្អែលកញ្ចក់ ក្នុងបន្ទប់ទឹក

ក្អែលដែលជាប់កញ្ចក់ក្នុងបន្ទប់ទឹក អាចកម្ចាត់បានដោយ :

វិធីទី១ : សូមបាញ់ទឹកថ្នាំជូតកញ្ចក់អោយសព្វ ហើយប្រើក្រដាសកាសែត ក្តាប់ជាដុំ ជូតអោយសព្វ ។ទឹកខ្មៅ ក្រដាសកាសែត អាចជួយជូតកញ្ចក់អោយថ្លាស្អាតបាន ។

វិធីទី២ : សូមយកអេប៉ុង ជ្រលក់ស្រាបៀរ អោយជោក រួចយកទៅជូតអោយសព្វកញ្វក់ បន្ទាប់មកយកក្រដាសកាសែត មកជូតដូចវិធីទី១ ។

វិធីទុកខ្ទឹមស អោយបានយូរ

ការទុកខ្ទឹមស អោយប្រើការបានយូរ គួរប្រឡេះជាក្លែបៗ និងជ្រើសរើសខ្ទឹមស ដែល្អ ដាក់ក្នុងប្រអប់ បិទគម្របជិត ហើយយកទៅទុកក្នុងទូក្លាស្សេ ដល់ពេលចង់ប្រើប្រាស់ ទើបយកមក ប្រើតាមតម្រូវការ ។

សម្អាតផ្ទះ នៅពេលណាល្អបំផុត ?

អ្នកជំនាញនិយាយថា ម៉ោង ៤ល្ងាច ជាពេលដែលដៃ និងខ្សែភ្នែកស៊ីសង្វាក់គ្នាល្អបំផុត ហើយក៏ជាពេលដែល អ្នកមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្តដែរ ។ ដូច្នេះវាជាពេលល្អបំផុត សម្រាប់ការសម្អាតផ្ទះ ។
ក្រៅពីនេះ ប្រសិនបើមនុស្សក្នុងផ្ទះ កើតជំងឺប្រតិកម្មធាតុអាកាស និងជំងឺហឺត គួរចៀសវាងធ្វើការសម្អាតផ្ទះ នៅម៉ោង ៦ព្រឹក និងពាក់កណ្តាលយប់ ព្រោះអាការជំងឺប្រតិកម្មនឹងធាតុអាកាស និងជំងឺហឺត តែងតែ ធ្វើទុក្ខខ្លាំង នៅអំឡុងពេលនេះ ហើយគួរអម្អាតអោយហើយស្រេច មុននឹងអ្នកជំងឺប្រភេទនោះ ដើរចូលក្នុងបន្ទប់ ព្រោះទម្រាំតែល្អងធូលី និងសារធាតុធ្វើអោយមានប្រតិកម្មទំទាស់ ឈប់ហយយ ត្រូវចំណាយពេលប្រហែល ១ម៉ោង ។

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៨១)

ប្រយោជន៍ នៃថ្នាំដុសធ្មេញ ដែលស្រ្តីមេផ្ទះគួរដឹង

ថ្នាំដុសធ្មេញ ក្រៅពីប្រើសម្រាប់ដុសធ្មេញអោយស្អាត ក៏មានប្រយោជន៍ច្រើនទៀត ...។
- ថ្នាំដុសធ្មេញពណ៌ស អាចប្រើដុសគ្រឿងប្រាក់ ឬគ្រឿងអលង្ការប្រាក់ បានយ៉ាងល្អ វាជួយជម្រះ ក្អែលខ្មៅ ធ្វើអោយមានសភាពភ្លឺរលោងស្អាត (ប៉ុន្តែកុំប្រើជាមួយគជ់ ឬគជ់ខ្យង)។
- ថ្នាំដុសធ្មេញ អាចប្រើជំនួសកាវ ឬជ័រស្អិតសម្រាប់បិទផ្ទាំងផ្សេងៗ លើជញ្ផាំង ដែលមិនធ្វើអោយជញ្ផាំងខូចខាត ឬមានស្នាម ។
- ប្រសិនបើចង់សម្អបូ នៅលើសក់ក្មេងតូចៗ ជំនួសអោយការប្រើស្នៀតសក់ ដែលអាចទាក់សក់ធ្វើអោយក្មេង ឈឺ អ្នកអាចប្រើថ្នាំដុសធ្មេញបែបចេល បំពាក់បូរនៅលើសក់ក្មេងបាន វាស្រួលលាងសម្អាតចេញ ហើយក៏មិនទាក់សក់ដែរ ។
- បំបាត់ស្នាមប៊ិច នៅលើជញ្ផឹាងបន្ទប់ គឺត្រូវច្របាច់ថ្នាំដុសធ្មេញពណ៌ស នៅលើក្រណាត់សើមៗ ហើយជូតលើស្នាមដែលប្រឡាក់ រួចហើយជូតមួយសាទៀត ជាមួយក្រណាត់ស្អាត ។
- ថ្នាំដុសធ្មេញ អាចប្រើលាបស្នាមផ្សារមាស់ ដែលបណ្តាលពីសត្វល្អិតទិច ឬខាំ លាបស្នាមមូសខាំ ឬលាបកុំអោយពងស្បែក ពេលត្រូវរលាកទឹកក្តៅ ។
- លាបថ្នាំដុសធ្មេញ លើជក់ខាត់ក្រចក ឬច្រាសដុសធ្មេញចាស់ៗ យកមកខាត់សម្អាតក្រចក ដ

ស្ងោរពោត អោយមានរសជាតិឆ្ងាញ់

សម្រាប់លោកអ្នកនិយមពិសាពោត ដែលស្ងោរដោយខ្លួនង នៅពេលស្ងោរ ត្រូវស្ងោរទាំងសំបក ដោយលាយទឹកដោះគោឆៅ ចូលទៅក្នុងទឹកស្ងោរ ប្រហែល ១/២ពែង និងស្ករ ១ស្លាបព្រាបាយ ។ ពេលឆ្អិន អ្នកនឹងបានផ្លែពោត សាច់ទន់ល្អ មានជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ ៕

អេប៉ុង ប្រើបានប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាង

របស់ប្រើប្រាស់ជាញឹកញាប់នៅក្នុងផ្ទះបាយ និងបន្ទប់ទឹក ដូចជាអេប៉ុង តាមពិត វាអាចប្រើការបានច្រើនយ៉ាងដូចជា :
ទ្រាប់ញញួរ : នៅពេលដកដែកគោល ពីជញ្ផាំងប្រើអេប៉ុងទ្រាប់ នោះចន្លោះញញួរ និងជញ្ផាំងការពារមិនអោយ មានស្នាមឆូតកោស របស់ក្បាលញញួរ នៅលើជញ្ផាំង។

សម្រាលការឈឺចាប់ : យកអេប៉ុងសើមៗ (ល្មមកុំអោយទទឹកជោក) ដាក់ក្នុងទូទឹកកក ហើយយកមកប្រើ ជំនួសក្រណាត់ត្រជាក់ ស្អំបំបាត់ការឈឺចាប់ ។

ញ៉ុករន្ធ : ការពារកម្តៅជ្រៀតចូល ក្នុងបន្ទប់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ដោយប្រើអេប៉ុងបិទប្រហោង នៅតាមបង្អួច ។

កម្ចាត់រោមសត្វ : យកអេប៉ុងសើមៗ ជូតគ្រឿងសង្ហារឹមក្រណាត់ ឬខោអាវ វាជួយកម្ចាត់រោមសត្វចិញ្វឹម ឬសរសៃរោមផ្សេងៗដែលជាប់ បានទាំងអស់ ហើយក៏អាចជូតគោមភ្លើង អោយជ្រះធូលីបានដែរ ។

អាថ៌កំបាំងនៃការថែរក្សា អាហារសមុទ្រអោយស្រស់ល្អ

នៅពេលទិញអាហារសមុទ្រ មកដល់ផ្ទះជាដំបូងត្រូវរូតរះ យកវាទៅក្លាស្សេក្នុងទូទឹកកកអោយបានឆាប់រហ័យ បំផុត ។តែមុននឹងដាក់ចូលទៅក្នុងទូទឹកកក គួរតែអនុវត្តដូចខាងក្រោម ៖

ត្រីសមុទ្រ : ប្រសិនបើវាចាប់ផ្តើម អន់សាច់ត្រូវប្រញាប់យកវា ទៅត្រាំក្នុងទឹកត្រជាក់ ដែលមានលាយអំបិលប្រមាណ ១-២ស្លាបព្រា និងទឹកកកអោយត្រជាក់ខ្លាំង ។ត្រាំត្រីទុកចោលប្រមាណ ១៥នាទី ហើយស្រង់យកមកជូត ផ្តិតទឹកអោយស្ងួតស្រស់ ។

បង្កង បង្គា : មិនចាំបាច់យកសម្បកចេញទេ យកវាទៅដាក់ត្រាំទឹក អោយលិច ហើយលើកយកទៅក្លាស្សេក្នុង ទូទឹកកក ។ ពេលយកមកធ្វើម្ហូបត្រូវបាញ់ទឹក អោយទឹកកករលាយអស់ ។ធ្វើបែបនេះ អាចជួយអោយវារក្សាភាពស្រស់បានយូរ និងគង់វង្សរសជាតិល្អ ។

ក្តាមសេះ : ពេលនាំយកមកដល់ផ្ទះ ត្រូវយកវាទៅចំហុយភ្លាម (មិនបាច់ឆ្អិនល្អពេកទេ) ហើយសឹមយកទៅក្លាស្សេ ក្នុងទូទឹកកក ។ធ្វើដូច្នេះ ពេលយើងនាំវាមកអាំង ធ្វើអោយសាច់វានៅល្អ និងងាយស្រួលបកយកសាច់ ព្រមទាំងមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់

ទឹកក្តៅឩណ្ឌៗ សម្អាតទូទឹកកក

នៅពេលដែលអ្នកសម្អាតថតក្លាស្សេ អោយកកនៃទឹកកក គួរប្រើទឹកក្តៅឩណ្ឌៗ (ពុំមែនទឹកក្តៅខ្លាំងទេ) ព្រោះវានឹងជួយអោយទឹកកករលាយបានដោយងាយ ។

តិចនិចក្នុងការបំបាត់ក្លិនខ្ទឹម

ស្រ្តីមេផ្ទះខ្លះមានអារម្មណ៍ រំខាននឹងក្លិនខ្ទឹម ដែលជាប់លើបាតដៃ ។ប៉ុន្តែបញ្ហានេះ មិនពិបាកទេ យើងមានតិចនិចពិសេស នោះគឺយកថ្នាំដុសធ្មេញ និងច្រាសដុសធ្មេញចាស់ៗ ដុសដៃ និងក្រចកដៃ ដូចការដែលអ្នក ធ្លាប់ដុសធ្មេញ នោះក្លិនខ្ទឹមរបស់អ្នក នឹងបាត់អស់រលីង ។

ក្រណាត់ស ដោយសំបកពងមាន់ ឬទា
ក្រណាត់ ឬសម្លៀកបំពាក់ ពណ៌ស នៅពេលប្រើយូរទៅ នឹងក្លាយទៅជាពណ៌លឿងចាស់ៗ ស្រអាប់ មិនគួរអោយចង់ប្រើឡើយ ។នេះក៏ដោយសារ តែក្រណាត់ពណ៌សនោះ បានឆ្លងកាត់ការបោកគក់ ដែលមានប្រតិកម្មជាបាស បូករួមទាំងបានទទួល កាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយ៉ូលេ ពីព្រះអាទិត្យផងនោះ ធ្វើអោយសរសៃក្រណាត់ពណ៌ស ប្តូពណ៌ ។

វិធីងាយៗ ក្នុងការបោកគក់អោយក្រណាត់ ត្រឡប់មកមានពណ៌ស ដូចដើម គឺយកសំបកពងម៉ត់ ដាក់ក្នុងចានដែក ឬផើង ដែលត្រៀមទុកសម្រាប់បោកខោអាវ ហើយត្រាំទុកមួយសន្ទុះ ។បន្ទាប់ពីនោះ យកទៅបោកតាមប្រក្រតី នោះសម្លៀកបំពាក់នឹង មានពណ៌សស្អាត ដូចដើមវិញមិនខាន ព្រោះសំបកពង នឹងជួយបឺតស្រូបយកសារធាតុ កខ្វក់ពីសរសៃក្រណាត់ អោយក្រណាត់មើលទៅពណ៌សឡើង ។

សម្លៀកបំពាក់ ត្រាំយូរពេកស្លេកពណ៌

សម្លៀកបំពាក់ បើត្រាំទឹកយូរប៉ុនណា វារឹតតែស្លេកពណ៌ ឬប្រែប្រួលទំហំខ្នាតច្រើន ទៅតាមនោះដែរ ។ជាទូទៅ ភាពកខ្វក់ ប្រហែល ៩៨% នឹងជ្រុះចេញក្នុងកំឡុង ពេលត្រឹមតែ ២ឬ៣នាទី ដំបូងប៉ុណ្ណោះ នៃការបោកគក់ ដោយម៉ាស៊ីន ប៉ុន្តែបើបោកគក់ដោយដៃវិញ ចំណាយពេល ៥នាទី ។ តែបើសម្លៀកបំពាក់ណា ដែលកខ្វក់ខ្លាំង អាចត្រាំទឹក ២ឬ៣នាទីសិន មុននឹងធ្វើការបោកគក់ នោះពិតជាងាយស្រួល ក្នុងការបោកគក់ ហើយជ្រះស្អាតទៀតផង ។

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពី ទស្សនាវដ្ថីអង្គរធំ ច្បាប់ ១៨៣)

វិធីសម្អាតគ្រឿងកែវ

មុននឹងលាង ចូររកក្រណាត់ ឬកៅស៊ូទ្រាប់ផើង ឬសម្ភារសម្រាប់ដាក់កែវលាង ដើម្បីការពារកែវបុកទង្គិច ឬជ្រុះបែក ។

លាងកែវនីមួយៗ ដោយប្រើទឹកក្តៅឩណ្ឌៗ លាយនឹងទឹកថ្នាំលាងចាន រួចលាងជម្រះជាមួយទឹកក្តៅឩណ្ឌៗ អោយស្អាត ។បន្ទាប់មក ដាក់ផ្កាប់លើកញ្រ្ចែង អោយស្ងួតល្អ មិនបាច់ជូតអោយស្ងួតទេ ។

វិធីម៉្យាងទៀត ដើម្បីអោយកែវថ្មី ភ្លឺស្អាត គឺបន្ថែមងាម៉ូញាក់ ១/៤ ទៅ ១/២ពែង ដាក់ក្នុងទឹកក្តៅឩណ្ឌៗ លាយទឹកថ្នាំលាងចាន ។ប៉ុន្តែដោយអាម៉ូញាក់ មានអនុភាពខ្លាំង អ្នកគួរប្រើវាតែបន្តិចបន្តួច និងកុំអោយញឹកញាប់ពេក វាងាចធ្វើអោយលោហៈស្រអាប់បាន ។

ដូច្នេះកុំប្រើជាមួយកែវក្បាច់ប្រាក់ ឬមាស ៕

(ដកស្រង់ចេញពី ទស្សនាវដ្ថីអង្គរធំ ច្បាប់ ១៨០)

តិចនិចសំលៀងកាំបិត អោយមុតបានយូរ

កាំបិតដែលប្រើប្រាស់ ជាប្រចាំ នៅក្នុងផ្ទះអាចនឹងសឹករឹល មិនសូវមុត ដូច្នេះគួរព្យាយាម សំលៀងអោយបានញឹកញាប់ ប៉ុន្តែមិនបាច់ដល់ថ្នាក់ប្រើម្តង សំលៀងមួយដងទេ ព្រោះវានាំអោយខាតពេល ។តិចនិចសំលៀងកាំបិតអោយមុតបានយូរ គឺបន្តក់ប្រេងកាត ២-៣តំណក់ នៅលើថ្មសំលៀង បន្ទាប់មកសំលៀងកាំបិតដូចធម្មតា នោះកាំបិតនឹងមុតល្អ ប្រើបានយូរទៀតផង ។

(ដកស្រង់ចេញពី ទស្សនាវដ្ដីអង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៣)

វិធីធ្វើនំប៉័ងរឹង អោយទន់ឆ្ងាញ់

នំប៉័ងប្រភេទបន្ទះ ដែលនៅសល់ពីការបរិភោគ តែងតែស្ងួតរឹង ស្ទើតែទាំងអស់ ប៉ុន្តែអ្នកអាចធ្វើអោយវាទន់ ពិសាឆ្ងាញ់ ដូចទើបទិញមកថ្មីៗដែរ ។ ដំបូង ចូរយកនំប៉័ងមួយថង់ ដែលអ្នកទើបទិញមកនោះ រួចដកយកនំប៉័ង ១ឬ២បន្ទះ នៅកណ្តាលថង់ ហើយយកនំប៉័ងចាស់ ដែលរឹងនោះ ទៅដាក់ប្រជ្រៀតចូលទៅត្រង់កណ្តាល នំប៉័ងថ្មីនោះ ។ បន្ទាប់មក បិទមាត់ថង់ ទុកចោលប្រមាណកន្លះថ្ងៃ នំប៉័ងដែលរឹងនោះ នឹងទន់ដូចនំប៉័ងថ្មីមិនខាន ។

(ដកស្រង់ចេញពី ទស្សនាវដ្ដីអង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៣)

វិធីសន្សំសំចៃ ភ្លើងក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ

សម្ភារប្រើប្រាស់ ក្នុងផ្ទះរបស់អ្នក ដូចជាឩបករណ៍អគ្គិសនី ប្រសិនបើអ្នកចេះប្រើប្រាស់ ថែទាំវាបានល្អ អាចជួយអោយអ្នកសន្សំសំចៃ ប្រាក់កាស បានមួយចំណែកធំ ...។

អំពូលភ្លើង

ជ្រើសប្រើអំពូលម៉េត្រ ជំនួសអំពូលមូល ព្រោះអាចផ្តល់ពន្លឺភ្លឺជាង ៤ដង ហើយអាចប្រើការបានយូរជាងដល់ទៅ ៤ដង ។ហើយសំខាន់ កុំភ្លេចសម្អាតអំពូលម៉េត្រជានិច្ច ដើម្បីអោយមានសភាពភ្លឺ ច្បាស់ ។

វិទ្យុ និងទូរស្សន៍

តេឡេកុម្មង់ ឬឩបករណ៍បញ្ផាពីចម្ងាយ (Remote Control) របស់វិទ្យុ ឬទូរស្សន៍ ជាឩបករណ៍ស៊ីភ្លើងច្រើន ពេលអ្នកចុចដូរប៉ុស្តិ៍មួយលើកៗ ទ្រនិចកុងទ័រភ្លើង តែងតែលោតឡើងជានិច្ច ។ គួរចៀសវាងការបិទឩបករណ៍ ដោយប្រើតេឡេកុម្មង់់ នៅពេលអ្នកឈប់មើលទូរទស្សន៍ ព្រោះសូម្បីបិទ Power មែនប៉ុន្តែចរន្តអគ្គិសនី នៅតែរត់មកដល់ប្រព័ន្ធឩបករណ៍ នោះដដែល។ យកល្អ គួរចុចកុងតាក់បិទឩបករណ៍ ហើយដកឌុយភ្លើងចេញ ។

ទូរទឹកកក

ជ្រើសរើសទូទឹកកក ដែលមានផ្លាកសំចៃភ្លើង លេខ ៥ សូម្បីតម្លៃវាខ្ពស់ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលវែង វាអាចធូរថ្លែជាង ។ទីតាំងផ្នែកខាងក្រោយទូទឹកកក គួរដាក់ចម្ងាយពីជញ្ផាំងយ៉ាងតិច ៣០ស.ម ដ
កម្ចាត់ក្លិនស្អុយ ក្នុងទូទឹកកក
កុំបណ្តោយអោយទូរទឹកកករបស់អ្នក ធុំក្លិនអ្នកអាចបំបាត់ក្លិននោះបានដោយងាយ ដោយគ្រាន់តែបន្តក់វ៉ានីលឡា ២-៣ ដំណក់ពីលើដុំសំឡី ហើយយកទៅជូតថតទូក្លាស្សេកក នោះក្លិនប្លែកៗ មិនល្អ នឹងរលាយបាត់អស់មិនខាន ។ចំពោះក្លិនក្នុងថតក្លាស្សេត្រជាក់ របស់ទូទឹកកក អ្នកអាចកម្ចាត់វា ដោយការជូតសម្អាតថតដាក់របស់ និងជញ្ផាំងទូទឹកកក ដោយប្រើទឹកខ្មេះ ផ្សំជាមួយទឹកកក្នុងបរិមាណស្មើគ្នា ធ្វើអោយទូទឹកកករបស់អ្នក មានក្លិនល្អ បានភ្លាមៗទាន់ចិត្ត ។

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៨៤)

បំបាត់ក្លិនស្អុយអសោចិ៍របស់បង្គន់

បើអ្នកមានបន្ទប់បង្គន់ លេចជ្រាបនៅក្នុងតួរអគារឬនៅត្រង់កន្លែងដែលមានក្លិនស្អុយអសោចិ៍សាយភាយ ចេញមករំខាន គួរយកអំបិលទៅលាយជាមួយទឹក ២ទៅ ៣លីត ស្មានមើលអោយទឹកមានកំហាប់អំបិល ខាប់ប្រៃបន្តិច រួចហើយយកទៅស្រោចត្រង់កន្លែងជ្រាបនោះ មួយសន្ទះប៉ុណ្ណោះ ជាតិអំបិលទាំងនេះ នឹងជួយកម្ចាត់ក្លិនដ៏អាក្រក់នេះ បាត់ទៅវិញពុំខាន ។

សាកមើល៍ចុះ គេពិសោធបានផលច្រើនមកហើយ ប៉ុន្តែចាំបាច់ស្រោចត្រង់កន្លែងដែលលេចជ្រាប ឬមានទឹកដក់ជាប់ បើមិនដូច្នេះទេ មិនបានផលឡើយ ។

វិធីទុកចេកណាំវ៉ា អោយបានយូរ

ប្រសិនបើអ្នកត្រូវការទុកចេកណាំវ៉ា អោយបានយូរ សម្រាប៉ទទួលទាននៅថ្ងៃក្រោយទៀត ហើយមិនអោយខូចរលួយ ឆាប់រហ័យបាននោះ ។ នៅពេលទិញចេកណាំវ៉ាមក គួរដាំទឹកអោយពុះ ហើយនាំយកចេកទាំងស្និតទៅ ជ្រលក់ចុះទៅក្នុងទឹកពុះប្រហែល ៣នាទី រួចយកមកចងព្យូរទុកក្នុងទីកន្លែង ដែលមានខ្យល់ចេញចូលបានល្អ ។ វិធីនេះអាចទុកចេកបានប្រហែលពី ១០ទៅ ២០ថ្ងៃ ហើយសាច់ចេក អាចរក្សាដូចដើមបាន ប៉ុន្តែសម្បករបស់វានឹងឡើងរាងខ្មៅ បន្តិចហើយ ។

ស្ងោរដំឡូងជ្វា អោយឆ្ងាញ់និង ជ័រមិនជាប់ឆ្នាំង

នៅពេលដែលលោកអ្នក ស្ងោដំឡូងជ្វា តែងនឹងមានជ័រចេញមកជាប់ឆ្នាំង ពេលខ្លះអាចនាំអោយលាងមិនចេញឡើយ សូមយកខ្លាញ់ឬប្រេងរុក្ខជាតិមកដាក់ចូលទៅ ក្នុងទឹកដែលត្រូវស្ងោរដំឡូងនោះប្រហែល ២ទៅ ៣ដំណក់ រួចដាក់អំបិលចូលទៅតាមក្រោយ ។

ដាំទឹករហូតពុះ ហើយនៅពេលជិតឆ្អិនដាក់ទឹកដោះគោខាប់ចូលទៅលាយជាមួយ ១ទៅ ២ស្លាបព្រា នឹងអាច ជួយអោយដំឡូងជ្វា ដែលស្ងោរនោះ មានរសជាតិឈ្ងុញឆ្ងាញ់ផ្អែម និងជ័រមិនជាប់ឆ្នាំងផង។

អង្កន់ត្រីចៀន អោយឆាប់ឆ្អិន

ត្រីដែលធំ និងខ្លួនក្រាស ពិបានក្នុងការចៀនអោយឆ្អិនណាស់ តទៅបើចង់់អោយត្រីឆ្អិនលឿន និងមិនអោយប្រើ ពេលយូរ ឬបង្ហិនភ្លើងច្រើន គួរនាំយកមកអង្កន់ជាមុនសិន មុននឹងនាំយកទៅដាក់ចៀន ។

ការអង្កន់អាច ប្រើចន្លោះឃ្លាតពីគ្នាញឹក ឬរង្វើលក៏បាន អាស័្រយទៅលើអ្នកចង់បានប៉ុណ្ណោះ ។ ក្រៅពីអង្កន់ត្រីចេញ អ្នកអាចអង្កន់សាច់ក្រក ឬដុំសាច់ធំៗ ដើម្បីអោយចៀនឆាប់ឆ្អិននេះ បានដូចគ្នាផងដែរ ។

កែល្ហុងស្វិតខូច អោយធ្វើម្ហូបបានវិញ

ល្ហុងខ្ចីដែលស្វិតស្រពោន ព្រោះទិញយកមកទុកចោលយូរថ្ងៃ តទៅមិនចាំបាច់បោះចោលទេ យើងមានវិធីអាច ធ្វើអោយល្ហុងស្រស់ល្អឡើងវិញបាន ដោយអាចអនុវត្តន៍ដូចខាងក្រោមនេះ ។

គួរយកកំបោរក្រហម ដែលយាយៗប្រើសំរាប់ទទួលទាន ជាមួយស្លាម្លូ ១ស្លាបព្រាបាយលាយជាមួយទឹកធម្មតា ប្រើទឹកអោយសមល្មម ហើយយកល្ហុងដែលស្វិតស្រពោនទាំងនេះ ទៅដាក់ត្រាំក្នុងទឹកកំបោរភ្លាមៗ ដោយមិនចាំបាច់អោយទឹកកំបោររង ។ ត្រាំទុកចោលអោយបាន ២០-៣០ នាទី ឬត្រាំទុកយូរជាងនេះក៏បាន នៅពេលត្រូវការ នាំយកមកធ្វើម្ហូបល្ហុងទាំងនេះ នឹងមិនស្វិតខូច ហើយថែមទាំងសាច់ស្រួសល្អទៀតផង ។

ម្ផុលខ្ទាស់ ស្ងោរស៊ុតមិនអោយបែក

វិធីស្ងោរស៊ុត មិនអោយបែក នៅពេលដាក់ស៊ុតស្ងោរក្នុងទឹកក្តៅពុះ គ្រាន់តែយកអំបិលរោយចូលបន្តិច អាចការពារស៊ុតមិនអោយស៊ុតនោះប្រេះបែកបាន។ វិធីម្យ៉ាងទៀត គឺយកម្ផុលខ្ទាស់ពីរដាក់ចូលទៅក្នុងស្ងោរជាមួយ នោះស៊ុតនឹងមិនបែកទេ ៕

ធ្វើយ៉ាងណា ពេលបង្គន់ធុំក្លិនស្អុយ

បង្គន់ធុំក្លិនស្អុយ ពិតជារំខានដល់អារម្មណ៍អ្នកនៅក្នុងផ្ទះមិនតិចទេ ពិបាកទ្រាំណាស់ វិធីបំបាត់ក្លិនស្អុយឆ្អេះទៅបាន គឺអ្នកត្រូវយកប្រេងកាតប្រហែលមួយដបធំ មកចាក់ស្រោចចូលក្នុងចានបង្គន់ ហើយចាក់ទឹកតាមពីក្រោយ ដើម្បីកម្ចាត់ក្លិនប្រេងកាតអោយអស់ នោះបង្គន់អ្នក នឹងលែងធុំក្លិនទៀតហើយ ។

បំបាត់មួសពង ដាក់ក្នុងអាងទឹក

នៅតាមផ្ទះនីមួយៗ គេសង្កេតឃើញមានបញ្ហាមូសកើតឡើងយ៉ាងច្រើន ដូចជានៅតាមផើងដាំដើមផ្កា ចានទ្រជើងទូ ពាងទឹក អាងស្តុកទឹក ដែលមានមូសចង្រៃ ពងដាក់ បណ្តាលអោយមានដង្កូវទឹក កើតមានពាសពេញ បន្ទាប់មក ក៏ក្លាយជាមូសកំណាច។
វិធីដោះស្រាយ គឺយកដុំឥដ្ធក្រហមៗ មកដុតក្នុងភ្លើងអោយក្តៅ រួចយកទៅដាក់ក្នុងអាងស្តុកទឹក ភ្លាមៗ នោះមូសនឹងលែងហ៊ានពងដាក់ទៀតហើយ៕

តិចនិចបំបាត់ក្លិនថ្នាំកន្លាត

គេសុទ្ធតែ បានដឹងថា ក្លិនរបស់ថ្នាំកន្លាតពិតជាមានក្លិនឆួលស្អុយ ពិបាននឹងទ្រាំ ប្រសិនបើ ប៉ះជាមួយខោអាវហើយ ប្រាកដជាធំក្លិនមិនងាយបាត់។ វិធីបំបាត់ក្លិនថ្នាំកន្លាត ដែលនៅជាប់ខោអាវ ជាការងាយស្រួលណាស់ ដោយគ្រាន់តែយកខោអាវនោះ ទៅប្រោះទឹក អោយគ្រាន់តែទទឹកសើមល្មមៗ ហើយយកអាវទៅព្យួរទុក នៅកន្លែងដែលមានខ្យល់អាកាស ចេញ-ចូលល្អ ត្រឹមតែមួយយប់ ក្លិនធំទាំងនោះនឹងសាបអស់ ។
វិធីរក្សាបន្លែ អោយស្រស់បានយូរ
បន្លែស្រស់ដែលអាចរក្សាទុកក្នុងទូទឹកកក អាចនឹងទុកបានលើសពី៤ថ្ងៃ ដល់១សប្តាហ៍។ចំណែកឯការត្រាំបន្លែស្រស់ក្នុងទឹក អាចរក្សាបានមិនលើសពី១ថ្ងៃ បន្លែនឹងរលួយខូចអស់។ ដូច្នេះអ្នកគួររក្សាបន្លែទុកក្នុងម្លប់ រួចប្រោះទឹកព្រឹក ល្ងាច ។

ការរក្សាបន្លែអោយស្រស់ អាចទុកបាន ៣-៤ថ្ងៃ ហើយមុននឹងយកមកចម្អិនអាហារ ត្រូវត្រាំទឹកមុនប្រហែល ១៥ឬ២០នាទី បន្លែនឹងស្រស់ឡើងវិញ។ បន្លែដែលទិញពីផ្សារ មុននឹងយកមកចម្អិនជាអាហារ ត្រូវត្រាំទឹកចោល មិនតិចជាង១ម៉ោង ដោយប្តូទឹកអោយបានច្រើនដង ដើម្បីបំបាត់ជាតិថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិត ដែលនៅតាមស្លឹកនឹងធាងរបស់វា។ការលាងបន្លែ ដែលមានសត្វល្អិតទំ ត្រូវដាក់ទឹកខ្មេះបន្តិចចូល ក្នុងទឹកលាងបន្លែ អាចធ្វើអោយបន្លែស្អាតបាន។

ប្រសិនបើបន្លែស្វិត អាចយកមកជ្រលក់ទឹកក្តៅឩណ្ឌៗ រួចជ្រលក់ចូលទឹកត្រជាក់ លាយទឹកខ្មេះបន្តិច ឆ្លាស់គ្នាប្រហែល ២-៣ដង ជួយអោយបន្លែកាន់តែស្រស់ឡើង។

ក្នុងការស្រុសបន្លែ គួរដាក់ទឹកតែបន្តិចបានហើយ បើកភ្លើងអោយល្មមតែឆ្អិន។ ពេលដូសបន្លែឡើង ទឹកស្ងោរបន្លែដែលនៅសល់ កុំចាក់ចោល អាចយកទៅចម្អិនសម្លបាន មានប្រយោជន៍ណាស់។

បន្លែដែលមានប្រយោជន៍ មិនត្រូវហួសអាយ

ធ្វើយ៉ាងណាពេលជ្រញ់ប្រះបែក

អ្នកគួរផ្លាស់ប្តូរជ្រញ់ឈើគ្រប់ពេល នៅពេលវាមានស្នាមបែកបាក់ ឬឆែបព្រោះថា ជ្រញ់ដែលមិនរាបស្មើល្អ មិនស្រួលលាងសម្អាតអោយជ្រះស្អាតបានទេ ហើយក៏អាចជាប្រភពនៃមេរោគច្រើនប្រភេទទៀតផង ៕

ប្រើអំបោសអោយបានយូរ

អំបោសធ្វើពីស្រកីដូង ដែលយើងយកមកបោសផ្ទៃបន្ទប់ ប្រសិនបើចង់អោយប្រើបានយូរ រឹងម៉ាំនោះ មុននឹងប្រើអំបោស សូមយកសាប៊ូទៅដាំជាមួយទឹកពុះ រហូតដល់សាប៊ូរលាយអស់ ។បន្ទាប់ពីនោះ ដាក់ឆ្នាំងសាប៊ូចុះទុកអោយត្រជាក់ រួចយកអំបោសទៅត្រាំប្រមាណ ៥-៧ថ្ងៃ ទើបយកទៅសំដិលថ្ងៃ ។

ក្រោយពីនេះ យកទៅប្រើប្រាស់តាមប្រក្រតី អំបោសអ្នកនឹងប្រើធន់ជាងប្រក្រតីជាមិនខាន ៕

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៦៤)

វិធីហាន់ស៊ុតស្ងោរ មិនអោយជាប់កាំបិត

ការយកស៊ុតស្ងោរមកហាន់នោះ តែងមានបញ្ហារឿងស៊ុតជាប់កាំបិត ។លុះដល់ពេលយកកាំបិតចេញ ស៊ុតក៏ខូចរូបរាងមិនស្អាត ជួលកាលយកមកដាក់លើសាលាដ មើលទៅមិនគួរអោយចង់ទទួលទានសោះ ។

ដូច្នេះមុននឹងហាន់ស៊ុតស្ងោរ ត្រូវយកកាំបិតទៅជ្រលក់នឹងទឹកក្តៅខ្លាំង កាំបិតក្តៅល្អ ហើយសឹមយកមកហាន់ស៊ុត ។កម្តៅកាំបិត ធ្វើអោយស៊ុតស្ងោរមិនជាប់កាំបិតឡើយ ។

សម្លៀកបំពាក់ប្រឡាក់ប្រេង

ប្រេងកាត ឬប្រេងម៉ាស៊ីន ប្រសិនបើប្រឡាក់សម្លៀកបំពាក់ អាចធ្វើអោយអ្នកមានអារម្មណ៍មិនល្អ ព្រោះវាពិបាកកំចាត់ប្រេងទាំងនេះណាស់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកយក ប៊័រម៉ាហ្គារីន (Margarine)មកលាបបរិវេណប្រឡាក់នោះ ហើយយកទៅទុកចោលប្រមាណកន្លះ ឬ១ម៉ោង ទើបយកទៅបោក ប៊័រនឹងជួយបឺតប្រេង និងជាតិក្អែលប្រេងបានយ៉ាងល្អ ជាហេតុធ្វើអោយអ្នកងាយស្រួលបោក មិនបង្កបញ្ហាដល់សម្លៀកបំពាក់ទៀតឡើយ ៕

កម្ចាត់ស្នាមក្អែលខ្មៅប្រឡាក់ នៅកអាវក្លៀកអាវ

អាកាសធាតុក្តៅ អាចធ្វើអោយមានបញ្ហាបង្ករការប្រឡាក់លើអាវ ជាពិសេស ក្អែលបរិវេណកអាវ ក្លៀកអាវ។ ប្រសិនបើមានក្អែលបរិវេណនេះ សូមយកអេប៉ុងលាងចាន ជ្រលក់ទឹកខ្មេះ ទៅជូតក្អែលអោយសព្វ រួចទុកចោលប្រមាណ៤-៥ម៉ោង ទើបយកទៅបោក នឹងទឹកក្តៅឩណ្ឌៗ ក្អែលប្រឡាក់នោះ នឹងប្រះដោយងាយ ជាពិសេស អាចបង្ការការប្រឡាក់ថ្មីៗទៀតផង។

ឆ្នាំងអ៊ុតច្រែះ

ចូររកទៀនក្រមួនពណ៌ស ប្រមាណ ៥-៦ដើមយកមករុំខ្ចប់ដោយក្រណាត់ពណ៌ស ឬក្រណាត់កប្បាសធម្មតាក៏បាន។ បន្ទាប់ពីនោះ ដោតព្រីឆ្នាំងអ៊ុតទុក រហូតដល់ឆ្នាំងអ៊ុតក្តៅល្មម ទើបអ៊ុតពីលើក្រណាត់រុំទៀនមួយសន្ទះ រួចផ្អាកបន្តិច។ បន្ទាប់ពីនោះ ត្រៀមក្រណាត់មួយផ្ទាំង ដោយរោយអំបិលពីលើបន្តិចសើៗ អោយសព្វលើក្រណាត់ រួចយកឆ្នាំងអ៊ុតមកអ៊ុតពីលើក្រណាត់ រោយអំបិលនោះច្រែះនឹងជ្រុះចេញពីឆ្នាំងអ៊ុត រហូតដល់ជិតអស់ ។ទុកអោយឆ្នាំងអ៊ុតត្រជាក់ ទើបយកកន្សែងដៃជ្រលក់ទឹកសើមៗ មកជូតអោយសព្វ នោះឆ្នាំងអ៊ុតនឹងស្អាតដូចថ្មីអីចឹង ។

វិធីធ្វើអោយផ្កាប្លាស្ទិក ស្រស់ស្អាត

ផ្កាប្លាស្ទិក ទុកយូរៗទៅ ពណ៌ដែលធ្លាប់តែស្រស់ស្អាត បែរជាមើលទៅស្រអាប់ មិនស្រស់ដូចពីមុនសោះ។ ការថែររក្សាពណ៌ផ្កាអោយមើលទៅស្អាត ដូចដើមវិញនោះ អាចធ្វើបាន ដោយការដាំទឹករហូតដល់ពុះ មានចំហាយទឹកភាយឡើង ។បន្ទាប់មកនោះ យកផ្កាប្លាស្ទិកជូតធូលីអោយស្អាត រួចឆ្អើរលើចំហាយទឹក ដែលភាយឡើងលើប្រមាណ ២-៣នាទី នោះផ្ការបស់អ្នក និងមានពណ៌ស្រស់ស្អាត ដូចនៅថ្មីមិនខាន ៕

កម្រាលព្រំប្រឡាក់ប្រេង

កម្រាលព្រំនៅផ្ទះរបស់អ្នក ប្រសិនបើកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឡាក់ប្រេង សូមយកសូដ្យូមប៊ីកាបូណាត (Sodium Bicarbonate/NaHco3)ឬ Baking Soda ទៅលាបអោយសព្វបរិវេណស្នាមប្រឡាក់ប្រេង ។បន្ទាប់ពីនោះ ទុកចោលប្រមាណ ១ម៉ោងហើយយកច្រាសបោកខោអាវ មករូសថ្នមៗ បរិវេណក្អែលប្រឡាក់ នោះស្នាមប្រឡាក់ប្រេងនឹងរលាយបាត់ បន្តិចម្តងៗ រហូតដល់អស់រលីង។

ស្ករស ជំនួសប៊ីចេង

ប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់ប្រើប៊ីចេង សម្រាប់បន្ថែមរសជាតិអាហារ តែចៃដន្យ ថ្ងៃនេះអ្នកភ្លេចទិញប៊ីចេង មកពីផ្សារ ហើយនៅផ្ទះបាយ អស់ប៊ិចេងប្រើរលីង អ្នកអាចប្រើស្ករស ក្នុងកម្រិតបន្តិចបន្តួច ជំនួសប៊ីចេងបាន ។

វិធីរក្សាទុកផ្លែល្ពៅ កុំអោយខូច

ផ្លែល្ពៅធំៗល្អ នៅពេលយកមកធ្វើជាអាហារ ទទួលទាន ហើយនៅសល់ទៀត ប្រសិនបើទុកវា ចោលយូរ តែដុះផ្សិត ឆាប់ខូច ។វិធីដើម្បីកុំអោយផ្លែល្ពៅដុះផ្សិត និងរក្សាទុកបានយូរ ថ្ងៃតទៅទៀត ចូឬយកកំបោរក្រហម ដែលចាស់ៗទទួលទាន ជាមួយម្លូស្លានោះ មកលាបអោយសព្វកន្លែង ដែលពុះវា ធ្វើដូច្នេះ ផ្លែល្ពៅដែលពុះហើយ ទុកយូរក៏មិនដុះផ្សិត ។ នៅពេលយកទៅធ្វើអាហារទៀត ត្រូវចៀរត្រង់កន្លែង លាបកំបោរនោះចេញ ។

ប្រយោជន៍ស្រាបៀរ ប្រើក្នុងផ្ទះបាយ
ពន្លត់ភ្លើង

ទោះជាមិនមានប្រសិនភាព ស្មើនឹងទឹកថ្នាំពន្លត់ភ្លើងពិតៗ ប៉ុន្តែស្រាបៀរ១កំប៉ុង ឬ១ដប អាចប្រើជំនួសគ្នាបាន។ ក្នុងករណីដែលអ្មកមិនមានទឹកថ្នាំពន្លត់ភ្លើង អ្នកគ្រាន់តែក្រឡុកកំប៉ុង ឬដបស្រាបៀរ ហើយបាញ់បញ្ចេញមក វារប្រើបានផលសម្រាប់ភ្លើងឆេះតិចតួច ដូចជាភ្លើងឆេះមួយភ្លិបៗ ពេលអាំងសាច់ជាដើម ។

ត្រាំសាច់

ស្រាបៀរ មានអាស៊ីតតិចតួច ដែលធ្វើអោយសាច់ទន់ មិនធ្វើអោយរសជាតិសាច់ប្រែប្រួល ដូចស្រាទំពាំងបាយជូរទេ ។ គួរប្រើសមចាក់សាច់ អោយមានរន្ធ ដាក់ចូលក្នុងចាន ហើយស្រោចស្រាបៀរពីលើ ក្លាស្សេក្នុងទូទឹកកក ប្រហែល ២-៣ម៉ោង ឬប្រសិនបើបាន១យប់ រឹតតែល្អ ប៉ុន្តែកុំពិសារស្រាបៀរ ដែលប្រើត្រាំសាច់នោះ អោយសោះ។

ដុសឆ្នាំង

ស្រាបៀរ គេប្រើដុសសម្អាតឆ្នាំងស្ពាន់ តាំងពីសម័យបុរាណ ដោយសារវាមានសារធាតុជាអាស៊ីដ គ្រាន់តែស្រោចស្រាបៀរលើឆ្នាំង ទុកមួយស្របក់ រួចដុសខាត់ស្រាលៗ ធ្វើអោយឆ្នាំងស្អាត ភ្លឺថ្លា ។

កម្ចាត់ពពួកផ្សិត

ជាតិស្ករ ដែលកើតពីការផ្អាប់ក្នុងស្រាបៀរ អាចជំរុញការលូតលាស់របស់ដើមឈើ និងកម្ចាត់មេរោគផ្សិតបាន ។ គួរ

វិធីកម្តៅបាយកក

នៅតាមផ្ទះនីមួយៗ ការបរិភោគបាយ តែងតែមាននៅសេសសល់បាត ឆ្នាំងខ្ទះជាមិនខាន ។ បាយដែលនៅសល់នោះ សូមកុំចោល អ្នកអាចទុកបរិភោគបាន មួយពេលទៀត ។ចូរអ្នកដួសបាយដាក់ចូលក្នុងស្បោង (ថង់ប្លាស្ទិក) ឬបើមានទូទឹកកក ទុកក្នុងទូទឹកកករឹតតែល្អ ហើយនៅពេលត្រូវបរិភោគ ត្រូវយកមកកំដៅជាមុន ដោយដាំទឹកអោយពុះរួចដាក់ចុះ ហើយយកបាយដាក់ក្នុងថង់ប្លាស្ទិក ចងមាត់អោយជិត រួចយកត្រាំទឹកក្តៅ បិទគម្របឆ្នាំងមួយសន្ទះ ។បន្ទាប់មក អ្នកនឹងបានបាយក្តៅៗបរិភោគ ហើយ ឬបើបាយនោះ នៅសល់តិចតួច អាចទុកកំដៅ ក្នុងឆ្នាំងជាមួយបាយថ្មីក៏បាន។

(អត្ថបទដកស្រង់ពី ទស្សនាវដ្ថី ច្បាប់១៧១ )

ម្ទេសក្រៀមទុកបានយូរ

ប្រសិនបើអ្មក មានម្ទេសច្រើន សួមយកមកហាលអោយក្រៀម រួចដាំទឹកអោយពុះ ហើយដាក់ម្ទេសចូលទៅ ច្រូចប្រេងឆាប្រមាណ ២-៣ដំណក់ ចូរទៅស្ងោររហូតដល់ពុះម្តងទៀត រួចដាក់ចុះ យកទៅហាលថ្ងៃ ដោយហាលអោយស្ងួតជាច្រើនថ្ងៃ បើហាលមិនស្ងួតទេនោះ ម្ទេសនឹងដុះផ្សិត ធ្វើអោយម្ទេសមិនស្អាត គួរអោយចង់ទទួលទានទេ ។

ការកាត់ស្មៅ

វាលស្មៅ (នៅទីធ្លាមុខផ្ទះ) ដែលមានស្មៅខ្ពស់ ហួសហេតុពេក រមែងមិនស្រស់ស្អាត គួរអោយគយគន់ទេ ។តាមធម្មតា គួរកាត់តស្មៅជាប្រចាំ ប្រមាណ១សប្តាហ៍ម្តង ហើយការកាត់ស្មៅ គួរកាត់ក្នុងកម្រិត មួយភាគបី នៃកម្ពស់ស្មៅ ទើបមើលទៅ ស្អាត មិនខ្លីហួសហេតុពេក។

វិធីជ្រើសរើសទិញក្តាម

សូមសាកល្បងញល់ភ្នែកក្តាមមើល ប្រសិនបើភ្នែកនៅតែក្រឡាប់ចុះឡើងបាន បង្ហាញថាក្តាម នៅរស់ បើក្តាមងាប់សាច់នឹងតិច មិនគួរយកទៅចម្អិន អាហារទេ ព្រោះវាមិនឆ្ងាញ់ឡើយ។ អ្នកគួរជ្រើសរើសក្តាម ដែលមានទម្ងន់ធ្ងន់ និងសាច់ណែន ទើបគួរអោយចង់ទទួលទាន ។

ប្រើជ្រុញអោយបានយូរ មិនផត

ជ្រុញ នៅពេលប្រើយូរៗទៅ វានឹងផតកណ្តាល ឬសឹកខ្លាំង ។ដូចនេះ នៅពេលអ្នកទិញជ្រុញថ្មី ត្រូវយកទៅដាក់ត្រាំ ក្នុងទឹកអំបិលប្រៃខ្លាំង ប្រមាណ២យប់ ហើយយកមកហាលអោយស្ងួត ដល់ពេលយកមកប្រើ សាច់ជ្រុញនឹងមិនផត ហើយប្រើការបានយូរទៀតផង ។

វិធីរក្សាគុណភាពអាហារ ក្នុងទូទឹកកក

ចំណីអាហារដែល សេសសល់ពីការចម្អិន ឬសល់ពីការទទួលទានហើយ បើនឹងចាក់ចោល វាគួរអោយស្តាយណាស់ ប៉ុន្តែដើម្បីរក្សាគុណភាពអាហារ អោយបានច្រើនបំផុត គួរយកទៅទុកនៅកន្លែងត្រជាក់ នឹងជួយទប់ស្កាត់ការរីកចម្រើនលូតលាស់ របស់អតិសុខុមប្រាណ ហើយថែមទាំងជួយពន្យា ការធ្វើការរបស់អង់ហ្ស៊ីម មិនអោយអាហារខូច ផ្អូមដោយងាយផង ។

សំណាងល្អ យុគសម័យនេះ យើងមានទូទឹកកក ដែលអាចរក្សាទុកអាហារ បានយូរ ប៉ុន្តែទាំងនេះវាអាស្រ័យ ទៅលើវិធីប្រើប្រាស់ និងរក្សាទុកអោយបានច្រើនត្រឹមត្រូវផងដែរ ។អ្នកអាចរក្សាទុកតាមវិធីដូចតទៅនេះ ។

១- មុននឹងយកទៅរក្សាទុក ត្រូវលាងវត្ថុដែលកខ្វក់ និងវត្ថុប្រឡាក់ប្រឡូក ពីសំណល់អាហារអោយស្អាត ប្រសិនបើជាសាច់សត្វ ត្រូវកាត់ ឬតាក់តែងយកចំណែកដែលមិនត្រូវការចោលសិន ។ ប្រសិនបើជាបន្លែ ផ្លែឈើ ក្រោយពីលាងសម្អាតហើយ ត្រូវសំដិលអោយស្រស់ទឹក ហើយបែងចែករំលែកអាហារទាំងនោះ ជាចំណែកតូចៗ ដែលល្មមអាចយកប្រើប្រាស់បាននាពេលក្រោយ ។

២- សាច់គួរញែករក្សាទុកដោយឡែក ក្នុងប្រអប់ដាក់សាច់ ប៉ុន្តែប្រអប់មិនគួរមានទំហំធំពេកទេ ព្រោះទំហំធំ វាត្រជាក់តែ បរិវេណក្រៅប៉ុណ្ណោះ តែផ្នែកខាងក្នុង នៅតែក្តៅខណ្ឌៗដដែល ជាហេតុធ្វើអោយអាហារខូច

គួរពាក់វ៉ែនតាការពារពន្លឺថ្ងៃ នៅពេលណា?

តាមការស្រាវជ្រាវថ្មីមួយ នៅជប៉ុនបង្ហាញថា គួរពាក់វ៉ែនតាការពារពន្លឺថ្ងៃ នៅចន្លោះម៉ោង ១០ព្រឹក ដល់ម៉ោង ១៥:០០រសៀល ព្រោះកំឡុងពេលនេះ កាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយ៉ូឡេ ពីព្រះអាទិត្យ នឹងចាំងចូលភ្នែកបានទ្វេដង ។
ប្រសិនបើមិនពាក់វ៉ែនតាការពារពន្លឺថ្ងៃតទៅទៀត ក្នុងរយៈពេលយូរ អ្នកអាចកើតជំងឺភ្នែកឡើងបាយ ឬភ្នែកស្រវាំងបាន ៕

ប្រេងអូលីវ ធំក្លិនខាធ្វើយ៉ាងណា ?
ប្រេងអូលីវ បើទុកក្នុងទួយូរៗទៅ នឹងមាន។ក្លិនខា មិនគួអោយចង់ទទួលទានឡើយ ។បញ្ហានេះអ្នកអាចកែខៃបាន ដោយដាក់ស្ករដុំៗ ទៅក្នុងប្រេងអូលីវ ១ដុំ ក្នុងប្រេង១ដប ដើម្បីអោយវាជួយរក្សាប្រេង មិនអោយធំក្លិនខា ។

(អត្ថបទ ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ )

វិធីស្ងោរចេកមិនអោយខ្មៅ

នៅពេលដែលអ្នកស្ងោរចេក ដល់ពេលផ្លែចេកឆ្អិន ក៏នៅពណ៌ខ្មៅ ព្រោះតែជ័ររបស់ចេក ។ ដូច្នេះនៅពេលដែលអ្នកស្ងោរចេក សូមយកស្លឹកអំពិលមែកតូចៗ ដាក់នៅក្នុងឆ្នាំងស្ងោរប្រមាណ ១-២មែក នោះចេកដែលអ្នកស្ងោរ នឹងមានពណ៌គួរអោយចង់ទទួលទាន មិនខ្មៅដូចមុនទៀតទេ ។

(អត្ថបទ ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ )

ក្រូចឆ្មារ ជម្រះស្នឹមកាហ្វេតែ

ប្រសិនបើការ ឬកែវ របស់អ្នក មានជាប់ស្នឹមកាហ្វេ ឬតែ អ្នកអាចកែខៃបាន ដោយការយកទឹកក្រូចឆ្មារ មកជូត ហើយលាងចេញដោយទឹកស្អាត នោះនឹងគ្មានស្នឹមកាហ្វេ ឬតែ ជាប់ទៀតឡើយ ។

ប្រេងម៉ាស៊ីន បង្គារកណ្តៀរ

កណ្តៀរ ថ្វីបើរូបរាងតូចក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែប្រសិនបើនៅផ្ទះណានោះ អាចនឹងបំផ្លាញផ្ទះនោះ (ធ្វើពីឈើ) អោយនៅសល់តែដំបូលមិនខាន ។ដូចនេះគួរពិនិត្យមើលរឿងនេះ ចាប់តាំងពីសាងសង់ផ្ទះម្ល៉េះ ។ប្រសិនបើអ្នកចង់បំផ្លាញ ឬបង្ការកណ្តៀរ ពេលនោះ សូមយកប្រេងម៉ាស៊ីនដែលប្រើហើយ មកចាក់ស្រោចនៅលើ បរិវេណដែលកណ្តៀឡើង ឬបរិវេណជើងសរសរផ្ទះ ដើម្បីបង្ការសត្វកណ្តៀរ ។ក្លិនរបស់ប្រេងម៉ាស៊ីន ធ្វើអោយកណ្តៀរមិនហ៊ាន មកធ្វើសំបុកទេ ។

វិធីបង្ការអំបិលសើម

អំបិលម៉ត់ កាលបើទុកក្នុងដបដែលមានខ្យល់ ចេញចូលតែងមានសំណើម ។វិធីល្អបំផុត អ្នកគួរទុកនៅលើហ៊ឹង ក្រោយចង្រ្កាន ។កម្តៅរបស់ចង្រ្កាន ធ្វើអោយអំបិល ស្ងួតជានិច្ច និងងាយចាក់ចេញ នៅពេលយកទៅចម្អិនអាហារទៀតផង ។

បុកល្ហុងស្រួយឆ្ងាញ់
ជួនកាល នៅពេលបុកល្ហុង ទទួលទានខ្លួនឯង ល្ហុងដែលអ្នកកោស ឬឈូសដោយផ្ទាល់ដៃ បែរជាមានសរសៃទន់ ដល់ពេលបុកទៅទទួលទានមិនឆ្ងាញ់ ដូចទិញពីអ្នកលក់បុកល្ហុង ។

តិចនិងធ្វើអោយល្ហុងស្រួយឆ្ងាញ់ ងាយបំផុត ដោយអ្នកគ្រាន់តែយកក្រូចឆ្មារមួយផ្លែ ឬយកសំបកក្រូចឆ្មារ ដែលច្របាច់យកទឹកអស់ហើយមកត្រៀមទុក ។ បន្ទាប់មកចូលយកល្ហុងដែលសាប់ ឬកោសរួចហើយ ដាក់ក្នុងចាន ដាក់ទឹកធម្មតាល្មមលិច សរសៃល្ហុងរួចដាក់សំបកក្រូចឆ្មារ ឬច្របាច់ទឹកក្រូចឆ្មារដាក់ចូល ក្នុងទឹកច្របាច់ត្រឡប់វាចុះឡើងថ្មមៗ ត្រាំទុកចោលមួយសន្ទះ មុននឹងយកសរសៃល្ហុងឡើងមកសម្រង់ទឹក យកទៅបុកតាមប្រក្រតី នោះអ្នកនឹងបានសរសៃល្ហុង រឹងស្រួយឆ្ងាញ់ ត្រូវមាត់មិនខាន ។

(អត្ថបទ ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៣៣)

វិធីប្រើអំបោស ធ្វើពីផ្កាស្មៅអោយបានយូរ

របៀបទុកដាក់អំបោសស្មៅ ដែលទើបទិញ ប្រើប្រាស់អោយបានយូរ មិនជាការលំបាកទេ អ្នកអាចធ្វើបាន ដោយការជ្រលក់អំបោសស្មៅក្នុងទឹកអំបិលក្តៅៗ ទុកមួយសន្ទះ ហើយយកមកសំដិលខ្យល់ អោយស្ងួតល្អ រោមរបស់អំបោស នឹងចាក់ស្រះជាប់គ្នា ហើយមិនងាយដាច់បាក់ របូតជ្រុះទេ ។

តិចនិចប្រើចង្ក្រានហ្គាសបែបសន្សំសំចៃ

ប្រសិនបើប្រើ ចង្រ្កានហ្គាសដើម្បីសន្សំសំចៃ ហ្គាសគឺលោកអ្នកត្រូវ បើកអណ្តាតភ្លើង អោយឆេះជាពណ៌ខៀវរហូត ហើយមិនត្រូវប្រើភ្លើងហ្គាស អោយខ្ពស់ជាគូទឆ្នាំងទេ ព្រោះវាអាចធ្វើអោយឆ្នាំងមិនងាយក្តៅ ។មធ្យោបាយដែលល្អត្រូវ មួលភ្លើងហ្គាសអោយចេញខ្ពស់ ត្រឹមល្មមនឹងគូទឆ្នាំង ទើបអាចសន្សំសំចៃហ្គាសបានច្រើន ។

របៀបធ្វើអោយឡែន ត្រូវរសាត់យាររួញតូចវិញ

អាវឡែន ពាក់យូរៗទៅរមែងតែត្រូវរសាត់យារ ហើយទៅជារលុងជះឥទ្ឋិពល ដល់សោភ័ណភាពរបស់អាវ ។ដើម្បីអោយអាវឡែន អាចរួញឡើងវិញដូចភិនភាគដំបូង អ្នកត្រូវដាក់អាវឡែនចូលទឹក ដែលមានកំដៅពី ៧០-៨០អង្សាសេ មិនត្រូវប្រើទឹកក្តៅពេក ពីព្រោះទឹកក្តៅខ្លាំងពេក អាចធ្វើអោយអាវអាចរួញវិញ មិនសម្រេចតាមតំរូវការ។ ប្រសិនជាដៃអាវ ឬជាយអាវ ត្រូវបាត់បង់លក្ខណៈយឺត អ្នកអាចត្រាំបរិវេណទាំងនោះក្នុងទឹកក្តៅពី ៤០-៥០អង្សាសេ ក្នុងរយៈពេលមួយម៉ោង ក្រោយមកយកអាវចេញ ហាលអោយស្ងួត ធ្វើដូច្នេះលក្ខណៈយឺតនិងត្រូវបានស្ថារឡើងវិញ ។

វិធីធ្វើអោយសណ្តែកបណ្តុះស្រួល

វិធីធ្វើអោយសណ្តែកបណ្តុះ ស្រួយឆ្ងាញ់ គឺយកសណ្តែកបណ្តុះទៅត្រាំក្នុងទឹក ដែលលាយទឹកខ្មេះ មួយស្របក់ នោះវានឹងស្រស់ ស្រួយបានយូរ មានរសជាតិ ដូចទើបទិញមកថ្មីៗ ។

(ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៧)

វិធីរក្សាទុកនំបញ្ចុក មិនអោយផ្អូម

នៅពេលអ្នកទិញនំបញ្ចុក មកទទួលទានសល់ច្រើន ហើយចង់រក្សាវាទុកបានយូរ មិនអោយផ្អូមខូច គឺត្រូវយក នំបញ្ចុក ដែលនៅសល់ ដាក់ក្នុងថង់ប្លាស្ទិក រួចចងមាត់ថង់អោយជិតល្អ យកក្រដាសកាសែតខ្ទប់ ហើយដាក់ចូលក្នុងទូទឹកកក ។ នៅពេលចង់យក មកទទួលទាន ត្រូវយកទៅកម្តៅ នឹងធ្វើអោយសរសៃនំ ទន់ ល្អ មិនផ្អូម ។

(ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៧)

អាហារកំប៉ុង មានជីវជាតិអាហារច្រើន

កន្លងមក តែងតែលឺគេនិយាយតៗគ្នាថា ការទទួលទានអាហារកំប៉ុងមានប្រយោជន៌ ចំពោះសុខភាពតិចតួច ណាស់ ប៉ុន្តែ អ្នកជំនាញផ្នែកចំណីអាហារកំប៉ុងនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានជំទាស់នឹងទស្សនៈបែបនេះថា ជីវជាតិអាហារពីបន្លែ និងផ្លែឈើ និងសាច់សត្វ នៅក្នុងអាហារកំប៉ុង នៅតែរក្សាគុណភាពប្រហាក់ ប្រហែលនឹងអាហារស្រស់ដែរ ព្រោះក្រោយពីធ្វើអោយអាហារឆ្អិនហើយ វាក៏ត្រូវបានច្រកចូល ទៅក្នុងកំប៉ុងភ្លាម ។ដូចនេះឃាតករសម្លាប់ពពួកវីតាមីន ដូចជាពន្លឺនិងខ្យល់អាកាស មិនអាចចូលទៅក្នុង កំប៉ុងបានទេ ។ អ្នកជំនាញរូបនោះបានបន្ថែមថា នៅពេលដែលអ្នកបើកកំប៉ុង ហើយនោះ គ្រាន់តែកម្តៅអោយ ក្តៅមួយសន្ទះបានហើយ ដើម្បីជាការជួយ រក្សា វីតាមីនផ្សេងៗ ខណៈដែលបន្លែ និងផ្លែឈើដែលទុកនៅទូក្លាស្សេ តែងតែបាត់បង់វីតាមីនឆាប់រហ័យ ។

(ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៤៤)

ក្រូចជូរមានវិធីកែខៃ

ប្រសិនបើអ្នកទិញ ផ្លែក្រូចមកពិសា មានរសជាតិជូរពេក ។ យើងមានវិធីកែខៃបាន ដោយយកផ្លែក្រូច ដ៏ជូរសង្អៀរធ្មេញនោះ មកត្រាំក្នុងទឹកក្តៅ ៤០ អង់ស្សាសេ ប្រហែល១០នាទី រួចដួសយកទៅ សំដិលខ្យល់ អោយស្ងួត រសជាតិនោះនឹងសាបសូន្យអស់ ប៉ុន្តែវីតាមីន C ក៏ត្រូវបាត់បង់អស់ដែរ ។ ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកអាច អត់ទ្រាំបាន ចូរយកវាមកច្របាច់ រួចដាក់ស្ករស និងអំបិល ចូលបន្តិច អាចកាត់បន្ថយ រសជាតិជួ ធ្វើអោយរសជាតិឆ្ងាញ់មួយបែបដែរ ។
(ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៥១)

វិធីសម្អាតវត្ថុផ្សេងៗ ក្នុងផ្ទះ បែបងាយៗ
ក្នុងបន្ទប់ទឹក

- ប្រសិនបើសាប៊ូ ចេះតែរលាយជាប់នឹងចានទ្រ ត្រូវលាបប្រេងបេប៊ី អយល៍ (Baby Oil) លើចានទ្រសាប៊ូ ពិតជាអាចការពារ មិនអោយសាប៊ូជាប់បាន ។

- សំណើមក្នុងបន្ទប់ទឹក តែងតែធ្វើអោយសម្ភារៈដែលធ្វើពីលោហៈ នៅក្នុងទូដាក់ឥវ៉ាន់ ឡើងច្រេះ ។អាចការពារបញ្ហានេះ ដោយប្រើថ្នាំលាបក្រចកបែបថ្លា លាបត្រង់គូទកំប៉ុង ឬសម្ភារអ្វីក៏ដោយដែលជាលោហៈ ។

- ដុសខាត់ស្នាមតំណឥដ្ឋអោយសស្អាត ដោយច្រាសដុសធ្មេញចាស់ៗ និងទឹកលាងសម្អាតអោយស លាយជាមួយទឹក ម្នាក់ៗពាក់កណ្តាល ។

ក្នុងផ្ទះបាយ

- កម្ចាត់កម្អែលតែ ចេញពីពែង ដោយត្រដុសអំបិលម៉ដ្ឋ លើកម្អែលនោះ ហើយប្រើក្រណាត់ដុសខាត់ រួចលាងចេញ ដោយទឹកស្អាត ។

- កម្ចាត់កករក្អែលក្នុងកំសៀវដាំទឹក ដោយយកទឹកលាយទឹកខ្មេះ ក្នុងមួយភាគស្មើគ្នា ត្រាំទុក២ម៉ោង ហើយលាងទឹកអោយស្អាត ។

- វិធីងាយៗក្នុងការសម្អាតដបមាត់តូចចង្អៀត គែចាក់ទឹកក្តៅ

វិធីបន្ទុំផ្លែទៀបអោយឆាប់ទុំ

ទៀបសម្បូរទៅដោយវីតាមីន ដែលជួយដល់សុខភាព ប្រសិនបើអ្នកចង់អោយ ផ្លែទៀប ទុំឆាប់រហ័យ វិធីដែលអាចធ្វើបាន គឺដំបូងនៅពេលទិញទៀបមក ត្រូវជ្រើសយកផ្លែចាស់ ក្រឡាធំ បន្ទាប់មកអ្នកអាចរកផើង ឬធុងអ្វីមួយក៏បាន ដែលវាហប់ខ្យល់ យកមកតម្រៀបផ្លែទៀបជាស្រទាប់ៗ រួចរកការុង ឬបាវគ្របបិទ ទុករយៈពេល តែមួយយប់ប៉ុណ្ណោះ អ្នកនឹងបានផ្លែទៀបទុំល្អ ផ្អែមឆ្ងាញ់ មិនខកបំណងឡើយ។ ប៉ុន្តែទៀបនៅពេលដាក់បន្ទំ មិនគួរប្របាច់វាលេងញឹកញាប់ទេ វានឹងអាចទៅជាមិនទុំ ហើយឡើងរឹងដូចថ្ម ឯថ្មឡើងខ្មៅអ៊ែ មិនគួរអោយពិសា ។
(ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៤)

អំបិល និង ប្រយោជន៍ដែលស្ត្រីមេផ្ទះគួរដឹង

១- គ្រឿងផ្តៅ ដែលមានសភាពចាស់ហើយ អាចប្រើទឹកអំបិលលាង អោយថ្មីឡើងបាន ។

២-ឈើដែលដិតដាមប្រេង លាងមិនចេញ ប្រើអំបិលលាយផះ និងស្មៅជូតដុះលាងប្រាកដជាបាត់ ។

៣- ក្រណាត់ដែលហើរពណ៌ អាចយកទឹកអំបិល ដាក់ក្នុងផើងឬចានដែក រួចយកក្រណាត់នោះទៅត្រាំ ប្រហែល ២០នាទី ក្រណាត់នោះនឹងលែងហើរពណ៌ ។

៤- យកអំបិល លាបត្រង់ផ្នែកខាងលើ កុំអោយប៉ះសរសៃទៀន អាចជួយការពារមិនអោយទឹកទៀន ហូរស្រក់ រហ័យពេក (ដុតបានយូ)

៥- ដាក់អំបិលនៅក្នុងទឹកខ្ទិះ សម្លបួស ឬបង្អែមប្រភេទខ្លះ អាចជួយធ្វើអោយរសជាតិកាន់តែឆ្ងាញ់ កាន់តែផ្អែម និងឈ្ងុយ ។

៦- កែវ ឬភាជន៌ផ្សេងៗ ឆ្អាបក្លិនត្រី អាចប្រើទឹកក្រូចពោសាតិ៍សាត់ ឬក្រូចឆ្មារ លាយអំបិល លាងអោយសព្វ អាចបំបាត់ក្លិនបាន ។

(ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៤)

វិធីដាំបាយអោយសទន់ឆ្ងាញ់

វិធីដាំបាយអោយសស្អាត ហើយទន់ឆ្ងាញ់ ត្រូវដាក់ទឹកក្រូចពោធិ៍សាច់ ឬទឹកក្រូចឆ្មារចូលក្នុងទឹក ត្រឹមតែបន្តិចបន្តួច នោះអ្នកនឹងបានបាយ ដែលដាំឆ្អិន មានសម្បុរ-សរ ទន់ឆ្ងាញ់ពិសា ... ។

(អត្ថបទដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៤)

សំបកផ្លែប៉ោម ធ្វើទឹកថ្នាំលាងកែវ ចានបាន

ក្រោយពេលពិសារផ្លែប៉ោម (Apple) អ្នកអាចទុកសំបករបស់វាប្រើសម្រាប់លាងកែវ ចានបាន ដោយគ្រាន់តេយកវាទៅស្ងោអោយទឹកពុះ ដាក់ទឹកច្រើនល្មមតាមត្រូវការ ទុកអោយត្រជាក់ រួចយកកែវស្អាត ដែលលាងទុកហើយ មិនបានប្រើ តែងតែមានធូលីកខ្វក់ មិនគួរអោយចង់ប្រើនោះ ជ្រលក់ទឹកលាងសម្អាតកែវ ឬចាន វានឹងភ្លឺថ្លាភ្លាមៗ ដោយមិនចាំបាច់ប្រើ ទឹកថ្នាំលាងចាន ។
(ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៤)

តិចនិចបន្ទុំចេកអោយឆាប់ទុំ

ប្រសិនអ្នកទិញចេកមកពីផ្សារ មិនទាន់ទុំ ត្រូវការអោយចេកឆាប់ទុំ នៅពេលអ្នកយកចេកចាស់ៗនោះ ទៅដាក់ក្នុងពាងបន្ទុំហើយ ចូរយកធូប៣សរសៃ មកអុជ រួចដោតនៅក្នុងពាងនោះ តែត្រូវប្រយ័ត្ន កុំអោយប៉ះស្លឹកចេក ឬវត្ថុអ្វីដែលអាចឆេះបាន នោះចេកនឹងឆាប់ទុំមិនខាន ។

(ដកស្រង់ពីទស្សនាវដ្តី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧២)

វិធីកំចាត់ក្លិនចានបង្គន់

យកសាប៊ូកក់សក់ប្រភេទណាក៏បានមកចាក់លាយទឹកអោយពពុះរួចហើយយកទៅដុសលាងសំអាតចានបង្គន់ព្រោះវាជួយធ្វើអោយចានបង្គន់ព្រោះវាជួយធ្វើអោយចានបង្គន់ស្អាតល្អនិងធ្វើអោយក្លិនល្អក្នុងបន្ទប់ទឹកទៀតផង ។

(ដកស្រង់ចេញពី សៀវភៅ ចំណេះដឹងប្លែកៗ គួរយល់ដឹង !)

ការប្រើទូទឹកកក

ការមិនត្រូវធ្វើ... គេត្រូវរង់ចាំអោយម្ហូបត្រជាក់សិនមុននឹងយកទៅដាក់ក្នុងទូទឹកកកបើពុំនោះទេវានឹងអាចអោយសីតុណ្ហភាពក្នុងទូទឹកកកកើនកម្តៅ។ប៉ុន្តែគេអាចធ្វើអោយម្ហូបក្តៅឆាប់ត្រជាក់បានដោយដាក់ម្ហូបក្នុងប្រអប់ជ័រមានគម្របបិទជិតរួចយកទៅត្រាំក្នុងចានដែកមានដុំទឹកកកពេញ។

ទូទឹកកកមួយគ្រឿងដែលដំណើរការជាឧបរណ៍មួយដែលនៅក្នុងនោះមានខ្យល់ត្រជាក់រត់ទៅមកពាសពេញ។សាច់បន្លែទាំងឡាយមិនត្រូវដាក់"កៀក"គ្នាពីមួយទៅមួយខ្លាំងពេកទេនឹងមិនត្រូវដាក់អោយប៉ះជញ្ផាំងខ័ណ្ឌខាងក្រោយទេព្រោះថាខ្យល់ត្រូវការរត់សាយភាយជុំវិញឩបករណ៍ប្រការល្អមិនត្រូវដាក់អ្វីពីលើទូទឹកកកជាដាច់ខាតនិងដាក់ទូទឹកកកអោយឃ្លាតឆ្ងាយពីជញ្ផាំងបន្តិច។នៅពេលបើកទ្វារទូទឹកកកនិងថកបង្កកជាពិសេសនៅពេលអាកាសធាតុក្តៅសីតុណ្ហភាពនៅក្នុងទូមានការកើនឡើងដែលបណ្តាលអោយខូចគុណភាពចំណីអាហារ។អ្នកត្រូវរៀបចំចំណីអាហារជាក្រុមដើម្បីបន្ថយចំនួនបើកទ្វារនិងត្រូវបិទទ្វារមកវិញអោយឆាប់រហ័សបំផុត ។

របៀបប្រើថ្នាំដុសធ្មេញអោយអស់ពីបំពង់

ថ្នាំដុសធ្មេញនៅពេលយើងប្រើជិតអស់វាមានការលំបាកច្របាច់ចេញបន្តិចតែការពិតនៅមានសល់ថ្នាំក្នុងបំពង់ច្រើនណាស់។បើចង់ច្របាច់ថ្នាំដុសធ្មេញអោយចេញងាយស្រួលត្រូវយកចង្កឹះមករឹតវាធ្វើបែបនេះយើងអាចច្របាច់វារហូតអស់ពីបំពង់រលីង ។

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពី សៀវភៅ ចំណេះដឹងប្លែកៗ គួរយល់ដឹង !)

វិធីធ្វើអោយថ្នាំខាត់ស្បែកជើងដែលទុកយូរកករឹងស្ងួតទៅជាទន់ជ្រាយអាចខាត់ស្បែកជើងបានវិញ

យើងគ្រាន់តែចាក់ទឹកខ្មេះចូលក្នុងថ្នាំខាត់ស្បែកជើងបន្តិច។ពីព្រោះទឹកខ្មេះដែលចាក់ចូលតែបន្តិចបន្តួចទៅក្នុងថ្នាំខាត់ស្បែកជើងដែលកករឹងនោះជួយធ្វើអោយវាទន់ជ្រាយឡើងវិញនឹងអាចប្រើប្រាស់សំរាប់ខាត់ស្បែកជើងដូចដើមដោយមិនខូចគុណភាពឡើយ ។

(ដកស្រង់ចេញពី សៀវភៅ ចំណេះដឹងប្លែកៗ គួរយល់ដឹង !)

ល្បិចធ្វើអោយសរសៃច្រាសដុសធ្មេញទន់និងប្រើបានយូរ

យកច្រាសដែលទើបតែទិញមកថ្មីទៅស្រុសទឹកក្តៅឩណ្ណៗ។ព្រោះមនុស្សភាគច្រើនពេលទិញច្រាសដុសធ្មេញមកហើយក៏យកទៅប្រើភ្លាមតែម្តង។វិធីនេះនៅពេលដែលយើងប្រើបានបន្តិចទៅសរសៃច្រាសក៏ឡើងរឹងដូចជក់ត្នោតធ្វើអោយដាច់សាច់ឬឈឺចាប់អញ្ចាញនៅពេលយើងដុសធ្មេញ។ដូច្នេះយើងគួរយកច្រាសដែលទើបនឹងទិញមកថ្មីទៅស្រុសទឹកក្តៅមួយស្របក់សិនវានឹងជួយធ្វើអោយច្រាសដុសធ្មេញរបស់អ្នកមានសរសៃនិងប្រើប្រាស់បានយូរទៀតផង។ជាពិសេសអញ្ចាញរបស់អ្នកនឹងមិនពិបាកទ្រាំទ្រជាមួយនឹងច្រាសដុសធ្មេញដែលមានសភាពដូចជក់ត្នោតដែរ។

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពី សៀវភៅ ចំណេះដឹងប្លែកៗ គួរយល់ដឹង !)

កញ្ចក់ភ្លឺដោយសារក្រដាសការសែត

ក្រោយពេលលាងកញ្ចក់បង្អួចទ្វាររួចមកអ្នកត្រូវជូតសំអាតកញ្ចក់នោះទាំងនៅសើមជាមួយក្រដាសដែលឆ្មូលអោយទក់ទឹកខ្មៅដែលបោះពុម្ពអក្សរលើក្រដាសការសែតធ្វើអោយកញ្ចក់ភ្លឺរលោងតាមប្រភេទក្រដាសកាសែតព្រោះទឹកខ្មៅមានគុណភាពខុសគ្នា ។ ដូច្នេះអ្នកត្រូវជ្រើសរើសកាសែតស និង ខ្មៅហើយជាពិសេសមិនត្រូវប្រើក្រដាសកាសែតភ្លឺរលោង ។

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពី សៀវភៅ ចំណេះដឹងប្លែកៗ គួរយល់ដឹង !)

សារធាតុចម្រាញ់ពីទឹកទំពាំងបាយជូរ ជួយអោយរបួសឆាប់ជា

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិក បានរកឃើញថា សារធាតុប្រូអែនថូសៃអានិឌីន ដែលមាននៅក្នុងទឹកទំពាំងបាយជូរ អាចជួយក្នុងការព្យាបាលរបួសអោយជាសះស្បើយ ឆាប់រហ័យឡើង ។ការពិសោធន៍នេះ បានធ្វើឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដោយការយកសារធាតុប្រភេទនេះ មកធ្វើការសាកល្បង ប្រៀបធៀបជាមួយកណ្តុរដែលមានរបួសមួយក្រុម ឯកណ្តុរមួយក្រុមទៀត មានរបួសដូចគ្នា តែមិនបានទទួលសារធាតុនេះទេ ។លទ្ឋផលបានបង្ហាញថា ស្នាមរបួសរបស់កណ្តុរក្នុងក្រុមដែលបានទទួល ការព្យាបាលដោយសារធាតុប្រូអែនថូសៃអានិឌីន ឆាប់ជាសះស្បើយជាងកណ្តុរដែលមិនបានទទួលការព្យាបាល ។

ពិសាចេក ជួយសម្រកទម្ងន់

ពីមុនចេកជាផ្លែឈើ ដែលមិនចាត់ចូលក្នុងក្រុមអាហារសម្រកទម្ងន់ទេ ព្រោះគេគិតថា ចេកធ្វើអោយកម្រិតជាតិស្ករ ក្នុងឈាម កើនឡើងយ៉ាងរហ័សហើយរាប់បញ្ចូលផ្លែចេក នៅក្នុង "ផ្លែឈើដែលអាក្រក់បំផុត បើសិនគិតតាមបរិមាណហ្វ្រុកតូស" .
ប៉ុន្តែពេលនេះ ចេកត្រូវបានអ្នកជំនាញធ្វើការវិភាគយ៉ាងពិស្តារ ឃើញថាចេកដែលសម្បូរដោយកាកសរសៃអាហារ វិតាមីនB6, និងមានប៉ូតាស្យូមខ្ពស់ ត្រូវចាត់ទុកជាអាហារផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ បេះដូងយា់ងច្រើន និងមានប្រយោជន៍ក្នុង ការជួយសម្រកទម្ងន់ ។តែសំខាន់ អ្នកត្រូវពិសាក្នុងបរិមាណសមស្រប គឺពិសាចេកផ្លែធុនកណ្តាល ១ផ្លែប៉ុណ្ណោះ ក្នុង១ថ្ងៃ មិនអោយលើសពីនេះទេ ៕

ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ខ្វះជីវជាតិអាហារ កូនកើតជំងឺធាត់

ជាការពិត ដែលក្មេងម្នាក់ៗអាចធាត់ ឬមិនធាត់ អាស្រ័យលើតំណពូជ របៀបហូបចុក និងការមិនហាត់ប្រាណ ។ប៉ុន្តែចុងក្រោយនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវញូវហ្សេឡែនដ៏ រកឃើញមូលហេតុមួយទៀត ដែលបណ្តាលអោយក្មេងធាត់ គឺបញ្ហាចំណីអាហាររបស់ម្តាយ ខណៈមានផ្ទៃពោះ ។
តាមការស្រាវជ្រាវ របស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ លីកគិនស៍ ដែលត្រូវបានចុះក្នុងព្រឹត្តិបត្រ Proceeding របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ថា មនុស្សម្នាក់ៗ មានការវិវឌ្ឍន៍ផ្នែកជីវសាស្រ្តខុសប្លែកគ្នា តាំងពីទារកក្នុងផ្ទៃម្តាយ ។ទារកកើតពីម្តាយ ដែលមានការទទួលទានអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់ ខណៈមានគភ៌ ត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថា នឹងត្រូវប្រឈមនឹងកង្វះជីវជាតិអាហារ ក្នុងពេលអនាគតផងដែរ ព្រោះប្រព័ន្ឋអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកជីវសាស្រ្ត មិនអាចសម្រួលអោយប្រព័ន្ឋដុតបំផ្លាញអាហារ គ្រប់គ្រាន់ ធ្វើអោយរាងកាយផ្តុំទុកជាតិខ្លាញ់ កាន់តែច្រើនឡើង បង្កទៅជាជំងឺធាត់ នៅទីបំផុត ។
ប្រសិនបើស្ត្រី ចង់អោយកូនចៀសផុតពីជំងឺធាត់ ក្រៅពីមើលថែខ្លួនឯង តាំងពីមានផ្ទៃពោះ ហើយអប់រំរបៀបបណ្តុះទម្លាប់ ហូបចុកត្រឹមត្រូវដល់កូន កុំភ្លេចនាំកូនតូច ហាត់ប្រាណ (លេង ឬធ្វើកិច្ចការ) ជាប្រចាំផង ៕

ចេកសម្បកខៀវ បង្ការជំងឺទឹកនោមផ្អែម

ពួកអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៃមហាវិទ្យាល័យ Sao Paulo (ប្រេស៊ីល) បានរកឃើញថា បរិភោគចេកសម្បកខៀវ (ដូចជាចេកអំបូង ) ទោះបីស្ងោរក៏ដោយ ឬសារធាតុជាតិម្សៅចម្រាញ់ពីចេក គឺអាចកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់កើតពីទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ ២ ។
ការសាកពិសោធន៍លើសត្វកណ្តុរ ក្នុងរយៈពេល ២៨ថ្ងៃ បានបង្ហាញអោយឃើញថា បរិមាណ insulin ដែលផលិតដោយក្រពេញខួរឆ្អឹងខ្នងបានថយ ចុះគួរអោយកត់សម្គាល់ ក្នុងក្រុមកណ្តុរ ដែលត្រូវបានអោយស៊ីចេកពណ៌ខៀវ ឬម្សៅចម្រាញ់ពីចេក ផ្តើមពីនោះ ជួយបន្ថយគ្រោះថ្នាក់ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ប្រភេទ២ ។ តាមពួកវិទ្យាសាស្ត្រ សារជាតិម្សៅ ក្នុងចេកសម្បកខៀវ មិនបានរំលាយ បណ្តាលអោយវាឡើងមេ នៅពោះវៀនធំ និងបំប្លែងទៅជាសារជាតិអាស៊ីត ទប់ស្កាត់ក្រពេញខួរឆ្អឹងខ្នងផលិត insulin ៕

ពិសាម្នាស់ ជួយប្រឆាំងរោគផ្តាសាយ

ម្នាស់ (Pineapple) ជាផ្លែឈើ ដែលមានគុណប្រយោជន៍អាហារច្រើនយ៉ាង ការពិសាជាប្រចាំអាចជួយបង្ការ ជំងឺរលាកតម្រងនោម សម្ពាធឈាមខ្ពស់ (ជួយបន្ថយសម្អាធឈាម) រលាកបំពង់ខ្យល់ ព្រមទាំងជួយរំលាយអាហារប្រភេទសាច់បានល្អ បង្កើនការបឺតស្រូបយកអាហារ បំបាត់ការស្រេកទឹក ជួយអោយរាងកាយមានភាពត្រជាក់ ជួយប្រឆាំងរោគផ្តាសាយ ។ប៉ុន្តែការសំខាន់ ដែលជួយអោយអ្នកពិសាម្នាស់ ដោយគ្មានប្រតិកម្ម គឺនៅពេលចិតសំបកចេញ ហាន់ជាចំណិតៗហើយ គួរយកម្នាស់ ត្រាំក្នុងទឹកអំបិល ប្រហែល ២-៣នាទីសិន ដើម្បីបំផ្លាញសារធាតុក្លៃខូខយដ៏ និងអង់ហ្សីម ប្រភេទខ្លះៗ ដែលធ្វើអោយអ្នកពិសា មានប្រតិកម្ម ។បន្ទាប់មក អាចពិសាបានយ៉ាងពេញចិត្ត ព្រោះការត្រាំទឹកអំបិល មិនបានធ្វើអោយបាត់បង់ រសជាតិទេ មានតែធ្វើអោយវាកាន់តែឆ្ងាញ់ថែមទៀត ។

ក្នុងផ្ឡែម្នាស់ សម្បូរទៅដោយវីតាមីន A និង C (Vitamin A & C) កាល់ស្យូម (Calcium) ផូស្វ័រ (Phosphorus) និងប្រូមេឡែន (Bromelain) ...៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៨)

ផ្លែអាវ៉ូកាដូ ជួយបំប៉នបេះដូង

ផ្លែអាវ៉ូកាដូ (Avocado) អ្នកខ្លះហៅថា ផ្លែប៊៍រ មានកំហាប់ខ្ពស់ណាស់ ហើយជាតិខ្លាញ់ក្នុងផ្លែវា ជាខ្លាញ់ប្រភេទល្អទាំងអស់ ពិសាហើយ ជួយកាត់បន្ថយកូលេស្តេរ៉ូល បានរហ័យដូចចិត្ត បំបាត់បញ្ហាស្ទះសរសៃឈាម ។បញ្ហានេះ អ្នកជំនាញ ផ្នែកជំងឺបេះដូង នៅមណ្ឌល Wesley Medical Center ប្រទេសអូស្រ្តាលី អះអាងថា ការពិសាផ្លែអាវ៉ូកាដូ មួយថ្ងៃ១/២ផ្លែ ជាប្រចាំ អាចធ្វើអោយកូលេស្តេរ៉ូល ថយចុះ ច្រើនជាងការ ពិសាអាហារខ្លាញ់ទាបទៅទៀត ៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៨)

ឳឡឹក (Water Melon)

មានសមាសធាតុទឹក ប្រមាណ ៩០% អាចបំបាត់ការស្រេកទឹក ពេលមានអាកាសធាតុក្តៅ ។ ឳឡឹក ជួយកម្ចាត់ជាតិទឹក ចេញពីរាងកាយ ជាពិសេស អ្នកមានបញ្ហារឿងតម្រងនោម ឬសន្លាក់ ៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៩)

ទឹកឃ្មុំ (Honey)

ជាថ្នាំព្យាបាលជំងឺ ដែលប្រើតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ គួរមានទុកប្រើនៅតាមផ្ទះនីមួយៗ ជាពិសេស អ្នកដែលមានបញ្ហាពោះវៀន និងក្រពះ គួរទទួលទានទឹកឃ្មុំ ដែលមិនឆ្លងកាត់កម្តៅ ទើបមិនបាត់បង់ជីវជាតិអាហារ របស់ទឹកឃ្មុំ ៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៩)

ស្វាយ (Mango)

មានសារធាតុ ខារ៉ូទីណយណ៍ (Carotenoid) ក្នុងបរិមាណច្រើន ដែលរាងកាយនឹងបំប្លែងទៅជា វីតាមីន A ដែលមានប្រយោជន៌ចំពោះស្បែក ក្នុងការការពារស្បែក ដែលខូចដោយសារពន្លឺថ្ងៃ និងជួយការពារស្នាមជ្រីវជ្រួញតូច ជួយបន្តឹងស្បែក ។ ក្រៅពីនេះ នៅមានវីតាមីន E និង C ជួយរួមចំណែក ក្នុងការពង្រឹង ប្រព័ន្ឋការពាររាងកាយ អោយរឹងម៉ាំល្អ ៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៩)

ផ្លែស្រ្តបឺរី (Strawberry)

មានសារធាតុដែកច្រើន និងមានវីតាមីន C ច្រើនជាងក្រូចឆ្មារ (វីតាមីន C ធ្វើអោយរាងកាយ ទទួលយកជាតិដែកបានល្អ ) ។ ក្រៅពីនេះ ពណ៌ក្រហម របស់ស្រ្តបឺរី អាចជួយការពារមហារីក និងជួយព្យាបាល ជំងឺសន្លាក់បានទៀតផង ៕

(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៩)

ចេក

ចេក មានសារធាតុការបូអ៊ីដ្រាត ជួយជំរុញរាងកាយ អោយផលិតអ៊ីស៊ូលីន (Insulin) ដែលផ្តល់ជាតិស្ករ ដល់កោសិកាផ្សេងៗ និងផ្តល់ថាមពលដល់រាងកាយ ។ នៅក្នុងចេក មានសារធាតុម៉ាញ៉េស្យូម ក្នុងបរិមាណខ្ពស់ ដែលអ្នកកីឡាចាំបាច់ត្រូវប្រើ ពេលបែកញើសច្រើន និងត្រូវប្រើសាច់ដុំ ក្នុងការបញ្ចេញកម្លាំង ។ក្រៅពីនេះ ចេកមានប៉ូតាស្យូម និងវីតាមីន B6 អាចបន្ថយភាពតានតឹង ក្នុងអារម្មណ៍ ។ទាំងចេកទុំ និងចេកហាលក្រៀម មានប្រយោជន៍ដូចគ្នា ក្នុងការជួយបន្ថយបញ្ហាក្រពះ និងពោះវៀន ៕
(ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់ ១៧៩)

ពិសាផ្លែប៉ោម ជួយប្រឆាំងមហារីកពោះវៀន

ផ្លែប៉ោម មានជីវជាតិ ប្រូសៃយ៉ានិឌីន (Procyanidin) ដែលមានប្រសិទ្ឋិភាព ធ្វើអោយកោសិកា មហារីកសម្លាប់ខ្លួនឯង ទប់ស្កាត់មហារីក មិនអោយរាលដាល ជាបន្តទៀត ។ការស្រាវជ្រាវនេះ គេបានសាកល្បង លើសត្វកណ្តុរ ដោយចាក់សារធាតុប្រូសៃយ៉ានិឌីន រយៈពេល ១ខែ រកឃើញថា កណ្តុរទាំងនោះ មានស្នាមដំបៅមហារីក សេសសល់ មិនបានបាក់កណ្តាល បើប្រៀបធៀប ទៅនឹងកណ្តុរដែលអោយស៊ីអាហារធម្មតា ។

ទោះជាការស្រាវជ្រាវ មិនទាន់បញ្ផាក់ច្បាស់ថា ការបរិភោគផ្លែប៉ោម អាចសម្លាប់កោសិកាមហារីក ក្នុងខ្លួនមនុស្ស បានទាំងស្រុង ក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកអាចបរិភោគផ្លែប៉ោមបាន ដោយមិនបាច់រង់ចាំការ ស្រាវជ្រាវបន្តទៀតទេ ព្រោះថា ផ្លែប៉ោម មានប្រយោជន៍ ចំពោះរាងកាយមនុស្សច្រើនណាស់ ៕

(អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ថី អង្គរធំ ច្បាប់១៨៦)

គតិបណ្ឌិតជីវិត Life Wisdom គំនិតល្អៗរបស់អ្នកប្រាជ្ញខ្មែរនិងបរទេស

2008-12-03T06:56:00.000-08:00

១. ងកាយគំភ្លេចតែងចិត្ត។
២. លេងច្រើនៗឈ្លោះ លេងពោះច្រើនចឹក។
៣. អ្នកជក់មិនខ្លាចផ្សែង អ្នកផឹកមិនខ្លាចពែង អ្នកស្វេះស្វែងមិនខ្លាចឆ្ងាយ។
៤. អង្គុយហួសសក្ដិ ស្រដីហួសថា្នក់ បង់បោយហួសស្មា។
៦. ស្រលាញ់ផ្លែឧ្យថែគល់។
៧. សប្បាយមានទុក្ខ ស្រណុកមានភ័យ។
៨. ស្រលាញ់កុំទៅញឹក រលឹកយូសឹមទៅម្ដងៗ។
៩. ស្រលាញ់កូនគេវាប់ចំនី ស្រលាញ់ប្តីគេវាប់ចិត្ត។
១០. សូវចូល កុំឧ្យចេញ សូវទិញ កុំឧ្យដូរ។
១១. ច់សដូចចាន មាយាទសមិនបានដូចផេះចង្រ្កាន។
១២. សាបមួយដៃ ប្រៃមួយចឹប។
១៣. យកសំផឹងធ្វើប្រពន្ធ កុំយកប្រពន្ធធ្វើប្រពន្ធ។
១៤. យកចោរធ្វើមិត្ត កុំយកមិត្តធ្វើចោរ។
១៥. យល់ទោសថាគុណយល់បុណ្យថាបាប។
១៦. យល់ល្អថាអាក្រក់ យល់លាមកថាផ្កា។
១៧. ក្រពិតគ្មានគំនិត ពិតជាចាញ់មេម៉ាយ។
១៨. នាងគូនិងអ្នក មេខាតលក្ខណ៏គូនិងពាល។
១៩. ងលើ រង្គើក្រោម។
២០. សោភ័ណបុរសគឺវិជ្ជា សោភ័ណនារីគឺចរិយា សោភ័ណព្រះមុនី គឺរូបស្គម។
២១. រៀនរស់ គឺជាការរស់រាន។
២២. ទំលាប់ល្អនាំប្រពៃ ទំលាប់អប្រិយនាំកើតហ្មង។
២៣. ភ្នែកសំរាប់មើល មើលអ្វីដែលមានប្រយោជន៍។
២៤. មនុស្សទទួលឥទ្ធិពលពីរ គឺពីតំណពូជ និង បរិយាកាសសង្គម។
២៥. បុរសចង់បានស្នេហាទីមួយរបស់នារី។
២៦. នារីចង់បានស្នេហាចុងក្រោយរបស់នារី។
២៧. ខឹងគេ គឺដុតខ្លួនឯង។
២៨. ឈ្នះខ្លួនឯងគឺឈ្នះអ្វីៗទាំងអស់។
២៩. ថ្ងៃនេះគឺត្រូវចេះជាងម្សិលមិញ។

គ្រឿងញៀន ការរួមភេទ និងជំងឺអេដស៍ អាចជាបញ្ហាគំរាម កំហែងប្រទេសកម្ពុជាដែររឺទេ?

2008-12-01T01:28:00.000-08:00

ដោយ ស្ទេហ្វានី ហ្សេ

25-11-2008

ភ្នំពេញ (កម្ពុជា) ថ្ងៃទី១៧ មីនា ២០០៤៖ អ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀន ដែលទទួលបន្ទុកដោយអង្គការមិត្តសំឡាញ់ នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃកម្មវិធីផ្តល់ម្ជុលស៊ីរាំងស្អាត ដើម្បីជៀសវាងការឆ្លងមេរោគអេដស៍
© ចន វីង / Magnum

ការរាតត្បាតនៃមេរោគអេដស៍និងជំងឺអេដស៍នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺនៅថេរ ព្រោះតាមការប៉ាន់ប្រមាណអត្រាប្រេវ៉ាឡង់នៅក្នុងចំណោមប្រជាជនទូទៅដែលមានអាយុចន្លោះ១៥ ទៅ៤៩ឆ្នាំ គឺមាន០,៩%។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងចំណោម«ក្រុមប្រឈមមុខខ្ពស់» គេនៅតែរកឃើញថាមានអត្រាផ្ទុកមេរោគអដស៍ខ្ពស់ ដូចជានារីរកស៊ីផ្លូវភេទ (១៤,៧%) និងបុរសស្រឡាញ់បុរស (៥,១%)...ហើយអ្នកចាក់គ្រឿងញៀន(២៤,៤%) ទល់នឹងអ្នកមិនចាក់គ្រឿងញៀន (១,១%) កាន់តែមានចំនួនច្រើនឡើងៗ នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ខាងលើនេះគឺជាតួលេខចុងក្រោយ ដែលត្រូវបានសិក្សាយ៉ាងយកចិត្តទុកបំផុត ដើម្បីប៉ាន់ប្រមាណអត្រាប្រេវ៉ាឡង់ផ្ទុកមេរោគអេដស៍នៅក្នុងចំណោមអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងត្រូវបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៨ ដោយមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ។ ការសិក្សានេះត្រូវបានដឹកនាំធ្វើឡើង ដោយមានជំនួយហិរញ្ញវត្ថុនិងបច្ចេកទេសពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក ចាប់ពីខែកក្កដា ដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៧ ដោយបានធ្វើការសំភាសន៍ជាមួយអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀនចំនួន៥០០នាក់ ដែលរស់នៅតាមដងផ្លូវ នាទីក្រុងភ្នំពេញ និងអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀននៅមណ្ឌលស្តារនិតិសម្បទាចំនួន៤ នៅរាជធានី និងនៅតាមខេត្តសៀមរាប បាត់ដំបង និងបន្ទាយមានជ័យ។

ទម្រង់ពីរនៃអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀន
ការប្រើប្រាស់សំភារៈចាក់ថ្នាំញៀនរួមគ្នា និងការមានដៃគូរួមភេទច្រើន ឬការមិនបានការពារនៅពេលរួមភេទ អាចធ្វើអោយអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំ ងាយនឹងប្រឈមមុខនឹងការឆ្លងមេរោគអេដស៍ខ្ពស់បំផុត។ ជាបឋម ការសិក្សារបស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ ផ្តោតគោលដៅលើអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនពីរប្រភេទ គឺអ្នកចាក់គ្រឿងញៀន និងអ្នកមិនចាក់គ្រឿងញៀន។

លទ្ធផលបានបង្ហាញអោយឃើញថាអ្នកចាក់គ្រឿងញៀនចំនួន៨៦% រស់នៅតាមផ្លូវ មានអាយុមធ្យម២៣ឆ្នាំ ហើយមួយភាគបីនៃអ្នកចាក់ថ្នាំទាំងនោះមិនធ្លាប់ទទួលបានការសិក្សានោះទេ។ ចំណែកអ្នកមិនចាក់គ្រឿងញៀន មានអាយុមធ្យម២១ឆ្នាំ ហើយជាងពាក់កណ្តាលនៃអ្នកទាំងនោះ រស់នៅជាមួយឪពុកម្តាយ និងតិចជាង១០% មិនធ្លាប់ទទួលបានការសិក្សា។ អ្នកចាក់គ្រឿងញៀនភាគច្រើនប្រើថ្នាំហេរូអ៊ីនជាប្រចាំ ចំណែកអ្នកមិនចាក់ថ្នាំញៀន ប្រើថ្នាំយ៉ាម៉ា និងមេតំហ្វេតាមីនគ្រីស្តាល់(ទឹកកក)។

ការប្រើប្រាស់ស៊ីរាំងមិនត្រឹមត្រូវ
មួយភាគបីនៃអ្នកចាក់ថ្នាំញៀនបានរាយការណ៍ថាបានប្រើប្រាស់ម្ជុលនិងស៊ីរាំងរួមគ្នានៅពេលពួកគេចាក់ថ្នាំញៀនលើកចុងក្រោយ ហើយមួយភាគបួនបានរាយការណ៍ថាបានចាក់ថ្នាំញៀនដោយមានលាយឈាមអ្នកផ្សេងទៀត នៅជាប់ស៊ីរាំង ក្នុងខែកន្លងមក។

តើពួកគេមានបានលាងសំអាតម្ជុលនិងស៊ីរាំងដែររឺទេ? នៅអំឡុងពេលមុនការសំភាសន៍នេះ អ្នកចាក់ថ្នាំញៀនជិត៣ភាគ៤ មានការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការលាងសំអាត រឺប្រើប្រាស់ស៊ីរាំងនិងម្ជុលថ្មី មុនពេលចាក់ថ្នាំ។ ក្នុងចំណោមពួកគេ ភាគច្រើនបានលាងសំអាតស៊ីរាំងដោយប្រើប្រាស់ទឹកកក ដែលជាមធ្យោបាយគ្មានប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការសំអាតមេរោគ។ មកទល់នឹងថ្ងៃនេះ វិធីសាស្រ្តតែម្យ៉ាងគត់ដែលកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់នៃការឆ្លងមេរោគបាន គឺការប្រើប្រាស់ទឹកហ្សាវ៉ែលលាងសំអាតស៊ីរាំង ពោលគឺមុននិងក្រោយការ គេត្រូវដាក់ទឹកហ្សាវ៉ែលចូលក្នុងស៊ីរាំងដែលប្រើប្រាស់រួចហើយ រួចក្រឡុករយៈពេល៣០វិនាទី បន្ទាប់លាងសំអាតវាចេញ។

ឱសថស្ថាន និងគ្លីនិករបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលគឺជាទីតាំង ដែលអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀនទៅច្រើនជាងគេ ដើម្បីស្វែងរកទិញស៊ីរាំង និងម្ជុលស្អាត។ កម្មវិធីអប់រំផ្តល់ម្ជុល-ស៊ីរាំង គឺជាកន្លែងដែលអ្នកចាក់ថ្នាំញៀនអាចទទួលបានម្ជុល-ស៊ីរាំងស្អាតថ្មី។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ២០០៤ នៅប្រទេសកម្ពុជា។ អ្នកស្រី Nicole Seguy មន្រ្តីនៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក ដែលបានចូលរួមនៅក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ បានគូសបញ្ជាក់ថា ទោះបីជាដំបូងឡើយ អាជ្ញាធរមិនយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហានេះក៏ដោយ ក៏អាជ្ញាធរបានចូលរួមភ្លាមនៅក្នុងយុទ្ធសាស្រ្តនេះ «ដែលអាចបញ្ជាក់ថាយុទ្ធសាស្រ្តនេះមិនផ្តល់ភាពងាយស្រួលអោយមានចំនួនកើនឡើងនៃការចាក់គ្រឿងញៀននោះទេ»។

ការខ្វះខាតចំណេះដឹងអំពីជំងឺអេដស៍
នៅអំឡុងឆ្នាំមុននេះ អ្នកញៀនថ្នាំភាគច្រើនដែលត្រូវបានសាកសួរបានសារភាពថា ពួកគេបានរួមភេទភ្លាម បន្ទាប់ពីប្រើគ្រឿងញៀនរួច។ ក្នុងចំណោមអ្នកដែលរាយការណ៍ទាំងនោះ ពួកគេបានទទួលស្គាល់ថាភាគច្រើនថ្នាំញៀនដែលគេប្រើ គឺមានឥទ្ធិពលធ្វើអោយបង្កើនតម្រេកផ្លូវភេទ។ អ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀនជិតមួយភាគបីបានប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យជាមួយដៃគូទៀងទាត់។ ចំណែកការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យជាមួយដៃគូរួមភេទម្តងម្កាល រឺអ្នករកស៊ីផ្លូវភេទ មានរហូតចន្លោះ៦០% ទៅ៧០%។

គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែមិនបានយល់ដឹងអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺអេដស៍ទាល់តែសោះ។ តួយ៉ាង ១៣ ទៅ១៧%នៃអ្នកទាំងនោះ មិនបានដឹងថាការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យត្រឹមត្រូវ អាចបង្ការរាល់ការឆ្លងវីរុសអេដស៍ និងប្រហែល២៣% មិនបានសង្ស័យថាការប្រើប្រាស់ម្ជុលដែលប្រើប្រាស់រួចហើយ គឺជាកត្តាដ៏មានឥទ្ធិពលនៃការឆ្លងមេរោគអេដស៍។

បុគ្គលិកអង្គការ បុគ្គលិកនៅមណ្ឌលស្តារនិតិសម្បទា និងប្រព័ន្ធព័ត៌មានគឺជាប្រភពចំបងក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានស្តីពីពីជំងឺអេដស៍ដល់ពួកគេ។

នៅក្នុងអនុសាសន៍ដើម្បីតំរែតម្រង់ទិសដៅកម្មវិធីសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ បានណែនាំអោយបន្ថែមកម្មវិធីអន្តរាគមន៍ ដោយផ្តោតសំខាន់ទៅលើការកាត់បន្ថយនូវការប្រព្រឹត្តក្នុងការប្រើប្រាស់ម្ជុលនិងស៊ីរាំងរួមគ្នា និងបង្កើនការប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យគ្រប់ពេលរួមភេទអោយបានខ្ពស់ ដែលជាតម្រូវការចាំបាច់បន្ទាន់សម្រាប់ក្រុមអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀន។ លើសពីនេះ មជ្ឈមណ្ឌលក៏បានផ្តល់អនុសាសន៍អោយពង្រីកការអប់រំស្តីពីការចម្លងមេរោគអេដស៍ និងជំងឺកាមរោគ អោយដល់អ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ដោយជួយលើកទឹកចិត្តអោយពួកគេទៅធ្វើតេស្តឈាមរកមេរោគអេដស៍ ជាពិសេសក្នុងចំណោមអ្នកចាក់ថ្នាំញៀន។ ប៉ុន្តែ គួរអោយសោកស្តាយ នៅក្នុងរបាយការណ៍នៃការសិក្សានេះ មិនបានបញ្ជាក់អំពីទិន្នន័យច្បាស់លាស់នៃចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

អ្វីដែលធ្វើអោយអ្នកស្រី Nicole Seguy មានការព្រួយបារម្ភ គឺការដែលបានឃើញអ្នកដែលជក់គ្រឿងញៀន រឺហិតកាវ «បែរជាមកចាក់គ្រឿងញៀនវិញ ជាពិសេសកុមារនៅតាមដងផ្លូវ»។ អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា ចាប់ពីពេលនេះ រហូតដល់រយៈពេល៣ឆ្នាំខាងមុខនេះ ការស៊ើបអង្កេតថ្មីមួយនឹងត្រូវដឹកនាំធ្វើឡើង ដើម្បីចាត់វិធានការណ៍អំពីការវិវត្តន៍អាកប្បកិរិយា និងការប្រព្រឹត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។

នៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ការចាក់ថ្នាំញៀនបានក្លាយជាផ្លូវនៃការចម្លងមេរោគអេដស៍ ដែលភាគច្រើន ករណីនេះកើតមានលើយុវជនដែលមានតម្រូវផ្លូវភេទខ្ពស់ និងប្រជាជនរស់នៅទីក្រុង។ តើប្រទេសកម្ពុជាអាចដើរផ្លូវតែមួយនេះដែររឺទេ? ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ គេមិនត្រូវចិញ្ចឹមគំនិតរើសអើងចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន រឺមួយរារាំងពួកគេមិនអោយទទួលការបង្ការនិងការព្យាបាលជំងឺអេដស៍ ដូចជាករណីប្រទេសថៃនោះទេ។

សូមស្វាគមន៏កម្ពុជបុត្រ

មនុស្សយើងកើតមកមានកប៉ុន្មាន?

វប្បធម៌​ខ្មែរ​ និង​ជនជាតិ​សៀម

ស្ត្រី​ខ្មែរ​មួយ​រូប​ត្រូវ​បាន​ទូរទស្សន៍ CNN ជ្រើសរើស​ជា​មនុស្ស​ឆ្នើម

វិធី​​ជួយ​ស្ត្រី​ជិត​ឬ​ក្រោយ​អស់​រដូវ​ឲ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​ក្នុង​រឿង​ផ្លូវ​ភេទ

តើ​ភរិយា​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូច​ម្តេច​បើ​ស្វាមី​ទៅ​មាន​ស្ត្រី​កំណាន់​ចិត្ត​ផ្សេង?

កាតព្វកិច្ច​របស់​កូន​ប្រុស​កូន​ស្រី​ចំពោះ​ឪពុក​ម្តាយ

តើ​កូន​ប្រុស​កូន​ស្រី​ត្រូវ​មាន​សង្គហធម៌​និង​សមធម៌​ប៉ុន្មាន​ប្រការ​ចំពោះ​ឪពុក​ម្តាយ?

តើ​កូន​ប្រុស​កូន​ស្រី​គប្បី​គោរព​ឪពុក​ម្តាយ​យ៉ាងណា?

តើ​បង​ប្អូន​ប្រុស​ស្រី​គប្បី​ប្រកាន់​ឥរិយាបថ​រវាង​គ្នា​នឹង​គ្នា​យ៉ាងណា?

កាតព្វកិច្ច​និង​គុណធម៌​ដែល​បុរស​ជា​ស្វាមី​គប្បី​មាន​ចំពោះ​ភរិយា

កាតព្វកិច្ច​និង​គុណធម៌​ដែល​ស្រ្តី​ជា​ភរិយា​គប្បី​មាន​ចំពោះ​ស្វាមី

តើ​ឪពុក​ម្តាយ​និង​កូន​ប្រុស​កូន​ស្រី​ត្រូវ​ប្រកាន់​ឥរិយាបថ​យ៉ាង​ណា​ចំពោះ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក?

ប៉ូលិស​កំពុង​តាម​ចាប់​ខ្លួន​ក្មេង​១០​នាក់​ដែល​បាន​ចាប់​រំលោភ​នារី​២​នាក់

អំពើ​ហិង្សា​ប៉ះពាល់​ដល់​ស្ត្រី​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ស្ត្រី​៤​នាក់​នៅ​កម្ពុជា

ស្ថានភាព​នៃ​អំពើ​ផិត​ក្បត់​របស់​បុរស​ជា​ស្វាមី​នៅ​កម្ពុជា

ស្ត្រី​និង​កុមារ​​ប្រឈម​​នឹង​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​ការ​ចាប់​រំលោភ​និង​​​បំពាន​ផ្លូវ​ភេទ